Οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν αυξημένη προσοχή κατά την επιλογή προϊόντος από τον πάροχο της προτίμησής τους προκειμένου να μη βρεθούν χαμένοι όταν έρχεται η ώρα της πληρωμής των ποσών για το ρεύμα που έκαψαν… στα σπίτια τους. Νοικοκυριά κι επιχειρήσεις οφείλουν να γνωρίζουν τις πέντε αλλαγές στη λιανική ρεύματος που καθιέρωσε το νέο κυβερνητικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο ήδη έχει τεθεί σε ισχύ εδώ και τρεις ημέρες και θα διαρκέσει μέχρι και τις 31 Ιουλίου του 2023.
Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα έχει η ΡΑΕ στα νέα τιμολόγια, οι παγίδες και τα ψιλά γράμματα είναι:
Η ονομασία της κρατικής επιδότησης ως έκπτωσης. Η ΡΑΕ διαπίστωσε πως ορισμένοι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας προχώρησαν σε παραπλανητικές διαφημίσεις – αναφορές. Πιο συγκεκριμένα, βάφτισαν την κρατική επιδότηση που δίνεται στους λογαριασμούς ρεύματος μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης ως χορηγούμενη εμπορική έκπτωση. Με τον τρόπο αυτό επιχείρησαν να «τσιμπήσουν» πελάτες οι οποίοι θα θεωρούσαν τα 0,337 ευρώ ανά κιλοβατώρα της επιδότησης ως έκπτωση του παρόχου. Το αποτέλεσμα θα ήταν οι καταναλωτές να πιστεύουν πως θα έβγαιναν διπλά κερδισμένοι τόσο με τη δήθεν έκπτωση όσο και με την κρατική ενίσχυση. Η πρακτική αυτή είναι παράνομη και προκάλεσε την παρέμβαση του Ρυθμιστή.
Χαμηλές ανταγωνιστικές χρεώσεις αλλά με υψηλό πάγιο. Μια εμπορική πρακτική που εφαρμόζουν πάροχοι είναι η διαμόρφωση υψηλής πάγιας χρέωσης (στο ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 5 ευρώ ή και στα 4 ευρώ) και καθορισμού κιλοβατώρας στις χαμηλότερες τιμές της κιλοβατώρας που έχουν ανακοινωθεί στην αγορά. Η συγκεκριμένη τιμολόγηση δεν είναι παράνομη, αλλά κρύβει «παγίδα» για όσους καταναλωτές δεν προσέξουν το ύψος του παγίου και σταθούν μόνο στο ύψος της ανταγωνιστικής χρέωσης. Κι αυτό καθώς αν π.χ. δεν προσέξουν πως το πάγιο είναι στα 5 ευρώ και η κιλοβατώρα στα 0,50 ευρώ θα θεωρούν ότι για 300 κιλοβατώρες κατανάλωσης σε διάστημα 30 ημερών θα πληρώσουν 150 ευρώ. Ωστόσο το πραγματικό ποσό θα είναι 155 ευρώ μαζί με την πάγια μηνιαία χρέωση. Πολλές εταιρείες χρησιμοποιούν ως «κράχτη» τη χαμηλή ανταγωνιστική χρέωση του ρεύματος, θεωρώντας πως σημαντικός αριθμός καταναλωτών δεν προσέχουν την τιμή του μηνιαίου παγίου.
Χαμηλές πάγιες χρεώσεις αλλά για ορισμένους μήνες. Με βάση τους νέους τιμοκαταλόγους που ανακοίνωσαν οι εταιρείες ρεύματος, διαπιστώνεται ακόμη μία εμπορική πρακτική, η οποία χρήζει ιδιαίτερης προσοχής κατά την επιλογή προγράμματος.
Ορισμένοι πάροχοι διαμόρφωσαν εξαιρετικά φθηνά πάγια στους λογαριασμούς ρεύματος. Πρόκειται για χρεώσεις της τάξης του 1 και 1,5 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες πάγιες χρεώσεις δεν έχουν ισχύ και για τους 12 μήνες. Αν οι καταναλωτές είναι πιο προσεκτικοί, θα διαπιστώσουν ότι αφορούν π.χ. μόνο τους δύο ή τους τρεις ή τους τέσσερις πρώτους μήνες. Στη συνέχεια η πάγια χρέωση ανεβαίνει στα επίπεδα που ορίζει ο πάροχος. Ούτε κι αυτή η εμπορική πολιτική είναι παράνομη, ωστόσο οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι ψυλλιασμένοι όταν τους προτείνεται τέτοια χρέωση.
Διαφορετικές τιμές κιλοβατώρας ανά κλίμακα κατανάλωσης. Πάροχοι προχώρησαν επίσης σε διαφορετικές ανταγωνιστικές χρεώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται με βάση το μέγεθος της κατανάλωσης.Ετσι, έχουν χαμηλότερη ανταγωνιστική χρέωση για τις πρώτες π.χ. 2.000 κιλοβατώρες και υψηλότερη για τις μεγαλύτερες ποσότητες κατανάλωσης.Η συγκεκριμένη τιμολογιακή πολιτική δεν είναι επίσης αθέμιτη ή παράνομη, ωστόσο αν δεν το προσέξει ο πελάτης ενός προμηθευτή θα βρεθεί π.χ. για τη μία κιλοβατώρα που κατανάλωσε παραπάνω από το όριο των 2.000 κιλοβατωρών να χρεώνεται για όλες με την υψηλότερη χρέωση.
Χαμηλότερο τιμολόγιο αλλά με συνεπή πληρωμή. Μία ακόμη εμπορική πολιτική που εφάρμοσαν πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας είναι να προτείνουν για το ίδιο πρόγραμμα δύο ανταγωνιστικές χρεώσεις. Η μία είναι χαμηλότερη από την άλλη κατόπιν της παροχής έκπτωσης στην περίπτωση που ο καταναλωτής πληρώσει εμπρόθεσμα τον λογαριασμό ρεύματος. Στην προκειμένη περίπτωση, οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι σίγουροι πως θα παραμείνουν συνεπείς στις πληρωμές καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος προκειμένου να απολαμβάνουν τη χαμηλότερη χρέωση.
Οι καταναλωτές οφείλουν επίσης να γνωρίζουν πως από την 1η Αυγούστου μέχρι και τις 31 Ιουλίου του 2023 είναι σε ισχύ πέντε αλλαγές στη λιανική αγορά ρεύματος: Η πάγια χρέωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 ευρώ. Απαγορεύεται η χορήγηση εκπτώσεων που συνδέονται με τη χονδρεμπορική αγορά. Η ρήτρα αναπροσαρμογής έχει ανασταλεί για 12 μήνες. Οι πάροχοι κάθε 20 του μήνα θα ανακοινώνουν τους τιμοκαταλόγους που θα ισχύουν για τον επόμενο μήνα. Την ίδια ημερολογιακή ημέρα και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα ανακοινώνει το ύψος της μηνιαίας επιδότησης των λογαριασμών. Οι καταναλωτές μπορούν αζημίως να αλλάζουν προμηθευτή ρεύματος.
