Η αναμονή της διπλής γιορτής της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Παντελεήμονα 26 & 27 Ιουλίου στη μέση του καλοκαιριού, κάποιες περασμένες δεκαετίες για τα παιδιά που κατοικούσαν στα χωριά της Δυτικής Εορδαίας-Κοζάνης, είχαν μια ιδιαίτερη προσμονή.
Γράφει ο Μιχάλης Ραμπίδης
Παιδιά μεγαλωμένα στη δύσκολη αγροτική ζωή της εποχής, που όλα σχεδόν καλλιεργούνταν με χειρωνακτικές εργασίες, χωρίς άλλες διεξόδους αναψυχής και διασκέδασης, περίμεναν με λαχτάρα τα διπλά πανηγύρια σε Μηλοχώρι και Βλάστη.
Έπαιρναν το διήμερο «ρεπό» από τους γονείς τους και πεζοί με τις πενιχρές τους οικονομίες, επισκεπτόταν τις δυο Ιερές Μονές. Οι μεγαλύτεροι πήγαιναν με κάρα ή καβάλα σε άλογα ή γαϊδουράκια για να προσκυνήσουν την εικόνα του Αγίου που γιόρταζε.
Στημένοι πάγκοι με παιχνίδια, γλυκά και διάφορα εκθέματα που γυάλιζαν στα ανίδεα παιδικά μάτια, ψησταριές με σουβλάκια και λουκάνικα που τρυπούσαν τις μύτες τους, τα περιτριγύριζαν και ανάλογα με τον οβολό τους ικανοποιούσαν επιθυμίες και ορέξεις. Τα βραδινά είχαν την τιμητική τους οι λαϊκοί οργανοπαίκτες, με κρασί, μπύρα και χορό, διασκέδαζαν τους επισκέπτες. ( Η Ι.Μ. της Αγίας Παρασκευής χτίστηκε το 1932 από τόπος προσκυνήματος μετατράπηκε το 1966 σε Ιερά Μονή και επί Μητροπολίτου Φλωρίνης-Π.& Ε. Αυγουστίνου επεκτάθηκε κτηριακά και γνώρισε πνευματική άνθηση).
Τη μια μέρα κάτω στο Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής και την επομένη ξενυχτισμένοι-νυσταγμένοι-ταλαιπωρημένοι αλλά χαρούμενοι και ικανοποιημένοι, ανηφόριζαν ποδαράτοι μέσω Αναρράχης-Εμπορίου από τον παλιό πανέμορφο δρόμο, μέσα από δάση και ποτάμια, στις παρυφές του όρους Συνιάτσικου (Άσκιον) προς την Ι.Μ. Αγίου Παντελεήμονος. Είναι πάνω από τη Βλάστη σε υψόμετρο 1650 μ. Εκεί θαύμαζαν το ιδιαίτερο έθιμο των καβαλάρηδων, οι οποίοι ξεκινούν από το χωριό την ανάβαση στο Μοναστήρι για να εκπληρώσουν το τάμα τους στον Άγιο. (Η Ι.Μ. Αγίου Παντελεήμονος χρονολογείται από το 1500 περίπου. Με τη σημερινή κτηριακή της μορφή ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε στις 24 Ιουλίου 2009).
Φέρνοντας στο νου εικόνες από τα πανηγύρια του παρελθόντος, κάνεις τη σύγκριση με το σήμερα και κοιτάζοντας το μέλλον του αρνείσαι να διώξει αυτές τις παραστάσεις, αυτήν την μαγεία από τα μάτια των μικρών παιδιών ….
