Το υπουργείο Υγείας εξέδωσε αναλυτικές οδηγίες για την αντιμετώπιση του καύσωνα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες ενέχουν κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Οι πολίτες οφείλουν να παραμένουν σε κλιματιζόμενους χώρους, να καταναλώνουν άφθονα υγρά και να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα οι ευάλωτες ομάδες πληθυσμού που κινδυνεύουν από θερμοπληξία.
Εγκύκλιος υπουργείου Υγείας για τον καύσωνα και μέτρα προστασίας
Το υπουργείο Υγείας εξέδωσε έκτακτη εγκύκλιο με οδηγίες για την αντιμετώπιση του παρατεταμένου καύσωνα, καθώς η χώρα εισέρχεται σε περίοδο έντονης θερμικής επιβάρυνσης με τις θερμοκρασίες να αναμένεται να ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου σε πολλές περιοχές. Οι πολίτες καλούνται να λάβουν μέτρα προστασίας για την αποφυγή επιπτώσεων στη δημόσια υγεία.
Ενημέρωση για τις υψηλές θερμοκρασίες
Με την πρόγνωση του καιρού να δείχνει ότι ο υδράργυρος θα αγγίξει σε ορισμένες περιοχές ακόμα και τους 43 βαθμούς Κελσίου, οι συνθήκες που δημιουργούνται από τον καύσωνα, την αυξημένη υγρασία και τους ασθενείς ανέμους καθιστούν απαραίτητη την εγρήγορση. Το υπουργείο Υγείας εξέδωσε αναλυτική εγκύκλιο για την πρόληψη των επιπτώσεων από τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, καθορίζοντας τις απαραίτητες ενέργειες για την προστασία του πληθυσμού.
Παθολογικές καταστάσεις από υψηλές θερμοκρασίες και αντιμετώπιση
Στον ανθρώπινο οργανισμό ο κυριότερος μηχανισμός ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος είναι μέσω της εξάτμισης του ιδρώτα (~75%) και έπονται η αναπνοή και η άμεση εκπομπή θερμότητας. Αντίστοιχα, ο κύριος μηχανισμός πρόσληψης θερμικής ενέργειας παραμένει η άμεση και έμμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.
Όταν η εξωτερική θερμοκρασία και η θερμοκρασία του σώματος έχουν μικρή διαφορά, η μείωση της θερμοβαθμίδας (διαφορά θερμοκρασίας σώματος και εξωτερικής θερμοκρασίας) μειώνει και το ρυθμό ανταλλαγής θερμότητας με το εξωτερικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η αποτελεσματική ρύθμιση της εσωτερικής θερμοκρασίας, το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει σε δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.
Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ανέλθει σε όρια μη ανεκτά από τον ανθρώπινο οργανισμό σε συνέργεια με άλλους παράγοντες (υγρασία, άπνοια κ.λπ.), δημιουργούνται παθολογικές καταστάσεις ποικίλου βαθμού βαρύτητας, που μπορούν να οδηγήσουν σε βαριά νόσηση έως και στον θάνατο.
Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να είναι:
- δυνατός πονοκέφαλος
- ατονία
- αίσθημα καταβολής
- τάση για λιποθυμία
- πτώση της αρτηριακής πίεσης
- ναυτία
- έμετοι
- ταχυπαλμία
Το σύνδρομο της θερμοπληξίας εκδηλώνεται με:
- ξαφνική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (>40,5°C)
- κόκκινο, ζεστό και ξηρό δέρμα (η εφίδρωση έχει σταματήσει)
- ξηρή, πρησμένη γλώσσα
- ταχυπαλμία
- ταχύπνοια
- έντονη δίψα
- πονοκέφαλο
- ναυτία
- έμετο
- ζάλη
- σύγχυση
- αδυναμία προσανατολισμού και καθαρής ομιλίας
- επιθετική ή παράξενη συμπεριφορά
- σπασμούς
- απώλεια συνείδησης ή κώμα.
Η θεραπεία των ατόμων που παρουσιάζουν τα παραπάνω συμπτώματα, όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή, πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση σε νοσηλευτικά ιδρύματα. Ως πρώτες βοήθειες, μέχρι τη διακομιδή τους, θα πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα μέτρα ελάττωσης της θερμοκρασίας του σώματος:
- μεταφορά του θερμόπληκτου σε δροσερό, ευάερο, σκιερό και κατά προτίμηση κλιματιζόμενο χώρο
- πλήρης αφαίρεση των ρούχων
- τοποθέτηση παγοκύστεων ή κρύων επιθεμάτων στον τράχηλο, τις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή
- εμβάπτιση σε μπανιέρα με κρύο νερό ή ντους ή ψεκασμός με κρύο νερό
- παροχή μικρών γουλιών δροσερών υγρών (νερό ή αραιωμένος χυμός φρούτων, 1 μέρος χυμού σε 4 μέρη νερού), εφόσον το άτομο μπορεί να καταπιεί.
Άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες
- ηλικιωμένοι
- μωρά και μικρά παιδιά
- έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες
- άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
- άτομα που εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε ζεστό περιβάλλον
- άτομα με χρόνιες παθήσεις (καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, αιμοσφαιρινοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχική νόσο, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών κ.λπ.)
- άτομα με οξεία νόσο, όπως λοίμωξη με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα (διάρροια ή/και έμετο)
- άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για χρόνια νοσήματα, όπως διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα και ορμονούχα σκευάσματα (συμπεριλαμβανομένης της ινσουλίνης και των αντιδιαβητικών δισκίων). Κατά την περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών συνιστάται να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους για πιθανή προσαρμογή της δοσολογίας.
Τα άτομα αυτά καλό είναι να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και την έκθεση στη ζέστη.
Δείτε την πορεία του καύσωνα μέσα από την εφαρμογή Windy:
Γενικές οδηγίες προφύλαξης
- Παραμονή σε κλιματιζόμενους χώρους.
- Ελαφρύ και άνετο ντύσιμο με ανοιχτόχρωμα ρούχα από πορώδες ύφασμα.
- Χρήση καπέλου που επιτρέπει τον αερισμό του κεφαλιού.
- Χρήση σκούρων γυαλιών ηλίου με φακούς που προστατεύουν από την ηλιακή ακτινοβολία.
- Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, ιδιαίτερα για βρέφη και ηλικιωμένους.
- Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας.
- Αποφυγή πολύωρων μετακινήσεων με μέσα που δεν διαθέτουν κλιματισμό.
- Τα μέσα μαζικής μεταφοράς να εξασφαλίζουν την καλή λειτουργία των συστημάτων κλιματισμού.
- Συχνά χλιαρά ντους και τοποθέτηση δροσερών επιθεμάτων στο κεφάλι και τον λαιμό.
- Μικρά και ελαφριά γεύματα, φτωχά σε λιπαρά, με έμφαση στην κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.
- Άφθονη κατανάλωση νερού και χυμών φρούτων, ιδιαίτερα από βρέφη και ηλικιωμένους, καθώς και αποφυγή αλκοόλ. Σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης συνιστάται η λήψη μικρής ποσότητας αλατιού.
- Τα άτομα με χρόνια νοσήματα να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους για πρόσθετες οδηγίες και πιθανή προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.
- Οι ηλικιωμένοι να μην μένουν μόνοι τους και να εξασφαλίζεται η καθημερινή φροντίδα τους.
- Οι χώροι εργασίας, καθώς και τα ιδρύματα που φιλοξενούν νεογνά, βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες, να διαθέτουν κλιματισμό ή ανεμιστήρες και επαρκή φυσικό αερισμό.
Υψηλές θερμοκρασίες και ατμοσφαιρική ρύπανση
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται με αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Για την περίπτωση υπέρβασης των ορίων του όζοντος στον ατμοσφαιρικό αέρα, το Υπουργείο Υγείας συστήνει:
«Άτομα με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις και γενικότερα άτομα ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνιστάται να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν την κυκλοφορία στο εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, συνιστάται στα παραπάνω άτομα καθώς και στα παιδιά να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση, η οποία μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό της αναπνευστικής οδού και να οδηγήσει σε αναπνευστικά προβλήματα».
