Η τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα παρουσιάζει έντονη κυκλοφορία, με τον ΕΟΔΥ να επιβεβαιώνει 110 κρούσματα έως τον Αύγουστο. Η αύξηση αποδίδεται στις κλιματικές συνθήκες και τον θερμό χειμώνα, ενώ οι αρχές συστήνουν τη λήψη μέτρων ατομικής προστασίας για την αποφυγή των τσιμπημάτων.
Αύξηση κρουσμάτων ιού Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα το 2026 Η Ελλάδα καταγράφει φέτος σημαντική επιδημιολογική επιβάρυνση από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με τον ΕΟΔΥ να προειδοποιεί ότι η τρέχουσα περίοδος ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών βάσει του αριθμού των περιστατικών. Η έντονη κυκλοφορία του ιού, ειδικά σε περιοχές της Περιφέρειας Αττικής, έχει θέσει σε αυξημένη εγρήγορση τις υγειονομικές αρχές, αν και επιστημονικά δεν τεκμηριώνεται αλλαγή στη συμπεριφορά ή στη μεταδοτικότητα του ιού.
Η τρέχουσα έξαρση αποδίδεται σε έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των κουνουπιών, με τις υψηλές θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις να αποτελούν τις κύριες παραμέτρους. Σύμφωνα με τη Δανάη Περβανίδου, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές του ΕΟΔΥ, ο εξαιρετικά θερμός χειμώνας του 2025-2026 στην Αττική λειτούργησε ως καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση της τρέχουσας επιδημιολογικής εικόνας στη χώρα.
Συμβουλές προστασίας
Στη χώρα μας, η εμφάνιση κρουσμάτων λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου θεωρείται πλέον αναμενόμενη σε ετήσια βάση από το 2010 και μετά, κατά την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών. Ο ΕΟΔΥ είχε προχωρήσει σε σχετική ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας και του κοινού ήδη από τον Μάιο του 2026, τονίζοντας την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση και πιστή εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων ατομικής προστασίας από τους πολίτες.
Μέχρι τις 12 Αυγούστου του 2026, έχουν καταγραφεί επισήμως 110 κρούσματα της λοίμωξης στην ελληνική επικράτεια. Από αυτά, τα 81 περιστατικά παρουσίασαν κλινικές εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ 29 εμφάνισαν ήπια συμπτώματα. Τα περιστατικά εντοπίστηκαν σε 39 Δήμους και 14 Περιφερειακές Ενότητες, καλύπτοντας γεωγραφικά τις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου, με την τάση να δείχνει περαιτέρω εξάπλωση.
Ποια είναι σήμερα η επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα;
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σταθερά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων, σημειώνοντας σημαντική επίπτωση ανά 100.000 πληθυσμού, συχνά σε κοινή πορεία με την Ιταλία και άλλες χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Η χώρα μας διαθέτει ένα ιδιαίτερα ενισχυμένο σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης, το οποίο επιτρέπει την αποτελεσματική διάγνωση των περιστατικών χάρη στην αυξημένη ετοιμότητα των ιατρών και το σύστημα ενεργητικής εργαστηριακής επιτήρησης.
Το σύστημα αυτό διασφαλίζει ότι όλα τα διαγνωσμένα περιστατικά δηλώνονται καθημερινά στον ΕΟΔΥ, εξαλείφοντας το φαινόμενο της υποδήλωσης για το συγκεκριμένο νόσημα. Κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης, η κυκλοφορία του ιού είναι ιδιαιτέρως έντονη, ξεπερνώντας τον αριθμό των κρουσμάτων προηγούμενων ετών για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Τα αίτια που καθορίζουν αυτή την ένταση παραμένουν πολυπαραγοντικά και εξαιρετικά σύνθετα στη διερεύνησή τους.
Υπάρχει κάποια ένδειξη ότι ο ιός παρουσιάζει διαφορετική συμπεριφορά ή μεγαλύτερη μεταδοτικότητα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους ή η αύξηση αποδίδεται κυρίως στις περιβαλλοντικές συνθήκες;
Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις που να υποδηλώνουν ότι ο ιός έχει αποκτήσει διαφορετική μεταδοτική ικανότητα ή ότι έχει αλλάξει η βιολογική του συμπεριφορά. Η επιδημιολογία του ιού καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων, όπως οι μεταναστευτικές οδοί των πτηνών που λειτουργούν ως δεξαμενή, η ανοσία των άγριων πτηνών, οι πληθυσμοί των κουνουπιών-διαβιβαστών και οι κλιματικές συνθήκες που επηρεάζουν την επιβίωση και τη μετάδοση του ιού.
Οι μετεωρολογικές παράμετροι παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ικανότητα των κουνουπιών να διατηρούν και να μεταδίδουν τον ιό, επηρεάζοντας άμεσα το ποσοστό των μολυσμένων εντόμων που κυκλοφορούν στο περιβάλλον. Η αυξημένη θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις αποτελούν τους δύο κρισιμότερους παράγοντες που συνδέονται με τις εποχικές εξάρσεις, καθιστώντας κάθε πρόβλεψη για τη γεωγραφική κατανομή ή την ένταση της κυκλοφορίας του ιού ιδιαίτερα δύσκολη για τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές.
Πόσο ανησυχεί τον ΕΟΔΥ η αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην Αττική, δεδομένου του μεγάλου πληθυσμού και της πυκνότητας κατοίκησης;
Ο ταχύς ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων στην Αττική από την αρχή της περιόδου υποδεικνύει σοβαρό κίνδυνο περαιτέρω αύξησης των περιστατικών κατά τις επόμενες εβδομάδες, λόγω της έντονης κυκλοφορίας του ιού σε περιοχές με μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα. Αν διατηρηθεί ο τρέχων ρυθμός, η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι μία από τις πιο δύσκολες, απαιτώντας άμεσα αντανακλαστικά από τις τοπικές αρχές και σχολαστική λήψη μέτρων από τους πολίτες για την αποφυγή των τσιμπημάτων.
Οι αρμόδιες τοπικές αρχές καλούνται να εφαρμόσουν άμεσα τις συνιστώμενες δράσεις απόκρισης σε τοπικό επίπεδο, ενώ παράλληλα η ενημέρωση του κοινού παραμένει κρίσιμη για την προστασία από τα κουνούπια. Η συνεργασία μεταξύ των φορέων δημόσιας υγείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τον περιορισμό της διασποράς του ιού, δεδομένου ότι η κατάσταση απαιτεί διαρκή εγρήγορση σε όλες τις πληγείσες περιοχές της χώρας.
Πότε αναμένεται η κορύφωση της φετινής περιόδου μετάδοσης;
Με βάση τα ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα, η κορύφωση της εποχικής έξαρσης της λοίμωξης παρατηρείται συνήθως κατά το δεύτερο μισό του Αυγούστου. Το χρονικό αυτό διάστημα εκτείνεται από τα μέσα έως τα τέλη Αυγούστου και ενδέχεται να συνεχιστεί έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες που θα επικρατήσουν και την εξέλιξη των πληθυσμών των κουνουπιών στις περιοχές όπου ο ιός έχει εγκατασταθεί.
Τι προβλέπει ο σχεδιασμός του ΕΟΔΥ για τις επόμενες εβδομάδες και ποια επιπλέον μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν εφόσον συνεχιστεί η αυξητική τάση;
Ο ΕΟΔΥ διατηρεί ένα από τα πιο ενισχυμένα συστήματα επιτήρησης στην Ευρώπη, διερευνώντας τα κρούσματα εντός 24-48 ωρών από τη διάγνωσή τους. Η διαδικασία περιλαμβάνει την άμεση ενημέρωση των Δήμων και των Περιφερειών για το Επίπεδο Κινδύνου, καθώς και την ενεργοποίηση του εθνικού Σχεδίου Δράσης που καθορίζει τα μέτρα πρόληψης και απόκρισης που πρέπει να λαμβάνονται σε κάθε περιοχή.
Οι εθνικές αρχές λειτουργούν στο μέγιστο επίπεδο επιτήρησης, ενώ έχουν εκδοθεί ήδη τρία Δελτία Τύπου για την ενημέρωση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας. Τα επιπλέον μέτρα που απαιτούνται επικεντρώνονται στην εντατικοποίηση των δράσεων διαχείρισης των κουνουπιών από την τοπική αυτοδιοίκηση και στην περαιτέρω ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με την εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής στους ιδιωτικούς τους χώρους.
Ποιο είναι το μήνυμα του ΕΟΔΥ προς τους πολίτες;
Οι πολίτες οφείλουν να τηρούν με συνέπεια τα μέτρα ατομικής προστασίας για να αποφεύγουν τα τσιμπήματα των κουνουπιών, γνωρίζοντας ότι, αν και δεν είναι όλα τα κουνούπια μολυσμένα, η προφύλαξη παραμένει αναγκαία.
Οι βασικές οδηγίες περιλαμβάνουν
- Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος και χώρου, όπως ταμπλέτες ή ειδικά σπιράλ, ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες χρήσης.
- Τοποθέτηση σήτας, χρήση κουνουπιέρων, καθώς και λειτουργία κλιματιστικών ή ανεμιστήρων για την απώθηση των εντόμων.
- Επιλογή μακριών ρούχων, ιδίως μετά τη δύση του ηλίου, εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν.
- Παρακολούθηση των ανακοινώσεων για τις περιοχές όπου έχει επιβεβαιωθεί κυκλοφορία του ιού.
- Ιδιαίτερη προσοχή από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με ανοσοκαταστολή ή χρόνια υποκείμενα νοσήματα, καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
- Εξάλειψη των εστιών στάσιμου νερού σε ιδιωτικούς χώρους, όπως αυλές, κήποι και βεράντες, καθώς αποτελούν σημεία αναπαραγωγής των κουνουπιών.
- Τακτικός έλεγχος και ανανέωση του νερού σε δοχεία, καθαρισμός υδρορροών και κάλυψη αγωγών εξαερισμού με σήτα.
Η συμμετοχή της κοινότητας είναι καθοριστική για τον περιορισμό των εστιών αναπαραγωγής στους ιδιωτικούς χώρους, όπου οι αρχές δεν έχουν δυνατότητα παρέμβασης. Δεν χρειάζεται περιττή ανησυχία, αλλά απαιτείται ενημέρωση, εγρήγορση και συνέπεια στην εφαρμογή των μέτρων προστασίας, ώστε να αναγνωριστεί ο ρόλος των κουνουπιών ως φορέων νοσημάτων και να μειωθεί η έκθεση στον κίνδυνο.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
