Ο τουρισμός στην Ελλάδα αποτέλεσε τον κεντρικό μοχλό ανάπτυξης για την εγχώρια οικονομία κατά το έτος 2025, με την άμεση συνεισφορά του να αγγίζει τα 32,4 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση που εξέδωσε το ΙΝΣΕΤΕ, το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 13,0% του ΑΕΠ της χώρας, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία του κλάδου σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας.
Η οικονομική αποτίμηση και τα μεγέθη της συνεισφοράς
Η μελέτη με τίτλο «Η συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία το 2025» αναδεικνύει τη διευρυμένη επίδραση του τομέα. Εάν στα παραπάνω στοιχεία συνυπολογιστεί και η έμμεση δραστηριότητα, η συνολική συμμετοχή του κλάδου κυμαίνεται γύρω στο 30,0% του ΑΕΠ.
Η τουριστική αγορά διατηρεί έντονα εξαγωγικό χαρακτήρα, καθώς το 85,0% των συνολικών εσόδων προέρχεται από τον εισερχόμενο τουρισμό, καλύπτοντας με αυτόν τον τρόπο το 70,0% του ελλείμματος που παρουσιάζει το ισοζύγιο αγαθών. Η άμεση επίδραση των 32,4 δισ. ευρώ παρουσίασε άνοδο κατά 7,3% συγκριτικά με τα 30,2 δισ. ευρώ του 2024, την ίδια ώρα που το συνολικό ΑΕΠ της χώρας διαμορφώθηκε στα 248,4 δισ. ευρώ (αύξηση 4,9% βάσει εκτιμήσεων της ΕΛΣΤΑΤ).
Το οικονομικό ποσό των 32,4 δισ. ευρώ αναλύεται στις εξής επιμέρους κατηγορίες δαπανών:
- 23,6 δισ. ευρώ από τον εισερχόμενο τουρισμό (συμπεριλαμβανομένης της κρουαζιέρας)
- 3,1 δισ. ευρώ από τις αερομεταφορές
- 2,5 δισ. ευρώ από τον εγχώριο τουρισμό
- 2,4 δισ. ευρώ ως εγχώρια προστιθέμενη αξία από επενδύσεις (επί συνολικών επενδύσεων 5,0 δισ. ευρώ)
- 673 εκατ. ευρώ από τις δαπάνες των εταιρειών κρουαζιέρας
- 147 εκατ. ευρώ από τις θαλάσσιες μεταφορές
Με βάση τους οικονομικούς πολλαπλασιαστές των ΙΟΒΕ και ΚΕΠΕ, κάθε 1 ευρώ τουριστικού εσόδου ενισχύει το τελικό ΑΕΠ κατά 2,2 έως 2,65 ευρώ. Έτσι, η συνολική (άμεση και έμμεση) συνεισφορά για το 2025 υπολογίζεται μεταξύ 71,3 δισ. και 85,9 δισ. ευρώ (28,7% έως 34,6% του ΑΕΠ), καταγράφοντας άνοδο σε σχέση με το εύρος 66,4 δισ. – 80,0 δισ. ευρώ του 2024.
Διάχυση στην περιφέρεια και ιστορικό ρεκόρ απασχόλησης
Ο τουριστικός κλάδος λειτουργεί ως βασικός τροφοδότης της ελληνικής περιφέρειας, καθώς το 74,0% των εσόδων από την εξωτερική αγορά εισρέει εκτός της Αττικής. Η συγκέντρωση των εισπράξεων αφορά κατά τα 2/3 (64,0%) τέσσερις συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες:
- Το Νότιο Αιγαίο με μερίδιο 29,0%
- Την Κρήτη με ποσοστό 19,0%
- Τα Ιόνια νησιά με 8,0%
- Την Κεντρική Μακεδονία με 7,0%
Στο πεδίο της εργασίας, η μέση απασχόληση στον τομέα παρέμεινε σταθερή σε σχέση με το προηγούμενο έτος (-0,2%), απασχολώντας 400.250 εργαζόμενους. Ωστόσο, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025 σημειώθηκε ιστορικό υψηλό με 475.167 εργαζόμενους.
Στις επιμέρους κατηγορίες, τα καταλύματα παρουσίασαν οριακή μείωση κατά 0,8% (απώλεια 896 θέσεων), ενώ η εστίαση εμφάνισε μικρή άνοδο 0,1% (προσθήκη 163 θέσεων). Δεδομένου ότι αυτοί οι δύο κλάδοι απορροφούν το 63,3% της δραστηριότητας, εκτιμάται ότι στην αιχμή της περιόδου ο τουρισμός υποστήριξε έως και 750.659 θέσεις εργασίας, καλύπτοντας το 17,0% του συνόλου των εργαζομένων στη χώρα.
Προκλήσεις και ανάγκη εθνικού σχεδιασμού
Παρά τα θετικά μεγέθη, η βιώσιμη πορεία του κλάδου δεν θεωρείται δεδομένη. Όπως επισημαίνει ο Γενικός Διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, Ηλίας Κικίλιας, η τουριστική αγορά αναπτύσσεται μέσα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διαρκείς φορολογικές επιβαρύνσεις, ελλείψεις σε βασικές υποδομές, προβλήματα στην εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και από την απουσία επαρκούς διαχείρισης των προορισμών.
Για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων και τη διασφάλιση της ευημερίας των τοπικών κοινωνιών, κρίνεται αναγκαία η θεσμοθέτηση ενός συνεκτικού Εθνικού Σχεδίου, η αποτελεσματική διακυβέρνηση και η υλοποίηση στοχευμένων υποδομών που θα υποστηρίξουν ένα ποιοτικό μοντέλο ανάπτυξης.
