Περιβάλλον

Περιβάλλον (16)

Περιβάλλον

«Λουλούδι του Δαρβίνου»: καλλιεργείται για πρώτη φορά, σε βουνό της Δυτικής Μακεδονίας

Σε φυσικό εργαστήριο για την καταγραφή και παρατήρηση της κίτρινης πρίμουλας (Λουλούδι του Δαρβίνου) αναδεικνύεται το τελευταίο διάστημα ο Χορτιάτης της Θεσσαλονίκης. Φυσιολάτρες, ερασιτέχνες βοτανολόγοι και ειδικοί της ελληνικής χλωρίδας που συμμετέχουν από την Θεσσαλονίκη στην πανευρωπαϊκή εκστρατεία «Αναζητώντας τις κίτρινες πρίμουλες», λόγω και της απαγόρευσης των μετακινήσεων, έχουν επιλέξει για τις εξορμήσεις τους το γειτονικό βουνό, εντοπίζουν θέσεις όπου φυτρώνουν τα πανέμορφα λουλούδια (σε υψόμετρο άνω των 600 μ) και αναρτούν στην ιστοσελίδα της ελληνικής συμμετοχής (https://nurmenukk.ee/el) τις παρατηρήσεις τους για το φυτό.

Το βουνό της Θεσσαλονίκης, είναι ένα από τα περίπου 40 βουνά της ηπειρωτικής χώρας που μπορεί ένας περιπατητής να βρει το «Λουλούδι του Δαρβίνου», και με μια απλή διαδικασία καταμέτρησης και φωτογράφισης των ανθών του, να πάρει μέρος στην εθελοντική προσπάθεια που διεξάγεται αυτή την περίοδο σε 25 ευρωπαϊκές χώρες.

Από τις αρχές Απριλίου, στην ιστοσελίδα που έχει αναρτήσει το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του ΕΛΓΟ- “ Δήμητρα”, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Τάρτου της Εσθονίας (www.cowslip.science), περισσότερα από 100 άτομα (κυρίως από την Β. Ελλάδα), έχουν εκδηλώσει πρόθεση συμμετοχής στο πρότζεκτ ενώ πάνω από 1000 έχουν παρακολουθήσει τα βίντεο της εκστρατείας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Τα πρώτα αποτελέσματα στο σύνολο των παρατηρήσεων της Ευρώπης, τα αναμένουμε στο τέλος του καλοκαιριού-αρχές φθινοπώρου» ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπεύθυνος για την ελληνική συμμετοχή στην πανευρωπαϊκή εκστρατεία δρ. Νίκος Κρίγκας. Ο εντεταλμένος ερευνητής του ΕΛΓΟ- «Δήμητρα» και ο συνάδελφος του Γιώργος Τσοκτουρίδης που συμμετείχαν (μαζί με τις μικρές τους κόρες) σε πρόσφατη εξόρμηση καταγραφής της κίτρινης πρίμουλας στο Χορτιάτη, δηλώνουν ότι «τα αποτελέσματα των καταγραφών από τους εθελοντές θα είναι σημαντικά τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όταν θα ενσωματωθούν οι καταγραφές και παρατηρήσεις απ όλες τις χώρες, όσο και σε εθνικό επίπεδο, για την προστασία πρωτίστως και την αξιοποίηση της κίτρινης πρίμουλας.

Το λουλούδι του Δαρβίνου (Primula veris) που πρώτος ο Άγγλος επιστήμονας διέκρινε την πολλαπλή του σημασία και το μελέτησε στη θεωρία του περί της εξέλιξης των ειδών (γι’ αυτό και φέρει τ’ όνομά του) είναι σήμερα και για τους Ευρωπαίους επιστήμονες ένας αληθινός βιοδείκτης για το περιβάλλον.

«Καταγράφοντας την αναλογία των δύο τύπων ανθέων της κίτρινης πρίμουλας (ετεροστυλία) στα βουνά της Ελλάδας αλλά και όλης της Ευρώπης μπορούμε να διαπιστώσουμε κατά πόσο είναι υγιές το περιβάλλον όπου φυτρώνει κι όχι μόνο αυτή αλλά και τα άλλα φυτά που ζουν μαζί της. Είναι ένας βιοδείκτης που μας δείχνει πρώτα απ όλα την επίδραση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων πάνω στο φυσικό περιβάλλον και τις αλλαγές που συντελούνται...» επισημαίνουν οι ερευνητές.

Μπορεί η κίτρινη πρίμουλα να είναι και βιοδείκτης για την κλιματική αλλαγή; «Μαζί με τις καταγραφές που γίνονται στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής εκστρατείας καταγράφουμε και το πότε αρχίζει η ανθοφορία και πότε ολοκληρώνεται και πως αυτή σχετίζεται με τις ιστορικές καταγραφές» απαντά ο Δρ. Ν. Κρίγκας. «Δηλαδή, πρόσθεσε, θα δούμε εάν έχουν μεταβληθεί οι περίοδοι ανθοφορίας των φυτών κι αν αυτό έχει γίνει πρόσφατα ή έγινε παλιότερα. Μ’ αυτόν τον τρόπο η πρίμουλα, η διάρκεια και η συχνότητα ανθοφορίας της σχετίζεται και με τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής».

Στην περίπτωση μάλιστα που τα μέτρα για την πανδημία «μπλοκάρουν» και τις εξορμήσεις του Μαΐου-Ιουνίου στα ελληνικά βουνά (είναι η τελευταία περίοδος της ετήσιας ανθοφορίας του φυτού, ειδικά σε ανώτερα υψόμετρα έως 2300 μέτρα), «η προσπάθεια καταγραφής- παρατήρησης για την Ελλάδα θα επαναληφθεί του χρόνου...».

Η χώρα μας, όπως αποκαλύπτουν οι δύο ερευνητές έχει περισσότερους λόγους από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες να προχωρήσει σε μελέτες για την κίτρινη πρίμουλα. Ο σημαντικότερος απ’ αυτούς, σχετίζεται με την παραγωγή κι αξιοποίησή της ως ένα από τα προϊόντα της εθνικής αγροτικής οικονομίας που μπορεί να ενισχύσει την ανθοκομία αλλά και το εξαγωγικό σκέλος των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών.

Η κίτρινη πρίμουλα, που λέγεται και «Πασχαλούδα»(η ανθοφορία της έχει ταυτιστεί με τις μέρες του Πάσχα) ή «δακράκι», δεν κατατάσσεται- προς το παρόν- στα απειλούμενα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της Ελλάδας. Είναι όμως το υπ’ αριθμόν 1 αρωματικό- φαρμακευτικό φυτό της χώρας που πέφτει...θύμα λαθρεμπορίας για φαρμακευτικούς σκοπούς.

 

Ανθεί το λαθρεμπόριο της κίτρινης πρίμουλας στη Β.Πίνδο

Την τελευταία διετία- ακόμα και μέσα στο πρώτο lockdown- αστυνομικές διευθύνσεις παραμεθορίων νομών της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας έχουν καταγράψει περιστατικά λαθροσυλλογής κυρίως από αλλοδαπούς. Πέρυσι τον Μάιο, η αστυνομία Καστοριάς, σε δύο μόνο περιπτώσεις, συνέλαβε 7 άτομα και κατάσχεσε συνολικά 215 κιλά κίτρινης πρίμουλας που είχαν συλλέξει παράνομα.

«Ειδικά στην περιοχή της Πίνδου» λέει ο Δρ. Ν. Κρίγκας «γίνεται υπερσυλλογή και ήδη υπάρχουν σημάδια ότι αρχίζουν να φθίνουν οι αριθμοί της, ενώ το υλικό που παίρνουν, εξάγεται παρανόμως από τη χώρα. Δεν υπάρχει έλεγχος στα σύνορα γι’ αυτό. Η τιμή είναι υψηλή και γι αυτό υπάρχει ένα λαθρεμπόριο που ανθεί αυτόν τον καιρό. Ένα κιλό ξηρή δρόγη μπορεί να φτάνει και 100 ή 200 ευρώ/κιλό, ενώ π.χ. για το τσάι βουνού μπορεί να είναι 20 ευρώ/κιλό».

Η παράνομη συλλογή της κίτρινης πρίμουλας για φαρμακευτική χρήση εμφανίζει αυξητική τάση καθώς το φυτό συλλέγεται μόνο από αυτοφυείς πληθυσμούς από τα βουνά κι αυτή η συλλογή από το φυσικό περιβάλλον είναι που ανησυχεί πολλούς ερευνητές, καθώς «αρχίζει ν’ απειλεί τους πληθυσμούς της ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Πριν από λίγο καιρό πάντως σύμφωνα με τον κ Κρίγκα και στο πλαίσιο ειδικού προγράμματος του ΕΛΓΟ «Δήμητρα», ξεκίνησε σε βουνό της Δυτικής Μακεδονίας, η πρώτη πιλοτική καλλιέργεια της κίτρινης πρίμουλας με πολλαπλασιαστικό υλικό από το αυτοφυές είδος της περιοχής.

Ο Δρ. Γ. Τσοκτουρίδης, εντεταλμένος ερευνητής του ΕΛΓΟ-Δήμητρα στην ανθοκομία, λέει ότι «οι καταγραφές που γίνονται αυτήν την περίοδο θα προσφέρουν την δυνατότητα να γνωρίζουμε τους πληθυσμούς που υπάρχουν στην ελληνική φύση αλλά και τα είδη της πρίμουλας τα οποία μπορούμε να αξιοποιήσουμε στην ελληνική ανθοκομία, να τις καλλιεργήσουμε σε συνθήκες εντατικές μέσα στο θερμοκήπιο και να τις εγκαταστήσουμε ως φυτά κηποτεχνίας σε εξωτερικούς χώρους. Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι πρίμουλες είναι από τις λίγες περιπτώσεις ανθέων που δίνουν τόσα πολλά χρώματα και μπορούν χρησιμοποιηθούν στην κηποτεχνία. «Η πρίμουλα έχει μεγάλη και πρώιμη περίοδο ανθοφορίας που την κάνει ιδανική για μπαλκόνια και κήπους ακόμη και μέσα στο χειμώνα» ανέφερε χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ- ΜΠΕ.

Θαν.Τσίγγανας

ΣΗΜ: Φωτογραφίες :βάση δεδομένων ΑΠΕ-ΜΠΕ

* Τις φωτογραφίες με τις κίτρινες πρίμουλες παραχώρησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ οι Ν.Κρίγκας και Ε.Δαριώτης  **Κατασχέσεις ποσοτήτων κίτρινης πρίμουλας: φωτογραφίες από το αρχείο της ΕΛΑΣ.

 

Η τήξη των πάγων μετατόπισε τον άξονα της Γης

Η μαζική τήξη των παγετώνων, ως αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη έχει προκαλέσει αξιοσημείωτες αλλαγές στον άξονα της περιστροφής της Γης σε σχέση με τη δεκαετία του 1990, σύμφωνα με νέα έρευνα. Το γεγονός αυτό αποκαλύπτει τις τεράστιες επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας επί του φυσικού περιβάλλοντος, υποστηρίζουν οι επιστήμονες.

Ο γεωγραφικός βόρειος και νότιος πόλος είναι τα σημεία στα οποία ο άξονας περιστροφής τέμνει την επιφάνεια, όμως δεν είναι σταθεροί. Οι αλλαγές στην κατανομή της μάζας της Γης γύρω από τον πλανήτη, κάνουν τον άξονα – επομένως και τους πόλους – να μετατοπίζονται.

Στο παρελθόν, μόνο φυσικά φαινόμενα, όπως τα ρεύματα των ωκεανών και η θερμοσυναγωγή των καυτών πετρωμάτων στο υπέδαφος της Γης συνέβαλαν στις αλλαγές της θέσης των πόλων. Όμως η νέα έρευνα δείχνει ότι από τη δεκαετία του 1990, η απώλεια εκατοντάδων εκατομμυρίων τόνων πάγου σε ετήσια βάση, που καταλήγουν στον ωκεανό, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, οδήγησαν σε μετακίνηση των πόλων.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κατεύθυνση της πολικής μετατόπισης άλλαξε: Ενώ μέχρι το 1995 κινούνταν προς τον νότο, πλέον κινείται προς την ανατολή, ενώ η μέση ταχύτητα της μετατόπισης στο διάστημα 1995-2020 ήταν 17 φορές υψηλότερη σε σχέση με εκείνη του διαστήματος 1981-1995.

Από το 1980 και έπειτα, η θέση των πόλων έχει μετατοπιστεί κατά περίπου τέσσερα μέτρα.

«Η επιταχυνόμενη μείωση [του νερού που αποθηκεύεται επί της γης] ως αποτέλεσμα της τήξης των παγετώνων είναι ο κύριος παράγοντας που οδήγησε στην ραγδαία μετατόπιση των πόλων μετά τη δεκαετία του 1990», καταλήγει η ομάδα των επιστημόνων, επικεφαλής της οποίας είναι η Σανσάν Ντενγκ, του Ινστιτούτου Γεωγραφικών Επιστημών και Έρευνας Φυσικών Πόρων στην Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.

Μετρήσεις του βαρυτικού πεδίου από τον δορυφόρο Grace, που εκτοξεύτηκε το 2002, χρησιμοποιήθηκαν για να συνδέσουν την τήξη των πάγων με τις κινήσεις των πόλων τη διάρκεια του 2005 και του 2012, και οι δύο εκ των οποίων σημειώθηκαν μετά από αυξήσεις στην απώλεια του πάγου. Όμως η έρευνα της Ντενγκ είναι ριζοσπαστική, καθώς προεκτείνει τη σύνδεση αυτή στο διάστημα που προηγήθηκε της εκτόξευσης του δορυφόρου, αποδεικνύοντας ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα μετατοπίζει τους πόλους ήδη από τη δεκαετία του 1990, δηλαδή σχεδόν επί τριάντα χρόνια.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geophysical Research Letters, έδειξε ότι η απώλεια των παγετώνων ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος της μετατόπισης, όμως δεν αποκλείεται να έχει συμβάλει και η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων.

Τα υπόγεια ύδατα είναι αποθηκευμένα στο υπέδαφος, όμως όταν αντλούνται με στόχο την διάθεσή τους ως πόσιμου νερού ή ως νερού για άρδευση, εντέλει ο κύριος όγκος τους καταλήγει στη θάλασσα, με αποτέλεσμα το βάρος τους να ανακατανέμεται γύρω από τον πλανήτη. Στη διάρκεια των τελευταίων 50 ετών, η ανθρωπότητα έχει αντλήσει 18 τρισεκατομμύρια τόνους νερού από υπόγεια αποθετήρια βαθιά στο υπέδαφος, χωρίς να τα αντικαθιστά.

Ο Βίνσεντ Χάμφρεϊ του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης στην Ελβετία, που δεν έχει εμπλακεί στη νέα έρευνα, δήλωσε στον Guardian ότι τα ευρήματα δείχνουν πώς οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν ανακατανείμει τεράστιες ποσότητες νερού γύρω από τον πλανήτη: «Σου δείχνει πόσο ισχυρή είναι αυτή η αλλαγή στη μάζα. Είναι τόσο μεγάλη που μπορεί να αλλάξει τη θέση του άξονα της γης». Ωστόσο, η μετατόπιση του άξονα δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επηρεάσει την καθημερινότητα στον πλανήτη, επισημαίνει: Το μόνο που θα μπορούσε να προκαλέσει στη διάρκεια της ημέρας, θα μετριόταν σε millisecond.

Ο καθηγητής Τζόναθαν Όβερπεκ, του Πανεπιστημίου της Αριζόνας στις ΗΠΑ, δήλωσε στον Guardian σε παλαιότερη περίσταση ότι οι αλλαγές στον άξονα της Γης υπογραμμίζουν «πόσο πραγματικές και τεράστιες είναι οι επιπτώσεις της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη».

Ορισμένοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η κλίμακα αυτών των επιπτώσεων σημαίνει ότι θα έπρεπε να ανακηρύξουμε μια νέα γεωλογική περίοδο, την Ανθρωπόκαινο. Από τα μέσα του 20ού αιώνα, έχει υπάρξει αξιοσημείωτη επιτάχυνση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της στάθμης των θαλασσών, αλλά και της καταστροφής της άγριας ζωής και της μεταμόρφωσης της γης εξαιτίας της γεωργίας, της αποψίλωσης και της ανάπτυξης.

 

 ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Εξοικονόμησης πόρων και αναβάθμισης της ενεργειακής απόδοσης στις ΜΜΕ

 Στις 22/4/2021 πραγματοποιήθηκε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδικτυακή συζήτηση, υπό το συντονισμό του Γραφείου της Αντιπεριφερειάρχη Ενέργειας, Υποδομών και Περιβάλλοντος κας Καλλιόπης Κυριακίδου, στο πλαίσιο του Interreg Policy Learning Platform με εξειδικευμένους – experts σε θέματα εξοικονόμησης πόρων και αναβάθμισης της ενεργειακής απόδοσης στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις.

                Συγκεκριμένα, ειδικοί προσκεκλημένοι από το Υπουργείο Οικονομικών, Ενέργειας, Μεταφορών και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ομοσπονδιακού Κρατιδίου του Hessen, καθώς και από το Πανεπιστήμιο του Gävle, της Περιφέρειας του Gävleborg, παρουσίασαν πετυχημένες πρακτικές για τις οποίες στόχος μας είναι να διερευνήσουμε πώς, με απαραίτητες προσαρμογές, θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στην Περιφέρειά μας.

                Στην τηλεδιάσκεψη, επίσης, συμμετείχαν o Αντιπεριφερειάρχης Περιφερειακής Ανάπτυξης κ. Νικόλαος Λυσσαρίδης, η κ. Λιάνα Παπατέρπου και ο κ. Σπύρος Κελλίδης από την Αναπτυξιακή Δυτικής Μακεδονίας, ο κ. Γιάννης Φάλλας από το Cluster Βιοοικονομίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας, η κ. Δήμητρα Ταραλίδου από τη Διαχειριστική Αρχή, ο κ. Βασίλειος Μαχαιράς από τη Δομή Στήριξης RIS3,  εκπρόσωποι από την Τεχνική Γραμματεία του ΣΔΑΜ, και τους Τεχνικούς Συμβούλους του Πράσινου Ταμείου. Το συντονισμό είχαν ο κ. Ισίδωρος Ζιώγου Επιστημονικός Συνεργάτης της Αντιπεριφερειάρχη και η κ.Katharina Krell από την ομάδα του Interreg Europe.

                Η συζήτηση ήταν κατά γενική ομολογία πολύ εποικοδομητική και τέθηκαν οι βάσεις για συνεργασία με στόχο την ενίσχυση ΜΜΕ στη Δυτική Μακεδονία, μέσω της μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των λειτουργιών και των υποδομών τους.

 

               

 ΠΡΑΣΙΝΟΙ:

“Το Βατερλώ της πυρηνικής ενέργειας

 ΣΤΗΝ ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ Η ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ 35 ΧΡΟΝΙΑ  ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΣΕΡΝΟΜΠΙΛ

 Τους κινδύνους για τον πλανήτη από την «αντεπίθεση» της πυρηνικής βιομηχανίας η οποία επιχειρεί να παρουσιαστεί ως ...βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον ανέδειξε μεταξύ άλλων η εκδήλωση των Πρασίνων με θέμα «Τσερνομπίλ: Το Βατερλώ της πυρηνικής ενέργειας» που έγινε με αφορμή τη συμπλήρωση 35 χρόνων από τη μεγάλη καταστροφή.

Στην εξέλιξη αυτή αναφέρθηκε ο πρώην ευρωβουλευτής και μέλος του Συμβουλίου των Πράσινων Νίκος Χρυσόγελος ο οποίος σημείωσε ότι μετά το Τσερνομπίλ το σοκ της Φουκουσίμα επηρέασε για μεγάλο διάστημα την πυρηνική βιομηχανία τα σχέδια της οποίας πάγωσαν, ωστόσο τελευταία επανέρχεται στο προσκήνιο διεκδικώντας μάλιστα χρηματοδότηση από τους πόρους του European Green Deal με την αιτιολογία ότι η πυρηνική ενέργεια δεν εκπέμπει διοξείδιο του άνθρακα!

Ο συντονιστής της εκδήλωσης, ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Αλέκος Γεωργόπουλος, έκανε μια αναδρομή στα γεγονότα του Απριλίου του 1986 καθώς και τις συνέπειες του μεγαλύτερου πυρηνικού ατυχήματος στην ιστορία.

«Δεν υπάρχουν ασφαλείς πυρηνικοί αντιδραστήρες και η μόνη βιώσιμη διέξοδος στο ζήτημα της ενέργειας είναι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας» είπε από την πλευρά του ο διευθυντής Ερευνών ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Πυρηνικών Επιστημόνων, Νίκος Κατσαρός. Αναφερόμενος μάλιστα στο υπό κατασκευή πυρηνικό εργοστάσιο στο Ακούγιου της Τουρκίας, επεσήμανε ότι σε περίπτωση ατυχήματος 350 εκατομμύρια άνθρωποι θα εκτεθούν στη ραδιενέργεια.

Εν τέλει η πυρηνική ενέργεια επειδή είναι από τις πιο επικίνδυνες και ακριβές τεχνολογίες, στρώνει το δρόμο για αντιδημοκρατικές λογικές, διότι:

  • Από τους πυρηνικούς αντιδραστήρες παράγονται υλικά για τη γόμωση πυρηνικών όπλων, πράγμα που αποτελεί κρατικό απόρρητο και ευνοεί αδιαφανείς διαδικασίες
  • Στους κόλπους της δεν γίνονται σεβαστά τα ανθρώπινα και πολιτικά δικαιώματα, ούτε ο δημόσιος διάλογος

Τέλος, η παραγόμενη ενέργεια είναι πολύ ακριβότερη από αυτήν των ΑΠΕ και συνεχίζει να παράγεται μόνο και μόνο με τις κρατικές επιδοτήσεις που καλύπτουν το αυξημένο κόστος της, περισσότερο για να αποκτήσουν τα κράτη πυρηνικά όπλα, παρά για να παρέχουν στους λαούς τους φτηνή ενέργεια.

Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στο ιδρυτικό μέλος των Πράσινων Μιχάλη Τρεμόπουλο ο οποίος δεν μίλησε στην εκδήλωση όπως είχε προγραμματισθεί, καθώς νοσηλεύεται διασωληνωμένος στο νοσοκομείο «Παπανικολάου», χτυπημένος από τον κορονοϊό.

 

 Οι  προτάσεις του Green Tank

ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΚΑΙΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ

 

Σύμφωνα με το υπόμνημα, το ΠΔΑΜ έχει συνολικό προϋπολογισμό 1,6 δις ευρώ για την περίοδο 2021-2027 και προορίζεται να καλύψει τις ανάγκες μετάβασης των δύο λιγνιτικών περιοχών στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, αλλά και αυτές των νησιωτικών περιφερειών Β. Αιγαίου, Ν. Αιγαίου και Κρήτης. 

 Διαπιστώθηκε σημαντική πρόοδος σε σχέση με τα προηγούμενα επίσημα κείμενα τα οποία σχετίζονται με τη Δίκαιη Μετάβαση, και ειδικότερα, το συνολικό Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) καθώς και τα  Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ).

 Η πρόοδος εντοπίζεται κυρίως στην επιλεξιμότητα συγκεκριμένων επενδύσεων στην προτεραιότητα 2 (ενεργειακή μετάβαση-κλιματική ουδετερότητα) όπως:

  1. η κάλυψη τμήματος του κόστους εγκατάστασης έργων ενεργειακών κοινοτήτων τη στιγμή που τόσο στο ΣΔΑΜ όσο και στα ΕΣΔΙΜ δεν υπήρχε καν αναφορά της φράσης «ενεργειακή κοινότητα»,
  2. η επιλεξιμότητα έργων θέρμανσης που στηρίζονται στις ΑΠΕ για χρηματοδότηση από το ΠΔΑΜ, ενώ πρακτικά όλα τα έργα θέρμανσης που περιλαμβάνονται στο ΣΔΑΜ και το ΕΣΔΙΜ στηρίζονται στο ορυκτό αέριο
  3. η επιλεξιμότητα έργων αύξησης της ενεργειακής απόδοσης που ως τώρα παραπέμπονταν στο «Εξοικονομώ & Αυτονομώ» με μόνη επιπλέον συνεισφορά τη «ρήτρα δίκαιης μετάβασης»
  4. η έμφαση στη χρηματοδότηση υποδομών αποθήκευσης ενέργειας, η οποία ωστόσο πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις τεχνολογίες αποθήκευσης (αντλησιοταμίευση, μπαταρίες, θερμική αποθήκευση) και όχι μόνο υποδομές πράσινου υδρογόνου.

 Επιπλέον, είναι το πρώτο κυβερνητικό κείμενο που σχετίζεται με τη Δίκαιη Μετάβαση που αναγνωρίζει την ανάγκη οι επιλέξιμες επενδύσεις να είναι συμβατές με τον νέο πανευρωπαϊκό κλιματικό στόχο για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% ως το 2030 σε σχέση με το 1990.

 Θετικά επίσης κρίνεται και η αποσαφήνιση ότι οι πόροι των 1,6 δις ευρώ του ΠΔΑΜ δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε υποδομή που σχετίζεται με οποιονδήποτε τρόπο με ορυκτά καύσιμα (παραγωγή, επεξεργασία,  μεταφορά, διανομή, αποθήκευση ή  καύση).

 Η πρόοδος αυτή, μεταξύ άλλων, αναδεικνύει και την αξία της διαβούλευσης καθώς πολλά από τα παραπάνω σημεία αναφέρθηκαν εκτενώς στη φάση της δημόσιας διαβούλευσης των κειμένων του ΣΔΑΜ και των ΕΣΔΙΜ.  

 Από την άλλη μεριά, το υπόμνημα κατανόησης βασικών αρχών περιλαμβάνει προβληματικά σημεία που χρήζουν αλλαγής ή βελτίωσης όπως η ανεπάρκεια των πόρων για την κάλυψη τόσο μεγάλων αναγκών μετάβασης 5 περιφερειών της Ελλάδας, ή η χρήση των περιορισμένων πόρων του ΠΔΑΜ για την υλοποίηση έργων αποκατάστασης των λιγνιτικών εδαφών, τα οποία έχουν εξ’ορισμού πεπερασμένη διάρκεια και δεν είναι σε θέση να συνεισφέρουν ουσιαστικά στη δημιουργία μόνιμων θέσεων εργασίας σε βάθος χρόνου.

 Για την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας των πόρων προτείνεται η αύξηση του ποσοστού συγχρηματοδότησης του ΠΔΑΜ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ+), ενώ για την αποκατάσταση εδαφών προτείνεται η δέσμευση επιπλέον πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αντί της χρήσης των περιορισμένων πόρων του ΠΔΑΜ. 

 Επιπλέον φαίνεται ότι το υπόμνημα κατανόησης δεν έλαβε υπόψη καμία από τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στη φάση της διαβούλευσης των ΕΣΔΙΜ γύρω από το κομβικό ζήτημα της διακυβέρνησης. Το αποτέλεσμα είναι το προτεινόμενο σύστημα διακυβέρνησης να διατηρεί έναν κεντρικό, top-down χαρακτήρα και να στερεί τη δυνατότητα συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών και της κοινωνίας των πολιτών στη λήψη αποφάσεων γύρω από το μέλλον των υπό μετάβαση περιοχών της χώρας, σε αντίθεση με άλλα συστήματα διακυβέρνησης σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ-27 που είναι σαφώς περισσότερο συμμετοχικά.

 Το ζητούμενο τώρα είναι να διορθωθούν τα προβλήματα και να ενσωματωθούν τα θετικά σημεία του υπομνήματος στο ενοποιημένο κείμενο που θα συνδέει τα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης με το Πρόγραμμα, το οποίο θα υποβληθεί επισήμως εκ μέρους της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  

 Μπορείτε να διαβάσετε τα αναλυτικά σχόλια και τις προτάσεις που κατέθεσε το Green Tank στη δημόσια διαβούλευση του υπομνήματος βασικών αρχών εδώ: https://thegreentank.gr/wp-content/uploads/2021/04/Detailed_Comments_Green_Tank_PDAM_26.04.2021.pdf

 

 

 

 

Κλιματική αλλαγή: Το 2020 ήταν η πιο θερμή χρονιά για την Ευρώπη

Η Ευρώπη έζησε το 2020 την πιο ζεστή της χρονιά, με τις περιοχές της Αρκτικής να αντιμετωπίζουν ένα καλοκαίρι ακραίων δασικών πυρκαγιών εν μέρει εξαιτίας της χαμηλής χιονόπτωσης και τη θερμοκρασία στη Σιβηρία να είναι κατά 4 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον μέσο όρο, ανακοίνωσε σήμερα το Πρόγραμμα Γεωσκόπησης της ΕΕ Κοπέρνικος.
Σε παγκόσμιο επίπεδο το 2020 ήταν μία από τις δύο πιο ζεστές χρονιές που έχουν καταγραφεί, στα ίδια επίπεδα με το 2016. Όμως ήταν η πιο θερμή στην Ευρώπη, όπου η μέση θερμοκρασία ξεπέρασε κατά 0,4 βαθμό Κελσίου αυτή των πέντε πιο ζεστών ετών (όλα τους την προηγούμενη δεκαετία), επεσήμανε η έκθεση του Κοπέρνικου για “ την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη”.
“ Η θερμοκρασία παρουσιάζει άνοδο όλες τις εποχές στην Ευρώπη”, παρατήρησε η Φρέγια Βάμποργκ επιστήμονας στον Κοπέρνικο.
Ο χειμώνας του 2020 ήταν ο πιο ζεστός που έχει καταγραφεί ποτέ, με τη θερμοκρασία να είναι μεγαλύτερη κατά 3,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τη μέση θερμοκρασία που καταγράφηκε τους χειμώνες την περίοδο 1981-2020.
Και η υπερθέρμανση ήταν ιδιαίτερα αισθητή στο βορειοανατολικό τμήμα της ηπείρου, κυρίως στις αρκτικές περιοχές της Σιβηρίας, όπου καταγράφηκε η πιο ζεστή χρονιά από τότε που διατηρούνται αρχεία, με θερμοκρασία κατά 4,3 βαθμούς ανώτερη από τον μέσο όρο.
Στο σύνολό της η Αρκτική γνώρισε τη δεύτερη θερμότερη χρονιά της, με τη θερμοκρασία να είναι 2,2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1981-2020.
Το 2020 καταγράφηκε και το πιο θερμό φθινόπωρο στην Ευρώπη, αν και οι καύσωνες του καλοκαιριού δεν ήταν ούτε τόσο έντονοι ούτε τόσο παρατεταμένοι όσο τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι σε κάποιες περιοχές καταγράφηκε ρεκόρ ζέστης, όπως στις σκανδιναβικές χώρες και τη Γαλλία.
Κατά συνέπεια οι πάγοι στην Αρκτική μειώθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδό τους. Απόλυτο ρεκόρ ζέστης πέρα από τον αρκτικό κύκλο καταγράφηκε τον Ιούνιο, με 38 βαθμούς Κελσίου να καταγράφονται στη ρωσική πόλη Βερχοϊάνσκ, ενώ στη Σιβηρία ξέσπασαν δασικές πυρκαγιές “ ζόμπι”, οι οποίες ακολούθησαν πολλούς χειμώνες ξερούς και λιγότερο κρύους.
“ Ήταν μακράν η πιο ζεστή χρονιά στην αρκτική Σιβηρία (...) μια εκπληκτική χρονιά”, υπογράμμισε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου η Βάμποργκ.

Διοξείδιο του άνθρακα

Η συγκέντρωση στην ατμόσφαιρα των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου, αυξήθηκε κατά 0,6% και 0,8% αντίστοιχα σε σχέση με το 2019, για να φτάσει το 2020 στο υψηλότερο επίπεδό που έχει καταγραφεί πότέ από το 2003 που διατηρούνται αρχεία.
Τα συμπεράσματα της έκθεσης αυτής, την τέταρτης του Κοπέρνικου, είναι πολύ μακριά από τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015 για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5% βαθμό Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός θα πρέπει να μειωθεί η έκλυση του διοξειδίου του άνθρακα κατά 7,6% ετησίως κάθε χρόνο από το 2020 ως το 2030.
“ Είναι επιτακτική ανάγκη να δράσουμε”, τόνισε ο Ζαν- Νοέλ Τεπότ διευθυντής του Κοπέρνικου. “ Όλοι οι δείκτες πάνε προς τη λάθος κατεύθυνση”, υπογράμμισε.

 

 ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Για την προστασία της  άγριας πανίδας

ΣΤΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙΑ Ε.Ο ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ – ΒΕΥΗΣ

  

Συνεχίζονται οι δράσεις στα πλαίσια υλοποίησης του χρονοδιαγράμματος του προγράμματος LIFE AMYBEAR, εφαρμόζοντας ειδικά μέτρα και μεθόδους αντιμετώπισης του προβλήματος αλληλεπίδρασης μεταξύ του ανθρώπου και της αρκούδας, με έμφαση στην παρούσα φάση του έργου, στους οδικούς άξονες καθώς έχει παρατηρηθεί αύξηση του αριθμού τροχαίων ατυχημάτων όπου εμπλέκονται αρκούδες.

Προς την κατεύθυνση αυτή, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας ως εταίρος του έργου, προέβη στην προμήθεια και εγκατάσταση αποτρεπτικών συστημάτων ατυχημάτων από διελεύσεις άγριας πανίδας, στη νέα και παλαιά Ε.Ο. Αμυνταίου-Βεύης.

Πρόκειται για πλαστικούς οριοδείκτες, ηλεκτρονικούς οπτικοακουστικούς απωθητές, ανακλαστήρες προσπίπτοντος φωτός καθώς και δυο (2) μεγάλες και είκοσι έξι (26) μικρές πινακίδες προειδοποίησης οδηγών. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπου τοποθετήθηκαν τα αποτρεπτικά συστήματα δεν έχουν καταγραφεί ατυχήματα στα τμήματα της Ε.Ο., όπως έχει διαπιστωθεί το τελευταίο οκτάμηνο.

Το έργο LIFE AMYBEAR υπενθυμίζεται ότι, αφορά στις περιπτώσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπου και αρκούδας στην περιοχή των Δήμων Αμυνταίου και Φλώρινας.

Επικεφαλής του έργου είναι η Εταιρεία Συμβούλων LEVER Α.Ε. και εταίροι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας, ο Δήμος Αμυνταίου και η Περιβαλλοντική Οργάνωση «Καλλιστώ».

 

 Διαλογή  στην Πηγή Βιοαποβλήτων

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΦΛΩΡΙΝΑ

 Ξεκίνησε στον Δήμο Φλώρινας, σε περιορισμένη κλίμακα, η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος Διαλογής στην Πηγή (ΔσΠ) και εν συνεχεία κομποστοποίησης οικιακών βιοαποβλήτων (υπολείμματα τροφών). Η περιοχή του Αγίου Δημητρίου είναι η πρώτη περιοχή στην οποία επιλέχθηκε να εφαρμοστεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα, που αποτελεί συνεργασία του Δήμου Φλώρινας και της ΔΙΑΔΥΜΑ ΑΕ και εντάσσεται στο γενικό έργο με τίτλο «LESS WASTE II».

Το διήμερο 20 και 21 Απριλίου κάτοικοι της περιοχής είχαν τη δυνατότητα να παραλάβουν το καδάκι οικιακής χρήσης και να ενημερωθούν για την ανάπτυξη και εφαρμογή του προγράμματος. Όσοι δεν κατάφεραν να το προμηθευτούν, μπορούν να το παραλαμβάνουν από τη Διεύθυνση Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Περιβάλλοντος του Δήμου Φλώρινας (2ο χλμ Ε.Ο. Φλώρινας - Καλλινίκης, εντός πρώην Στρατοπέδου Τάγαρη) τις εργάσιμες ημέρες και ώρες.

Ο Δήμαρχος Φλώρινας κ. Βασίλης Γιαννάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για την υλοποίηση του προγράμματος, τονίζοντας πως όλοι μας οφείλουμε να προστατεύουμε το περιβάλλον και στο πλαίσιο αυτό η δημοτική αρχή προωθεί καλές πρακτικές και συνεργασίες για την ευαισθητοποίηση των πολιτών, καθιστώντας τους συμμέτοχους.

Το πρόγραμμα

Ένας νέος κάδος καφέ χρώματος προστίθεται στην ήδη γνωστή τετραπλέτα, η οποία είναι ανεπτυγμένη στους Δήμους της Δυτικής Μακεδονίας από το 2009 και χρησιμοποιείται για τη διαλογή στην πηγή των τεσσάρων (4) ανακυκλώσιμων υλικών συσκευασίας (χαρτί, πλαστικό, γυαλί, αλουμίνιο). Τώρα όλα τα υπολείμματα τροφών που περισσεύουν καθημερινά από το φαγητό μας (μαγειρεμένα ή ωμά) θα τα εναποθέτουμε στον νέο καφέ κάδο.

Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Interreg IPA CBC “Greece – Republic of North Macedonia 2014-2020”.

 

Δημιουργία θέσεων κάδων περιοχής Αγίου Δημητρίου

Οδός

Μέγεθος κάδου

(σε λίτρα)

Μεταμορφώσεως με Αγάπης

660

Δελφών με Πυθαγόρα

240

Πυθαγόρα

240

Δελφών με Λέοντος Σοφού

240

Φιλίας

240

Κυρίλλου και Μεθόδιου με Εθν. Αντιστάσεως

240

Παστέρ γωνία με Κύπρου

240

Ρίτσου με Καββαδία

240

Κωτσοπούλου με Ολυμπιονικών

240

Ολυμπιονικών

240

 

 

«Perpetual Planet: Ήρωες των Ωκεανών»: Πρεμιέρα την Ημέρα της Γης

Όταν οι άνθρωποι, που αγαπούν τη Γη, ενώνουν τις δυνάμεις τους, όλα είναι πιθανά! Μια νέα γενιά ηρώων, που συνεχίζει το έργο ζωής της θρυλικής ωκεανογράφου Sylvia Earle για την προστασία των ωκεανών, αφηγείται τη μοναδική προσπάθεια που γίνεται παγκοσμίως για την προστασία του εύθραστου θαλάσσιου οικοσυστήματος. Το ντοκιμαντέρ «Perpetual Planet: Ήρωες των Ωκεανών» κάνει πρεμιέρα την Ημέρα της Γης, Πέμπτη 22 Απριλίου στις 20.10, αποκλειστικά στο National Geographic. 

Στο Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο της Αυστραλίας, η Δρ. Emma Camp αποκαλύπτει πώς τα κοράλλια που εκτρέφονται σε ενυδρεία αλλά και αυτά που επιβιώνουν σε ακραίες συνθήκες, αποτελούν ελπίδα για τους ευαίσθητους κοραλλιογενείς υφάλους του πλανήτη. Στην Ανταρκτική, ο Καθηγητής Michel André, αναπτύσσει μια νέα ριζοσπαστική τεχνολογία, μέσα από την οποία μελετάει ζωντανά τους ήχους των ωκεανών, με σκοπό να τους προστατεύσει από την απειλή της ηχορύπανσης.

Στο Περού, η Δρ. Kerstin Forsberg αξιοποιεί τη δύναμη της εκπαίδευσης για να σώσει τα σαλάχια Μάντα, ενώ στη Δυτική Αυστραλία ο Δρ. Brad Norman χρησιμοποιεί τεχνολογία electronic tagging, για την προστασία των φαλαινοκαρχαριών. Στα φιόρδ της Παταγονίας, η Δρ. Vreni Häussermann εργάζεται ασταμάτητα για να καταγράψει σπάνια είδη υπό εξαφάνιση, ενώ στη Γαλλική Πολυνησία ο μηχανικός Ghislain Bardout έχει αναπτύξει ένα αξιοθαύμαστο υποθαλάσσιο σταθμό που επιτρέπει στους επιστήμονες να παραμείνουν κάτω από το νερό για μέρες, βοηθώντας τους έτσι να κατανοήσουν και να συμβάλλουν στο μέγιστο στην προστασία του οικοσυστήματος. Η προστασία των ωκεανών είναι μια μάχη σε πολλά μέτωπα και αυτή η ομάδα επιστημόνων μας δείχνει πως όλα είναι πιθανά!

Το National Geographic είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα μέσω Cosmote TV, Nova, Vodafone TV, Wind Vision.

 

«Δάσος-φάντασμα», μια εγκατάσταση της Maya Lin στο Μανχάταν

Με τη νέα εγκατάσταση της Αμερικανής γλύπτριας Maya Lin στο Madison Square Park στο Μανχάταν οι περαστικοί έρχονται αντιμέτωποι με τις καταστροφικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής· θα μπορούν να διασχίσουν μια συστάδα περίπου 40 πελώριων νεκρών δέντρων, καθένα εκ των οποίων έχει ύψος λίγο πάνω από 12 μέτρα. Η εγκατάσταση «Ghost Forest» θα παραμείνει στο πάρκο από τις 10 Μαΐου έως τις 14 Νοεμβρίου.

Οι επιβλητικοί λευκοί κέδροι του Ατλαντικού που χρησιμοποιήθηκαν στην εγκατάσταση της Lin προήλθαν από ένα πρότζεκτ ανακαίνισης στο οικοσύστημα Pine Barrens του Νιου Τζέρσεϊ. «Αρχίζοντας να σκέφτομαι για μια γλυπτική εγκατάσταση για το Madison Square Park, ήξερα ότι ήθελα να δημιουργήσω κάτι το οποίο θα είχε στενή σχέση με το ίδιο το Πάρκο, τα δέντρα και την κατάσταση της Γης» είπε, σύμφωνα με το Hyperallergic, η Maya Lin. Φοβούμενη ότι φέρνοντας φυτά που είχαν σκοτώσει παράσιτα θα εισήγαγε στην πόλη νέα και επικίνδυνα βιολογικά είδη, η Lin επικεντρώθηκε στο να εντοπίσει δέντρα τα οποία ήταν θύματα ακραίων καιρικών συνθηκών. Το οικοσύστημα Pine Barrens, το μεγαλύτερο δάσος της Ανατολικής Ακτής, απειλείται όλο και πιο πολύ από υψηλότερες θερμοκρασίες, ασταθή συχνότητα βροχόπτωσης και πυρκαγιές στην άγρια φύση. «Δασοκόμοι με τους οποίους συνεργαζόμαστε εντόπισαν μια περιοχή η οποία επρόκειτο να αποψιλωθεί στο πλαίσιο ενός πρότζεκτ ανακαίνισης σε ιδιωτική έκταση» εξήγησε η Lin. «Μιας και οι κέδροι χρειάζονται το φως του ήλιου για να πολλαπλασιαστούν, ο ιδιοκτήτης είχε επιλέξει να αποψιλώσει τα νεκρά ή μη υγιή δέντρα για να είναι εφικτή η αναγέννησή τους».

Η εγκατάσταση «Ghost Forest» συνοδεύεται από ένα ηχοτοπίο το οποίο δημιούργησε η Lin με τη βοήθεια του Cornell Lab of Ornithology (ήχοι, καλέσματα για ζευγάρωμα και τραγούδια από ζωντανά που κινδυνεύουν και τα οποία κάποτε ευημερούσαν στη Νέα Υόρκη). Σηματοδοτώντας τη λήξη του πρότζεκτ, η Maya Lin και οι συνεργάτες της θα φυτέψουν 1.000 γηγενή δέντρα και θάμνους σε δημόσια πάρκα και στα πέντε δημοτικά διαμερίσματα της πόλης.

 

Σελίδα 1 από 2
ΤΑΓΑΡΑΣ

Στοιχεια επικοινωνιας

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα ακόλουθα στοιχεία

Εφημερίδα ΘΑΡΡΟΣ Δυτικής Μακεδονίας

  Τσόντζα 2 Κοζάνη

  +30 2461038611

  +30 2461034611

  tharos@otenet.gr

Πρωτοσελιδα Εφημεριδων

Εφημερευοντα Φαρμακεια

Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΚΟΖΑΝΗΣ