Tharos

Tharos

Ως προμελετημένο έγκλημα μπορεί να χαρακτηριστεί η τραγωδία στην Αττική, που συγκλονίζει ολόκληρο τον κόσμο. Παρά τις αιτιάσεις του πρωθυπουργού περί ασύμμετρου φαινομένου, εντούτοις η πυρκαγιά που έχει έως τώρα απολογισμό 77 νεκρούς και 183 τραυματίες είχε ουσιαστικά προβλεφθεί, αφού οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως για μεγάλο κίνδυνο πυρκαγιάς - βαθμό επικινδυνότητας 4 στην κλίμακα του 5. 

Ωστόσο, μέτρα που ανακοινώνονται, όπως για παράδειγμα αυτό των ενισχυμένων περιπολιών, ως κυβερνητικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, αποτελούν το βασικό κορμό του σχεδίου πρόληψης των πυρκαγιών, κυρίως σε «μικτές» περιοχές -αστικού ιστού και δάσους. Ακόμη και τώρα όμως, επικρατεί αλαλούμ μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών  για τη διαχείριση της επόμενης μέρας: Ακόμη και αυτή την ώρα δεν υπάρχει καταγραφή των αγνοουμένων με τους συγγενείς να καταφεύγουν σε εκκλήσεις μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης , είτε να αναζητούν τους ανθρώπους τους από νοσοκομείο σε νοσοκομείο: Μόλις το μεσημέρι της Τρίτης έγινε γνωστό ότι οι δηλώσεις για αγνοούμενους πρέπει να γίνονται στην Πυροσβεστική,  ενώ οι νεκροί καταγράφονται από την πολιτική προστασία  και οι τραυματίες από τα νοσοκομεία: Οι συγγενείς λοιπόν, θα έπρεπε να κινηθούν από υπηρεσία σε υπηρεσία, αφού κοινή λίστα, ώστε να μπορούν να γίνουν διασταυρώσεις δεν υπήρχε: Μόλις σήμερα μεταφέρθηκαν όλες οι λίστες στην Πυροσβεστική.   

Παράλληλα, είναι -για άλλη μια φορά- απούσα η Περιφέρεια σε ό,τι αφορά το συντονισμό των δράσεων για την αντιμετώπιση των πρώτων αναγκών των πληγέντων. Η πρώτη «εμφάνιση» της θεωρητικά αρμόδιας αρχής έγινε λίγο πριν από τη μία το μεσημέρι της Τρίτης, με μια ανακοίνωση για τη διανομή ειδών πρώτης ανάγκης. 

Καταπέλτης για το χάος στη διαχείριση της έκτακτης κατάστασης από τον κρατικό μηχανισμό είναι ο δήμαρχος Ραφήνας Ευάγγελος Μπουρνούς, ο οποίος ήταν κατηγορηματικός: Κανείς δεν μας ειδοποίησε, δεν λάβαμε εντολή εκκένωσης. Νωρίτερα,  περιφερειακή σύμβουλος είχε ισχυρισθεί ότι η Περιφέρεια είχε δώσει εντολή εκκένωσης. 

Η κυβέρνηση από τη νύχτα της καταστροφής επιρρίπτει ουσιαστικά την ευθύνη για την τραγωδία στην ένταση των ανέμων και στα μποφώρ, όπως είχε κάνει το 2007 ο Βύρων Πολύδωρας, μιλώντας για τον «στρατηγό Άνεμο». Ωστόσο, μια σειρά από παραμέτρους δείχνουν αφενός ότι η ευθύνη βρίσκεται αλλού και αφετέρου, ότι η τραγωδία που πλήττει την Ανατολική Αττική θα μπορούσε να συμβεί, αλλά και να επαναληφθεί, οπουδήποτε. 

Η διαχείριση των πυροσβεστικών μέσων
Λίγο πριν από το ξέσπασμα της φωτιάς στην Καλλιτεχνούπολη, απ' όπου ξέφυγε για να κατακάψει τα πάντα σε μια ανεξέλεγκτη πορεία χιλιομέτρων, οι πυροσβεστικές δυνάμεις είχαν κληθεί να αντιμετωπίσουν τη μεγάλη φωτιά στην Κινέττα. Οι πυροσβεστικές δυνάμεις συγκεντρώθηκαν στην περιοχή - είναι χαρακτηριστικό ότι προκειμένου να ελεγχθεί η φωτιά κινητοποιήθηκαν αεροσκάφη και από τη Θεσσαλονίκη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποδυναμωθούν οι δυνάμεις επιφυλακής στις υπόλοιπες περιοχές της Αττικής, που όμως, ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς ήταν εξαιρετικά υψηλός. Ο τρόπος της διαχείρισης των δυνάμεων, όπως ακριβώς είχε συμβεί και στη μεγάλη πυρκαγιά στη Ζαχάρω το 2007, έπαιξε καταλυτικό ρόλο για να ξεφύγει η φωτιά στην Ανατολική Αττική. Το 2007, της φωτιάς στη Ζαχάρω είχε προηγηθεί μεγάλη πυρκαγιά στη Μάνη, όπου επίσης υπήρχαν θύματα. Αυτό που επισημαίνουν αξιωματικοί της Πυροσβεστικής, είναι ότι από τη στιγμή που τα μέσα είναι πενιχρά παίζει σημαντικό ρόλο η διαχείρισή τους. Υπενθυμίζεται ότι οι πυροσβέστες, μάλιστα, πολύ πρόσφατα είχαν καταγράψει τις ελλείψεις και είχαν απευθύνει δραματικό SOS στην ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. 

Η ευκαιρία χάθηκε στη Μαραθώνος
Η φωτιά στην Καλλιτεχνούπολη, όμως, όλα δείχνουν ότι υποτιμήθηκε: Παρά το γεγονός ότι στην περιοχή έπνεαν άνεμοι που έπνεαν με ταχύτητα 70 - 80 χιλιομέτρων και με ριπές που ξεπερνούσαν ακόμη και τα 100 χιλιόμετρα, εντούτοις η αντίδραση ήταν αργή. Η φωτιά μέσα σε περίπου μισή ώρα από το ξέσπασμά της στην περιοή Νταού Πεντέλης, όπου έκαψε σπίτια, είχε φτάσει στη λεωφόρο Μαραθώνος. Εκεί, στο ύψος του 1ου ΕΠΑΛ Ραφήνας και του ναού της Αγίας Βαρβάρας στο 17ο χιλιόμετρο της κλασικής μαραθώνιας διαδρομής το παιχνίδι για να τεθεί υπό έλεγχο η φωτιά χάθηκε: Όπως λένε έμπειροι δασολόγοι , τη φωτιά δεν την κυνηγάς, βλέπεις την κίνησή της και την περιμένεις δημιουργώντας αντιπυρικές ζώνες. Η λεωφόρος Μαραθώνος αποτελεί μια δυνάμει αντιπυρική ζώνη. Εφόσον οι δυνάμεις είχαν παραταχθεί εκεί ώστε να μην περάσει η φωτιά απέναντι για να φθάσει στο Μάτι και να καταλήξει σε μια φονική διαδρομή στη θάλασσα ενδεχομένως η τραγωδία να είχε περιορισθεί ή και αποφευχθεί. Όμως, η λεωφόρος έμεινε ανοιχτή για την κυκλοφορία και οι δυνάμεις κινούνταν χωρίς σχεδιασμό. 

Ο συντονισμός των συναρμοδίων υπηρεσιών
Την ώρα που η φωτιά βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη με τους πολίτες να αναζητούν διέξοδο ο κρατικός μηχανισμός αποδείχθηκε ότι αιφνιδιάστηκε. Το πρώτο διάστημα από το ξέσπασμα της φωτιάς στην Ανατολική Αττική τα μηνύματα ήταν καθησυχαστικά, ότι, δηλαδή, ήταν θέμα λίγου χρόνου να «πιαστεί» η φωτιά. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος, κυρίως για την ενημέρωση των πολιτών και τη διευκόλυνση της απομάκρυνσής τους από τα σημεία που βρέθηκαν στο επίκεντρο της πύρινης λαίλαπας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η κυκλοφορία συνεχιζόταν σε δρόμους που είχε φτάσει η φωτιά, με αποτέλεσμα άνθρωποι να χαθούν ή να τραυματισθούν μέσα ή δίπλα στα αυτοκίνητά τους. Και καθώς οι διασώστες έκαναν συγκρίσεις της τωρινής τραγωδίας με τους σεισμούς της Καλαμάτας, ένα από τα μέτρα που είχαν ληφθεί τότε, προκειμένου να μεταδίδονται πληροφορίες στους πολίτες, ήταν να στηθεί κρατικός ραδιοφωνικός σταθμός: Πλέον δεν υπάρχει τέτοια ανάγκη, αλλά δεν υπήρχε και ροή χρηστικών πληροφοριών προς τα Μέσα από την Πολιτική Προστασία ή το Συντονιστικό της Πυροσβεστικής. 

Χαρακτηριστική είναι η δήλωση της κυρίας Αλέκας Παπαρήγα η οποία βρέθηκε στο μέτωπο της φωτιάς. «Βρέθηκα εδώ γιατί δεν μπορούσαμε να περάσουμε τη Μαραθώνος» είπε στο protothema.gr. Ευρισκόμενη στα όρια της περιοχής ανάμεσα στη Νέα Μάκρη και στο Μάτι, λίγα μέτρα από το σημείο όπου 26 άνθρωποι βρέθηκαν απανθρακωμένοι, η πρώην γενική γραμματέας του ΚΚΕ επισήμανε: «Στρίψαμε όπως μας είπαν και πέσαμε ακριβώς μέσα στη φωτιά. Δηλαδή, τώρα καταλαβαίνω ότι γλυτώσαμε, ξεφύγαμε στο παρά πέντε». Ουσιαστικά, αυτό που λέει η κ.Παπαρήγα είναι ότι και οι αρμόδιοι που θεωρητικά έπρεπε να κατευθύνουν τους πολίτες δεν είχαν σαφή και πλήρη εικόνα του τί συνέβαινε και ποιες ήταν οι ασφαλείς οδοί διαφυγής. 
Εκ των υστέρων πάντως, φαίνεται ότι την κατάσταση αντιλήφθηκαν εγκαίρως στον δήμο Αθηναίων: Πολύ γρήγορα οργάνωσαν την απομάκρυνση των 630 παιδιών απο τις κατασκηνώσεις του Αγίου Ανδρέα και τα μετέφεραν με ασφάλεια στην Τεχνόπολη απ' όπου παρελήφθησαν από τους γονείς τους. 

Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι κάθε χρόνο, στην έναρξη της αντιπυρικής περιόδου (το Μάιο) η Πολιτική Προστασία εκπονεί σχέδια εκκένωσης οικισμών με ιδιαίτερη έμφαση στις μικτές περιοχές. Κανένα από αυτά τα σχέδια δεν εφαρμόσθηκε στην πράξη.

Διευρύνεται, αντί να μειώνεται, όπως προσδοκούσε η κυβέρνηση, το αρνητικό κλίμα στην κοινή γνώμη για τη συμφωνία των Πρεσπών, καθώς επτά στους δέκα πολίτες επιμένουν ότι η ελληνική πλευρά δεν έπρεπε να δεχθεί το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» για τη γειτονική χώρα.

Η συντριπτική πλειονότητα, μάλιστα, των πολιτών πιστεύει ότι η υπογραφή της συμφωνίας θα έχει σημαντικές πολιτικές επιπτώσεις, αφού, όπως προκύπτει από την έρευνα «Βαρόμετρο» που διενήργησε η εταιρία Public Issue στη διάρκεια του τρέχοντος μήνα, το 76% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι θα βλάψει τον ΣΥΡΙΖΑ, την ίδια ώρα που η πλειοψηφία (51%) των ψηφοφόρων του μεγαλύτερου κυβερνητικού κόμματος έχει την άποψη ότι θα ωφελήσει τη Νέα Δημοκρατία.

Πλειοψηφεί η «προδοσία»
Ενδεικτικό της έντονα αρνητικής εικόνας που έχουν οι Έλληνες πολίτες είναι ότι η αναγνώριση της ΠΓΔΜ με το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» χαρακτηρίζεται «προδοσία» από το 35% των ερωτηθέντων, ενώ θεωρείται «εθνική καταστροφή» από το 7% και «αναγκαίο κακό» από το 21%.
Σε σαφώς χαμηλά επίπεδα κινείται το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι πρόκειται για «έντιμο συμβιβασμό» (15%), ενώ ακόμη χαμηλότερα, της τάξης 7%, μετρώνται όσοι συμφωνούν με τον χαρακτηρισμό «δίκαιη λύση» που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση.

Σύμφωνα με το Πολιτικό Βαρόμετρο Ιουλίου της Public Issue σχεδόν τα 2/3 των πολιτών, δηλαδή ποσοστό 64% των ερωτηθέντων, τάσσονται κατά της Συμφωνίας και μόλις 21% (2 στους 10) εκδηλώνονται υπέρ.

Ισχυρότερη κοινωνική απόρριψη, 69% ή 7 στους 10, εκδηλώνεται όταν τίθεται, συγκεκριμένα, το ερώτημα της αποδοχής ή μη, του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία», ενώ υπέρ της αποδοχής του ονόματος τοποθετείται μόνον το 26% των ερωτώμενων, δηλαδή ένας στους τέσσερις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το ποσοστό απόρριψης της συμφωνίας είναι αυξημένο κατά 9%, σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα της ίδια εταιρίας που έγινε τον Απρίλιο.

Αντιστοίχως, μειωμένο κατά εννέα εκατοστιαίες μονάδες είναι το ποσοστό που εμφανιζόταν θετικό σε μια ενδεχόμενη συμφωνία προτού αυτή να υπογραφεί (35% δήλωναν υπέρ τον περασμένο Απρίλιο).

Χαμηλή αποδοχή σε Μακεδονία και Κρήτη
Στη Μακεδονία, στη Θράκη, στην Ήπειρο και στην Κρήτη, η Συμφωνία συγκεντρώνει ποσοστό υποστήριξης κάτω από 20%, με χαμηλότερο στην περιφέρεια Ανατ. Μακεδονίας-Θράκης (12%) και στην Κρήτη (13%) και υψηλότερο στις περιφέρειες του Ιονίου (32%) και του Βορείου Αιγαίου (29%), όπου, ιστορικά, η Αριστερά καταγράφει ισχυρή παρουσία.

Η υποστήριξη προς τη Συμφωνία είναι ακραία κομματικοποιημένη, αφού οι σημερινοί ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ τάσσονται υπέρ της συμφωνίας, σε ποσοστό 72%, ενώ της ΝΔ σε ποσοστό μόλις 3%.

Επιπλέον, όπως επισημαίνουν οι ιθύνοντες της Public Issue, θετικά προσκείμενοι στη συμφωνία είναι και οι σημερινοί ψηφοφόροι του Ποταμιού, καθώς και εκείνοι της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Αντιθέτως, οι σημερινοί ψηφοφόροι όλων των υπολοίπων κομματικών χώρων την απορρίπτουν με πλειοψηφικά ποσοστά: οι ψηφοφόροι της Χρυσής Αυγής, σε ποσοστό 96%, του ΚΙΝ.ΑΛ, σε 68%, της Ένωσης Κεντρώων, σε 65%, του ΚΚΕ, σε 52% και των ΑΝΕΛ, σε 50%.

Η γεωγραφική και κομματική κατανομή της αποδοχής του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία» είναι ανάλογη της γενικής υποστήριξης στη Συμφωνία: Η ονομασία γίνεται αποδεκτή από 8 στους 10 ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ (78%), και απορρίπτεται, αντίστροφα, από το 89% των ψηφοφόρων της ΝΔ (9 στους 10).
Σύμφωνα με το Πολιτικό Βαρόμετρο Ιουλίου της Public Issue σχεδόν τα 2/3 των πολιτών, δηλαδή ποσοστό 64% των ερωτηθέντων, τάσσονται κατά της Συμφωνίας και μόλις 21% (2 στους 10) εκδηλώνονται υπέρ.

Ισχυρότερη κοινωνική απόρριψη, 69% ή 7 στους 10, εκδηλώνεται όταν τίθεται, συγκεκριμένα, το ερώτημα της αποδοχής ή μη, του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία», ενώ υπέρ της αποδοχής του ονόματος τοποθετείται μόνον το 26% των ερωτώμενων, δηλαδή ένας στους τέσσερις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το ποσοστό απόρριψης της συμφωνίας είναι αυξημένο κατά 9%, σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα της ίδια εταιρίας που έγινε τον Απρίλιο.

Αντιστοίχως, μειωμένο κατά εννέα εκατοστιαίες μονάδες είναι το ποσοστό που εμφανιζόταν θετικό σε μια ενδεχόμενη συμφωνία προτού αυτή να υπογραφεί (35% δήλωναν υπέρ τον περασμένο Απρίλιο).

Χαμηλή αποδοχή σε Μακεδονία και Κρήτη
Στη Μακεδονία, στη Θράκη, στην Ήπειρο και στην Κρήτη, η Συμφωνία συγκεντρώνει ποσοστό υποστήριξης κάτω από 20%, με χαμηλότερο στην περιφέρεια Ανατ. Μακεδονίας-Θράκης (12%) και στην Κρήτη (13%) και υψηλότερο στις περιφέρειες του Ιονίου (32%) και του Βορείου Αιγαίου (29%), όπου, ιστορικά, η Αριστερά καταγράφει ισχυρή παρουσία.

Η υποστήριξη προς τη Συμφωνία είναι ακραία κομματικοποιημένη, αφού οι σημερινοί ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ τάσσονται υπέρ της συμφωνίας, σε ποσοστό 72%, ενώ της ΝΔ σε ποσοστό μόλις 3%.

Επιπλέον, όπως επισημαίνουν οι ιθύνοντες της Public Issue, θετικά προσκείμενοι στη συμφωνία είναι και οι σημερινοί ψηφοφόροι του Ποταμιού, καθώς και εκείνοι της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Αντιθέτως, οι σημερινοί ψηφοφόροι όλων των υπολοίπων κομματικών χώρων την απορρίπτουν με πλειοψηφικά ποσοστά: οι ψηφοφόροι της Χρυσής Αυγής, σε ποσοστό 96%, του ΚΙΝ.ΑΛ, σε 68%, της Ένωσης Κεντρώων, σε 65%, του ΚΚΕ, σε 52% και των ΑΝΕΛ, σε 50%.

Η γεωγραφική και κομματική κατανομή της αποδοχής του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία» είναι ανάλογη της γενικής υποστήριξης στη Συμφωνία: Η ονομασία γίνεται αποδεκτή από 8 στους 10 ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ (78%), και απορρίπτεται, αντίστροφα, από το 89% των ψηφοφόρων της ΝΔ (9 στους 10).

Πιο… συμπαθής ο Ζάεφ από τον Κοτζιά
Τέλος, η συμφωνία δείχνει να πλήττει σοβαρά την δημοτικότητα του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά, καθώς το 65% των πολιτών έχει αρνητική γνώμη για το πρόσωπό του, έναντι μόνον του 30% που διάκειται θετικά.

Για να υπάρξει ένα μέτρο σύγκρισης, αρκεί να επισημανθεί ότι την ίδια ώρα η δημοτικότητα του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ παρουσιάζει μια σχετική ισορροπία μεταξύ των Ελλήνων πολιτών: το 42% έχει αρνητική γνώμη και το 40% θετική, ποσοστά που είναι σαφώς ευνοϊκότερα από εκείνα του εγχώριου υπουργού Εξωτερικών.

Δείτε τα αναλυτικά αποτελέσματα της δημοσκόπησης εδώ.

Η χώρα βιώνει μια ασύλληπτη τραγωδία, με περισσότερους από 76 νεκρούς και δεκάδες αγνοούμενους, εξαιτίας της πυρκαγιάς στην ανατολική Αττική, αλλά ούτε ο πρωθυπουργός, ούτε οι συναρμόδιοι υπουργοί, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, ούτε η Περιφέρεια Αττικής έχουν τη διάθεση όχι να αναλάβουν κάποιο ποσοστό ευθύνης, αλλά να παραδεχθούν έστω ότι έχουν διαπράξει κάποιο λάθος ή κάποια παράλειψη.

Ο Αλέξης Τσίπρας, που τις πρώτες ώρες προέταξε την (γνωστή και άκρως απαξιωμένη) θεωρία της «ασύμμετρης απειλής», επέλεξε να συνεχίσει σε πιο διδακτικό ύφος, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι η ώρα για επικρίσεις, αλλά για αλληλεγγύη και ενότητα.

Επιχειρώντας να αποκρούσει τη σκληρή κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση για έλλειψη σχεδίου ώστε να είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στοιχειωδώς μια έκτακτη κατάσταση και να μην χάνονται ζωές σε μια φωτιά, ο Αλέξης Τσίπρας επί της ουσίας ζήτησε να αναζητηθούν αργότερα τα «πώς και τα γιατί», καθώς τώρα η κυβέρνηση πρέπει να συγκεντρωθεί στην προσπάθειά της να «σώσει ό,τι μπορεί να σωθεί» για να «μην θρηνήσουμε άλλες ζωές».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ουδείς εκ των συναρμόδιων υπουργών που έλαβαν μέρος στις συσκέψεις στο συντονιστικό της Πυροσβεστικής στο Χαλάνδρι αισθάνθηκαν την ανάγκη να εξηγήσουν τι πήγε λάθος και δεκάδες άνθρωποι βρέθηκαν παγιδευμένοι στις φλόγες.

Οι εικόνες από το σημείο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο της τραγωδίας, το Μάτι, που «έσβησε» από τον χάρτη το βράδυ της Δευτέρας, είναι συγκλονιστικές και δεν αφήνουν περιθώρια μη ανάληψης ευθύνης. Τα 26 σφιχταγκαλιασμένα άτομα που βρέθηκαν απανθρακωμένα στο χωράφι αναζητώντας σωτηρία έχουν ήδη χαραχθεί στο  συλλογικό υποσυνείδητο, όπως και η τραγωδία στην Ηλεία το 2007. Τα θύματα ζητούν δικαίωση και δικαίωση δεν είναι η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ που περιορίζεται σε  αποστασιοποιημένες παρατηρήσεις, σαν να πρόκειται για κόμμα που δεν κυβερνά, αλλά βρίσκεται ακόμη στην αντιπολίτευση.

«Η ενότητα και η αλληλεγγύη του ελληνικού λαού θα κρατήσουν όρθια τη χώρα. Τέτοιες στιγμές αβάσταχτου πόνου για την ανείπωτη τραγωδία και τους δεκάδες νεκρούς, ο ελληνικός λαός πενθεί.  Μόνο η ενότητα και η αλληλεγγύη του θα κρατήσουν όρθια τη χώρα.

»Οι άνθρωποι του πυροσβεστικού σώματος, της αστυνομίας, του λιμενικού, των Ενόπλων Δυνάμεων, οι διασώστες του ΕΚΑΒ και οι γιατροί, αλλά και οι χιλιάδες εθελοντές δίνουν με αυταπάρνηση και αυτοθυσία έναν υπεράνθρωπο αγώνα. Ο καθένας και η καθεμία πρέπει να συμβάλλει με τον δικό του τρόπο στην αντιμετώπιση της καταστροφής.

»Αυτές τις δύσκολες στιγμές είναι απαραίτητο να σταθούμε στο πλάι των συμπολιτών μας που επλήγησαν από την καταστροφή με κάθε μέσο, στηρίζοντας τη συλλογή τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης της περιφέρειας Αττικής και των πυρόπληκτων δήμων, αλλά και την εθελοντική αιμοδοσία» αναφέρει η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ…

Από την άλλη, ο συγκυβερνήτης και συναρμόδιος υπουργός Αμυνας Πάνος Καμμένος, στο γνωστό στυλ των δηλώσεων που έχουν πάρει διαζύγιο με την πραγματικότητα, υποστήριξε ότι η «πρωτοφανής καταστροφή» στην Αττική δεν έχει ιδιαίτερες ομοιότητες με τις φωτιές του 2007 στην Ηλεία… Το «επιχείρημα» του Πάνου Καμμένου είναι η αριθμητική των δέντρων, δηλαδή πόσο περισσότερο δασική έκταση υπήρχε στη Ζαχάρω από ό,τι στο Μάτι…

Αλλοι πάλι προτιμούν να μην κάνουν δηλώσεις για να μην εκτίθενται. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι επειδή εκείνοι κρύβονται πίσω από δάχτυλό τους οι πολίτες δεν βλέπουν και δεν καταλαβαίνουν. Οι πολίτες της ανατολικής και δυτικής Αττικής που έχασαν τους δικούς στους ανθρώπους, τα σπίτια και τις περιουσίες τους στις φλόγες, όπως και οι πολίτες της Μάνδρας νωρίτερα που θάφτηκαν στη λάσπη, έχουν καταλάβει ότι η κυβέρνηση συμπεριφέρεται σαν να έχει κάποιου είδους ασυλία έναντι της πολιτικής ευθύνης. Αυτό όμως δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει αποδεκτό από μια κυβέρνηση που οφείλει να λογοδοτεί στο λαό.

Κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από εθνικότητα, φυλή, σεξουαλικό προσανατολισμό, ασθένεια, θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, τόπο κατοικίας, νομική κατάσταση, οικονομική κατάσταση ή ασφαλιστική κάλυψη έχει δικαίωμα στην υγεία και αξίωση από το κράτος να του εξασφαλίσει την προστασία του.

Η έλλειψη ενός οργανωμένου Δημόσιου Συστήματος υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) στη χώρα μας αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα για τη δημιουργία των περισσοτέρων από τις παθογένειες και στρεβλώσεις του Συστήματος Υγείας.
 
Το Υπουργείο Υγείας στην προσπάθειά του να μειώσει τις παθογένειες του Συστήματος Υγείας και σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας έχει περάσει σε μια στρατηγικής σημασίας  μεταρρύθμιση για την ΠΦΥ μέσα από τη δημιουργία των ΤΟΜΥ (Τοπικές Μονάδες Υγείας). Η βασική καινοτομία της Μεταρρύθμισης συνίσταται στην θέσπιση δύο επιπέδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Στο πρώτο επίπεδο ΠΦΥ θα λειτουργούν οι Τοπικές Μονάδες Υγείας (ΤΟΜΥ) ενώ στο δεύτερο επίπεδο τα Κέντρα Υγείας και οι λοιπές Μονάδες ΠΦΥ.

Βασικό ρόλο στη φιλοσοφία του νέου συστήματος της ΠΦΥ διαδραματίζει η εστίαση στην αντιμετώπιση των κοινωνικών και πολιτισμικών περιορισμών στην πρόσβαση. Διοικητικά οι ΤΟΜΥ θα υπάγονται απευθείας στις Υγειονομικές Περιφέρειες.

Τι είναι οι ΤΟΜΥ

Οι ΤΟΜΥ είναι Μονάδες Παροχής Υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, που στελεχώνονται από μια ολιγομελή διεπιστημονική ομάδα υγείας. Οι μονάδες αυτές αποτελούν το νέο «κύτταρο» του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), γύρω από τις οποίες οργανώνεται εκ νέου ολόκληρο το δημόσιο σύστημα υγείας.

Βασική αποστολή τους είναι η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών ΠΦΥ στον πληθυσμό ευθύνης τους (10.000 – 12.000 άτομα). Οι πολίτες, που ανήκουν στον πληθυσμό ευθύνης της ΤΟΜΥ, εγγράφονται στη σχετική λίστα. Οι μονάδες έχουν την ευθύνη για τη διασφάλιση προσβασιμότητας και συνέχειας της φροντίδας, καθώς και για την παροχή ασφαλούς, αποτελεσματικής, ολιστικής και ποιοτικής ανθρωποκεντρικής φροντίδας υγείας. Οι ΤΟΜΥ εξασφαλίζουν την άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας υγείας, σύμφωνα με τις ανάγκες του εκάστοτε πληθυσμού. Η δέσμη παρεχόμενων υπηρεσιών έχει ως πυρήνα τις υπηρεσίες πρόληψης και προαγωγής της υγείας στον υγιή πληθυσμό, την ολοκληρωμένη φροντίδα ασθενών, με βαρύτητα στην αντιμετώπιση των χρόνιων νοσημάτων, καθώς και υπηρεσίες που άπτονται της δημόσιας υγείας, όπως εμβολιασμούς, κατ’ οίκον φροντίδα, κ.ά.

Γιατί ομάδες υγείας και όχι μεμονωμένοι γιατροί;

Οι Οικογενειακοί Γιατροί είναι μεν οι πιο κατάλληλοι να αναλάβουν το σημαντικό έργο της πρωτοβάθμιας φροντίδας, αλλά η διεπιστημονική διαχείριση της υγείας ενός πληθυσμού απαιτεί γνώσεις ενός ευρύτερου φάσματος, που αφορά τη δημόσια υγεία, το βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο, τον οικογενειακό προγραμματισμό κ.ά. Η αποτελεσματική Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας δεν βασίζεται αποκλειστικά στην ιατρική επιστήμη και για τον λόγο αυτό πρέπει να παρέχεται από καλά συντονισμένες ομάδες επαγγελματιών υγείας. Τέτοιου είδους ομάδες είναι πιο πιθανό να επιτύχουν τη συνέχεια στη φροντίδα και μια στενή σχέση με την κοινότητα.

Οι ΤΟΜΥ στελεχώνονται από διεπιστημονική ομάδα έως 12 μελών, αποτελούμενη από:

• 4 Γενικούς Γιατρούς ή Παθολόγους
• 1 Παιδίατρο
• 2 Νοσηλευτές και 2 Επισκέπτες Υγείας
• 1 Κοινωνικό Λειτουργό
• 2 Διοικητικούς Υπαλλήλους

 
Ο στόχος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Στόχος της ΠΦΥ είναι να προωθήσει την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών υγείας στο πλαίσιο της καθολικής κάλυψης του πληθυσμού, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την εκ νέου θεμελίωση του κοινωνικού κράτους.

Ιδιαίτερα στοχεύει στην επίλυση των βασικότερων στρεβλώσεων που αντιμετώπιζε μέχρι σήμερα το δημόσιο σύστημα υγείας:

• τον κατακερματισμό της φροντίδας
• την έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού προαγωγής και πρόληψης
• τη συνταγογραφική αντιμετώπιση των νοσημάτων
• την έμμεση συγκέντρωση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας περίθαλψης στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, με αποτέλεσμα την αύξηση των εμποδίων στην πρόσβαση και την επιβάρυνση της λειτουργίας των νοσοκομείων
• τη στροφή των ασθενών στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των Νοσοκομείων για περιστατικά πρωτοβάθμιας περιπατητικής φροντίδας, ως λύση ανάγκης
• την αύξηση των ίδιων δαπανών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, που οφείλεται στην προκλητή ζήτηση, την παθητική ιδιωτικοποίηση και τη διόγκωση του φαινομένου των παράτυπων πληρωμών
• την απαξίωση των δημόσιων δομών υπηρεσιών υγείας, μέσα από τη συνεχή μείωση της δημόσιας δαπάνης για την υγεία με την παράλληλη εκροή ανθρώπινου δυναμικού εκτός του συστήματος, λόγω της ίδιας της απαξίωσης.

Ποια θα είναι τα οφέλη για τους πολίτες;

Ο πολίτης έχει ελεύθερη επιλογή γιατρού καθώς αυτή δεν καταργείται. Θα μπορούν να επισκέπτονται ελεύθερα, απεριόριστα και δωρεάν τους οικογενειακούς γιατρούς, στη λίστα των οποίων θα είναι εγγεγραμμένοι.

Η εγγραφή στη λίστα μιας ΤΟΜΥ διευκολύνει τους πολίτες δημιουργώντας ένα σαφές και ρητό σημείο πρώτης επαφής με το Σύστημα Υγείας.

Στις ΤΟΜΥ θα απευθύνονται όλοι οι πολίτες χωρίς να χρειαστεί να αναζητούν μόνοι τους τις κατάλληλες και διαθέσιμες υπηρεσίες υγείας.  

Ο Οικογενειακός γιατρός θα είναι ο «πλοηγός» του μέσα στο Σύστημα Υγείας, ενημερώνοντάς τον, φροντίζοντας τον σε τακτική βάση και διευκολύνοντας την πρόσβασή του σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας.

Κανένας δεν μπορεί να είναι ασφαλισμένος συγχρόνως σε περισσότερους του ενός φορείς ασθένειας, όπως διευκρινίζεται σε απόφαση του υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης Αναστάσιου Πετρόπουλου, η οποία δημοσιεύθηκε στη «Διαύγεια».

Μετά τη σύσταση και τη λειτουργία του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), όλοι οι φορείς, κλάδοι, τομείς και λογαριασμοί ασφάλισης ασθένειας, που αναφέρονται στο άρθρο 53 του ν. 4387/2016 (Α, 85), εντάχθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2017 σε έναν κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών του ΕΦΚΑ.

Στον ΕΦΚΑ δεν εντάχθηκαν οι ακόλουθοι οργανισμοί ασφάλισης ασθένειας: Τομέας Υγείας και Περίθαλψης του ΕΔΟΕΑΠ, Υγειονομική Υπηρεσία της ΕΥΔΑΠ, Ταμείο Υγείας Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας, Αλληλοβοηθητικό Ταμείο Περίθαλψης του Συλλόγου Υπαλλήλων της Τραπέζης Ελλάδος και Λογαριασμός Υγείας των Μελών του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών.

Οι ανωτέρω νοούνται ως φορείς ασθένειας, σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ. 3 του ν. 3232/2004 (Α, 48),το οποίο συμπλήρωσε το άρθρο 14 του ν. δ/τος 4277/1962 (Α, 191).

Συνεπώς, οι άμεσα ασφαλισμένοι (εξ ιδίου δικαιώματος) και οι συνταξιούχοι- από δική τους απασχόληση ή λόγω θανάτου -που, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, υπάγονταν στους ανωτέρω φορείς, μετά τη λειτουργία του ΕΦΚΑ από 1/1/2017 εξακολουθούν να υπάγονται στους φορείς αυτούς για παροχές υγειονομικής περίθαλψης, εξαιρούμενοι από την καταβολή εισφοράς στον ΕΦΚΑ- ως μισθωτοί ή ως μη μισθωτοί -για παροχές σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, δεδομένου ότι οι ανωτέρω φορείς δεν έχουν υπαχθεί στον ΕΟΠΥΥ για παροχές σε είδος και για παροχές σε χρήμα από τον ΕΦΚΑ.

Στην περίπτωση που οι άμεσα ασφαλισμένοι (εξ ιδίου δικαιώματος) και οι συνταξιούχοι- από δική τους απασχόληση ή λόγω θανάτου -υπάγονται συγχρόνως στον ΕΦΚΑ και σε φορέα, κλάδο, τομέα ή λογαριασμό ασθένειας μη εντασσόμενο στον ΕΦΚΑ, έχουν δικαίωμα επιλογής του φορέα που επιθυμούν να ασφαλιστούν.

Ειδικότερα:

Αν είχαν επιλέξει, πριν από τη λειτουργία του ΕΦΚΑ, να υπάγονται στην ασφάλιση ενός από τους παραπάνω φορείς, μετά τη λειτουργία του ΕΦΚΑ εξακολουθούν να υπάγονται στους φορείς αυτούς εξαιρούμενοι της ασφάλισης για υγειονομική περίθαλψη και της υποχρέωσης καταβολής εισφοράς στον ΕΦΚΑ. Στην περίπτωση που υπήχθησαν συγχρόνως, μετά την 1η Ιανουαρίου 2017, σε φορέα εντός και σε φορέα εκτός ΕΦΚΑ, εξαιρούνται της υπαγωγής ασφάλισης για υγειονομική περίθαλψη από τον ΕΦΚΑ και της υποχρέωσης καταβολής εισφοράς σε αυτόν, κατόπιν αίτησής τους.

Τέλος, ορίζεται ότι οι συνταξιούχοι- από δική τους απασχόληση ή λόγω θανάτου -οι οποίοι συγχρόνως υπάγονται, λόγω απασχόλησης ή ως συνταξιούχοι σε φορέα εντός του ΕΦΚΑ και σε φορέα εκτός ΕΦΚΑ και είχαν επιλέξει ή θα επιλέξουν την υπαγωγή στην ασφάλιση για υγειονομική περίθαλψη του φορέα εκτός ΕΦΚΑ, ως απασχολούμενοι συνταξιούχοι εξακολουθούν να υπάγονται στην ασφάλιση του φορέα που είχαν επιλέξει, εξαιρούμενοι από την υπαγωγή στην ασφάλιση για υγειονομική περίθαλψη του ΕΦΚΑ και της υποχρέωσης καταβολής εισφοράς σε αυτόν. Στην περίπτωση που έχουν ήδη καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές για υγειονομική περίθαλψη στον ΕΦΚΑ και βεβαιώνεται η ασφάλισή τους στους ανωτέρω φορείς, οι εισφορές επιστρέφονται στους δικαιούχους ή συμψηφίζονται με τυχόν οφειλές.

Μαρτυρία : Πήρα τη μάνα μου και την πέταξα στη θάλασσα, δεν έχουμε πού να πάμε

«Πήρα τη μάνα μου και την πέταξα στη θάλασσα την τελευταία στιγμή» λέει ένας από τους ανθρώπους που κατάφεραν να γλιτώσουν από τις φονικές πυρκαγιές.

«Δεν έχουμε που να πάμε. Το αυτοκίνητο μου κάηκε, το σπίτι μου κάηκε, δεν έχουμε ρούχα να βάλουμε» λέει σε μια κραυγή αγωνίας.

Όσον αφορά το ξονοδοχεία που μισθώνει ο Δήμος για να κοιμηθούν οι πληγέντες η απάντηση του είναι πως «ρωτήσαμε σε όλα, είναι όλα κλεισμένα». Ερωτηθείς που θα περάσουν το βράδυ η απάντηση είναι «στο γκαζόν».

 

Στις φονικές πυρκαγιές στην Αττική, στις αιτίες τους αλλά και στην αναζήτηση ενδεχόμενων ευθυνών αναφέρεται εκτενώς ο γερμανικός τύπος με άρθρα, ρεπορτάζ και συνεντεύξεις
«Θάνατος, ερείπια, οργή» είναι τίτλος στο πρωτοσέλιδο της Süddeutsche Zeitung για τις καταστροφικές φωτιές που άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς και τραυματίες στην Αττική. Η εφημερίδα μεταδίδει την τραγική εικόνα της επόμενης μέρας: «Η πυρκαγιά ξέσπασε πολύ γρήγορα, εξαπλώνοντας ανελέητα την καταστροφική της ορμή. Ολόκληρες γειτονιές στις παραθεριστικές περιοχές Ραφήνα, Μάτι και Νέα Μάκρη κοντά στην Αθήνα είναι τώρα ερείπια και στάχτη(…). Ήταν οι πιο καταστροφικές πυρκαγιές στην Ελλάδα εδώ και πάνω από δέκα χρόνια».

Η ίδια εφημερίδα σε άλλο ρεπορτάζ της με τίτλο «Μετά τις φλόγες έρχεται η οργή» σημειώνει ότι σύμφωνα με κατοίκους «η καταστροφή θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί». Η SZ σημειώνει ότι η ευρύτερη περιοχή είναι δημοφιλής παραθεριστικός προορισμός για τους Αθηναίους, από όπου κάθε καλοκαίρι χιλιάδες τουρίστες ξεκινούν το ταξίδι τους για τα νησιά των Κυκλάδων (από τη Ραφήνα). Στη συνέχεια η γερμανική εφημερίδα διερωτάται: «(…) Ηταν οι αρμόδιοι επαρκώς προετοιμασμένοι; Γιατί δεν εκκενώθηκαν έγκαιρα οι περιοχές; Πυρκαγιές ξεσπούν κάθε χρόνο στην Ελλάδα, αλλά δεν είναι πάντα τόσο καταστροφικές. Στη συλλογική μνήμη έχουν μείνει οι πυρκαγιές του 2007, όπου είχαν σκοτωθεί 70 άτομα. (…) Kαι τότε υπήρχαν καμένες εκτάσεις, άνεμοι, ακραία ξηρασία, υπερφορτωμένες αρμόδιες αρχές. Και τότε πολλοί θεώρησαν την καταστροφή ως απόλυτη αποτυχία του κράτους. Έκτοτε έχουν γίνει κάποια πράγματα. Αλλά όχι αρκετά».

Το πρόβλημα των αστικών προαστίων
Το ερώτημα αυτό θέτει επίσης η SZ στον Γερμανό ειδικό γεωχημείας και μελέτης των δασών Γιόχαν Γκόλνταμερ από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ. Ο ίδιος απαντά λέγοντας τα εξής: «Αυτό που συνέβη στην Αττική είναι δραματικό και μου θυμίζει την κατάσταση στην Πορτογαλία πέρυσι, όπου σε δύο πυρκαγιές πέθαναν πάνω από 100 άνθρωποι. Το βασικό πρόβλημα είναι κοινό σε όλες τις μεσογειακές χώρες. Στις πρώην αγροτικές περιοχές γύρω από την Αθήνα η βλάστηση δεν αξιοποιείται τόσο εντατικά όσο παλαιότερα. Αντ‘ αυτού γύρω από τις μεγάλες πόλεις έχουν αναπτυχθεί αστικές δομές με ακαλλιέργητα χωράφια και κήπους. Αυτό κάνει την κατάσταση τόσο επικίνδυνη».

Για ποιο λόγο; «Στο παρελθόν τα αιγοπρόβατα τρέφονταν από το γρασίδι και τους χαμηλούς θάμνους στις περιοχές αυτές και έτσι το τοπίο φαινόταν μεν γυμνό, αλλά δεν ξεσπούσαν μεγάλες, καταστροφικές πυρκαγιές. Σήμερα οι άνθρωποι δεν εκμεταλλεύονται τη γη αυτή, υπάρχουν περισσότερα εξοχικά, κήποι και δέντρα –αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα σε πολλές νοτιοευρωπαϊκές χώρες. Έτσι τα προάστια πόλεων είναι συνήθως πιο ευάλωτα σε πυρκαγιές. Εκεί οι φωτιές γίνονται ανεξέλεγκτες», αναφέρει ο Γερμανός ειδικός.

Οι πυρκαγιές και η ιστορία του ΕΣΕΠΑ
Και η Frankfürter Allgemeine Zeitung κυκλοφορεί με τις πυρκαγιές στην Αττική ως πρώτο θέμα και τίτλο «Πάνω από 70 οι νεκροί στις πυρκαγιές στην Ελλάδα». Φιλοξενεί επίσης εκτενές ρεπορτάζ, όπου διαβάζουμε τα εξής: «Για τα αίτια της φωτιάς, όπως συμβαίνει συχνά σε τέτοιες περιπτώσεις, υπάρχουν πολλές εκτιμήσεις. Μπορεί να ήταν εμπρησμός; Την Τρίτη ήταν πολύ νωρίς για να δοθούν ακόμη και πρώτες απαντήσεις» σημειώνει η εφημερίδα. «Παλιότερα πάντως συνέβαινε αυτό. Επιχειρηματίες πλήρωναν εγκληματίες για να βάλουν φωτιές σε ελκυστικές περιοχές. Αργότερα οι πληγείσες περιοχές μετατρέπονταν σε κατοικήσιμες εκτάσεις. Πλέον αυτό δεν είναι τόσο εύκολο όσο τότε γιατί άλλαξαν οι νόμοι. Επιπλέον, παρά την ελαφρά οικονομική ανάκαμψη της χώρας, ο κατασκευαστικός κλάδος παραμένει ισχνός».

Στο ίδιο ρεπορτάζ μιλά και Νίκος Σαχινίδης, πρόεδρος της ΜΚΟ «Εθελοντικό Σώμα Ελλήνων Πυροσβεστών Αναδασωτών» (EΣΕΠΑ), μιας οργάνωσης που είχε συσταθεί με την υποστήριξη της Γερμανίας και της Αυστρίας. Ο Ν. Σαχινίδης αναφέρει στην FAZ ότι η ΕΣΕΠΑ έχει αποδυναμωθεί εδώ και κάποια χρόνια για πολιτικούς λόγους. Η ΕΣΕΠΑ διέθετε κάποτε δική της σχολής πυροσβεστών στα Ριζώματα Ημαθίας. Ωστόσο ένας νόμος του 2014 άλλαξε το καθεστώς λειτουργίας των εθελοντικών οργανώσεων στην Ελλάδα.

«Έκτοτε ντε φάκτο απαγορεύεται να σβήνουμε εμείς πυρκαγιές, αλλά μόνο οι επαγγελματίες πυροσβέστες. Όταν ξεσπά μια φωτιά η πυροσβεστική αποφασίζει αν θα χρειαστεί τη βοήθειά μας ή όχι», σημειώνει ο ίδιος, προσθέτοντας ότι ο νόμος έγινε ουσιαστικά γιατί οι επαγγελματίες πυροσβέστες δε ήθελαν τον ανταγωνισμό. Πλέον η σχολή έχει κλείσει μετά από καταγγελία για υπεξαίρεση χρημάτων από δωρεές. Μετά από χρόνια ερευνών από το ελληνικό υπ. Οικονομικών, όπως αναφέρει ο Ν. Σαχινίδης, διαφάνηκε ότι δεν υπήρξε υπεξαίρεση. Πιστεύει επίσης ότι εάν λειτουργούσε ο ΕΣΕΠΑ ακόμη κανονικά θα μπορούσε να είχε συμβάλει στην αποφυγή της καταστροφής στην Αττική. «Αυτό είναι σίγουρο. Ξέρω την περιοχή, όπου ξέσπασαν οι φωτιές. Έχουμε εκεί εθελοντές. Θα μπορούσαν άμεσα να επέμβουν», λέει ο ίδιος. Βέβαια αν και παλιά είχε 2000 μέλη, η ΕΣΕΠΑ πλέον μετρά μερικές δεκάδες. «Η Ελλάδα ζητά τώρα βοήθεια από άλλες χώρες, αν και θα μπορούσε να είχε οργανώσει την απαιτούμενη βοήθεια εδώ», σημειώνει ο ίδιος.

Όπως το 2007
Σε σχόλιό της τέλος η Kölner Stadt-Anzeiger αναφέρει: «Πριν από 11 χρόνια η Ελλάδα επλήγη από μια καταστροφική πυρκαγιά στην Πελοπόννησο και σκοτώθηκαν 73 άνθρωποι. Μαθήματα δεν πήραν από τότε ούτε η Αθήνα ούτε οι Βρυξέλλες. Ακόμη δεν υπάρχει κανένα πανελλαδικό δίκτυο εθελοντών πυροσβεστών, όπως το γνωρίζουμε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ειδικά από τη Γερμανία, υπήρξαν εδώ και χρόνια προσφορές για τη δημιουργία και στήριξη τέτοιων δομών. Αλλά το γιατί δεν ανταποκρίθηκαν οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είναι κατανοητό. Μετά από αυτό το τελευταίο παράδειγμα, η Ελλάδα πρέπει επιτέλους να κάνει τις πυροσβεστικές της δυνάμεις αποτελεσματικές, που σημαίνει να τις αποκεντρώσει».

Δήμητρα Κυρανούδη

 

Προς:
την Ελληνική Κυβέρνηση
την Βουλή των Ελλήνων
τις Τοπικές Αυτοδιοικήσεις
την Δασική Υπηρεσία
την Πυροσβεστική Υπηρεσία
όλον τον Ελληνικό λαό

Κάθε χρόνο χιλιάδες στρέμματα δασωδών και κατοικημένων εκτάσεων γίνονται παρανάλωμα της φωτιάς λόγω των μεγάλων πυρκαγιών. Οι συνέπειες δεν αργούν να φανούν: υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, καταστροφές κρατικής και ιδιωτικής περιουσίας. Έπονται πλημμύρες με αντίστοιχα καταστροφικά φαινόμενα.
Κάθε χρόνο λυπούμεθα για τις καταστροφές, αλλά δεν αλλάζει τίποτα. Επιτέλους ας κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Πολίτες και Πολιτεία μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη (το σημαντικότερο), στην έγκαιρη ανίχνευση και ταχύτατη επέμβαση πρώτης προσβολής για δραστική αντιμετώπιση της φωτιάς προτού επεκταθεί, και στην αποκατάσταση των ζημιών (π.χ. αναδάσωση, έργα συγκράτησης του εδάφους, αντιπλημμυρικά έργα, αποζημιώσεις κ.λπ).

Προτού μιλήσουμε για μερικά από τα βασικά αίτια των πυρκαγιών και προτείνουμε τρόπους αντιμετώπισης, θα τονίσουμε μία προκλητική αστοχία των Ελληνικών κυβερνήσεων που χρειάζεται άμεση νομοθετική ρύθμιση για επανόρθωση. Πρόκειται για την ανάθεση της δασοπυρόσβεσης αποκλειστικά στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, με αφαίρεση όλων των σχετικών αρμοδιοτήτων από τις Δασικές Υπηρεσίες της Ελλάδος, και μάλιστα με πρόβλεψη μηδαμινής συνεργασίας με αυτές. Η αφαίρεση αυτής της αρμοδιότητας από τη Δασική Υπηρεσία συνέβη τον Μάιο του 1998, με τον νόμο 2612/98. Εμπειρογνώμονες εξέφρασαν τις έντονες ανησυχίες τους, καθώς το ίδιο ακατάλληλο σύστημα είχε ήδη εφαρμοσθεί από 35/ετίας στην Πορτογαλία, με συγκλονιστικά δυσάρεστα αποτελέσματα. Αυτά συμβαίνουν, όταν αβασάνιστα επιλέγουμε συστήματα της Γερμανίας και των Σκανδιναβικών χωρών, όπου επικρατούν εντελώς διαφορετικές συνθήκες, δηλαδή με πολλές και συχνές βροχές κατά το θέρος, με πυκνή διάνοιξη δασοδρόμων, ομαλές συνθήκες εδάφους (πεδινά και μικρές ημιορεινές κλίσεις) και με περιορισμένη βιοποικιλότητα δασοπονικών ειδών.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες είναι αντίθετοι με τους αντίστοιχους στην Ελλάδα. Οι Έλληνες δασολόγοι και δασοπόνοι έχουν σπουδάσει σε 65 εξαμηνιαία μαθήματα την βιοποικιλότητα/διαφοροποιήσεις, σπιθαμή προς σπιθαμή, πολλών εκατοντάδων δασοπονικών ειδών, τις πάμπολλες ιδιαιτερότητες των δασών και νομοτέλειες λειτουργίας αυτών των ιδιαιτεροτήτων, καθώς και τους κινδύνους και τους τρόπους καταπολέμησης τους, πέρα από την εμβριθή γνώση των δασικών περιοχών και την καθοδήγηση των πυροσβεστικών δυνάμεων, γρήγορα, εύστοχα και αποτελεσματικά. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία διαθέτει μεν πολύ καλά εκπαιδευμένο προσωπικό, όχι όμως για την πυρόσβεση σε δάση, καθώς δεν έχει τις γνώσεις των δασολόγων-δασοπόνων.

Για τον λόγον αυτόν είναι αναγκαία η στενή και αγαστή συνεργασία της Δασικής με την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η πρόσληψη αποφοίτων Δασολογίας και Δασοπονίας στην Πυροσβεστική Υπηρεσία δεν είναι λύση, καθώς απλά στερεί από αυτούς τους αποφοίτους την ευκαιρία για περαιτέρω γνώση των δασικών συνθηκών και της ποικιλομορφίας και εναλλαγής των τοπογραφικών και εδαφικών διαφοροποιήσεων (κλίσεις, χαράδρες, είδη εναλασσόμενης βλάστησης, κίνδυνοι πρός αποφυγήν, είδη και κατάσταση δασοδρόμων, τόποι πηγών ή μικρών ρευμάτων για προμήθεια νερού κλπ.) ή τους κατατάσσει σε θέσεις όπου δεν χρησιμοποιούν τις γνώσεις τους. Για να πεισθείτε, απλά συγκρίνετε την αποτελεσματικότητα της Ελλάδας στην δασική πυρόσβεση πριν και μετά το 1998. Καλούμε την κυβέρνηση να επανορθώσει άμεσα, επιστρέφοντας στην Δασική Υπηρεσία τις αρμοδιότητες που της ανήκουν, και προμηθεύοντας την με το απαραίτητο προσωπικό και εξοπλισμό, ώστε σε συνεργασία με την Πυροσβεστική, να επιτυγχάνεται τάχιστα η προσβολή της φωτιάς, προτού εξαπλωθεί.
ΑΙΤΙΕΣ ΤΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

Πρώτον, τα πάσης φύσεως απορρίμματα, δηλαδή τα σκουπίδια στις χωματερές, αλλά και αυτά που πετιούνται γύρω από τους δήμους και παρασύρονται από τον άνεμο και τις βροχές κάτω από γέφυρες, σε ρέματα, δίπλα σε δασικούς δρόμους και μέσα στα δάση. Κάθε δημότης που χτίζει σπίτι ή αυθαίρετο στο δάσος –υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες αυθαίρετα μέσα στα δάση– ή ανανεώνει την επίπλωση του, πετάει τα άχρηστα και τα μπάζα όπου βρει, γιατί είναι ο πιο ανώδυνος και ανέξοδος τρόπος•αρκεί να μην είναι στην αυλή του και στο σπίτι του. Επιπλέον παρατηρείται το φαινόμενο σε τόπους αναψυχής σε δασικές περιοχές, όπου πηγαίνει ο κόσμος για να φάει και να διασκεδάσει, μετά να αφήνει απορρίμματα στο δάσος.

Ανάμεσα στα απορρίμματα που πετιούνται ή εγκαταλείπονται στο δάσος, υπάρχουν και υλικά όπως τζάμια, γκαζάκια, πλαστικά, μεταλλικά ή άλλα αντικείμενα που με τον καυτό ήλιο γίνονται εστίες φωτιάς. Είναι άκρως απαραίτητο να κατανοήσουμε πως τα αίτια των πυρκαγιών που ξεσπούν στην Ελλάδα είναι κατά περισσότερο από το 95% ανθρωπογενή.
Μια άλλη αιτία πυρκαγιάς είναι οι εμπρησμοί από τους λεγόμενους «οικοπεδοφάγους» ή και από βοσκούς (για να φυτρώσει χορτάρι) οι οποίοι εγκληματούν ηθελημένα. Άλλες φορές οι εμπρησμοί ίσως να έχουν σχέση με εθνικά θέματα. Η ευθύνη των εκάστοτε κυβερνήσεων είναι τεράστια, γιατί δεν θεσπίζουνεγκαίρως όλα εκείνα τα μέτρα που είναι απαραίτητα για να αποτρέψουν τους υποψήφιους οικοπεδοφάγους και εμπρηστές.

Οι μετασχηματιστές ελαίου της ΔΕΗ και τα καλώδια υψηλής τάσεως που ακουμπούν στα δένδρα και μπορούν υπό προϋποθέσεις να προκαλέσουν ανάφλεξη, είναι επίσης μια άλλη αιτία πυρκαγιάς που πρέπει να τονίσουμε.
ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Την πρώτη και βασική ευθύνη έχει η Πολιτεία, κατά δεύτερο λόγο η Τοπική Αυτοδιοίκηση και τέλος εμείς οι απλοί πολίτες. Η Πολιτεία σε συνεργασία με τις κατά τόπους Τοπικές Αυτοδιοικήσεις πρέπει να θεσμοθετήσουν ένα επιτελικό όργανο προστασίας δασών και πρόληψης πυρκαγιών. Αυτό το επιτελικό όργανο οφείλει να καταστρώσει έγκαιρα ένα πρόγραμμα πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης πυρκαγιών, ανάλογο του βαθμού επικινδυνότητας της περιοχής.
Σ’ αυτό το όργανο πρέπει να μετέχουν οπωσδήποτε υπεύθυνοι παράγοντες από:
1. τα Υπουργεία Εσωτερικών, Γεωργίας και Δημόσιας Τάξης
2. τη Δασική Υπηρεσία
3. την Πυροσβεστική Υπηρεσία
4. την Τοπική Αυτοδιοίκηση πρώτου, δεύτερου και τρίτου βαθμού
5. την Μετεωρολογική Υπηρεσία
6. τον Στρατό
7. φυσιολατρικούς και ορειβατικούς συλλόγους και οικολογικές οργανώσεις
8. κινήματα εθελοντών πολιτών για την προστασία της φύσης

Το πρόγραμμα πρέπει να έχει τους εξής στόχους:
1. Προληπτικά και έγκαιρα (τον χειμώνα και την άνοιξη), ο κάθε Δήμος να καθαρίσει τα σκουπίδια από το δάσος και από περιοχές που μπορούν να δημιουργήσουν κίνδυνο πυρκαγιάς στο δάσος. Οι ορειβατικοί, φυσιολατρικοί και οικολογικοί σύλλογοι να καταστρώσουν προγράμματα με αποκλειστικό στόχο τον καθαρισμό των σκουπιδιών από τα μονοπάτια και τις ρεματιές και από όπου γενικά υπάρχουν σκουπίδια σε μέρη όπου η πρόσβαση οχημάτων του Δήμου δεν είναι δυνατή. Οι Δήμοι και οι Κοινότητες να φροντίσουν να ελέγχουν τις χωματερές και να καθαρίζουν τα μπάζα όπου υπάρχουν. Σε καμία χωματερή να μην υπάρχει ή σιγοκαίει φωτιά.
2. Γενική επιφυλακή όλων των προαναφερομένων παραγόντων από Ιούνιο μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου, με έμφαση στους τρείς πλέον επικίνδυνους μήνες Ιούλιο-Αύγουστο-Σεπτέμβριο, στην χαμηλή ζώνη, κάτω του υψομέτρου των 600 μέτρων υπεράνω θάλασσας. Ιδιαίτερα αυξημένη επιφυλακή –κυρίως εκ μέρους των Δήμων και Κοινοτήτων οι οποίοι δεν πρέπει να επαναπαύονται στο κράτος– όταν η μετεωρολογική υπηρεσία προειδοποιεί για έκτακτα καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνας και δυνατοί άνεμοι.
3. Να γίνονται αυστηροί έλεγχοι σε όσους αυτή την επικίνδυνη περίοδο πηγαίνουν στο δάσος και κυρίως να απαγορεύεται άναμμα φωτιάς σε ανοιχτό χώρο. Να υπάρχουν ενημερωτικά φυλλάδια για όλα τα απαραίτητα μέτρα και προφυλάξεις που πρέπει να πάρουν αυτές οι ομάδες για την πυροπροστασία των δασών.
4. Να προταθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (σε συνεργασία με τις άλλες μεσογειακές χώρες) η σύσταση ειδικής επιτροπής πυροπροστασίας, πρόληψης και αποτροπής φυσικών καταστροφών. Να δημιουργηθούν διεθνή δίκτυα συνεργασίας μεταξύ γειτονικών χωρών με στόχο την αλληλοβοήθεια σε περίπτωση μεγάλων καταστροφών.
5. Να δημιουργηθούν κατάλληλοι, ελεγχόμενοι χώροι απόρριψης μπαζών και να θεσμοθετηθούν αυστηρότατοι νόμοι με υψηλά πρόστιμα, για όσους ρυπαίνουν το περιβάλλον με μπάζα και σκουπίδια.
6. Οι αστυνομικές αρχές να εντατικοποιήσουν τους ελέγχους πολεοδομικών παραβάσεων σε δασικές και καμένες εκτάσεις. Απαραίτητο είναι το εθνικό κτηματολόγιο και δασολόγιο, με ανοικτή πρόσβαση των πολιτών, για να μειωθεί η αυθαιρεσία. Επίσης, τα ανοικτά δεδομένα δίνουν δυνατότητες πρόσθετης επεξεργασίας και εξαγωγής στατιστικών στοιχείων για έλεγχο των καταστροφών, της απόδοσης των μέτρων πυροπροστασίας κ.λπ.
7. Να ενταχθούν κατάλληλες ενημερωτικές/εκπαιδευτικές δραστηριότητες στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Να γίνονται ενημερωτικές εκπομπές από ειδικούς στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, για τις αιτίες των πυρκαγιών. Να διοργανωθούν συνέδρια και ημερίδες ευαισθητοποίησης του κοινού και ανταλλαγής απόψεων, καθώς και μεταφοράς τεχνολογίας από άλλες χώρες. Να γίνει αξιοποίηση και εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας από Ελληνικά πανεπιστήμια (Παν. Αιγαίου, δασολογικές σχολές ΑΠΘ και Δημοκριτείου Παν. Θράκης-Ορεστιάδος, Ινστιτούτα Δασικών Ερευνών Αθήνας και Θεσσαλονίκης-Λουτρά Θέρμης, ΤΕΙ Δασοπονίας Δράμας, Λάρισας, Καρδίτσας, Καρπενησίου-Λαμίας και τα πολυτεχνεία ΑΠΘ και ΕΜΠ που έχουν κάνει σχετικές έρευνες).
8. Να διατεθούν εθνικά και ευρωπαϊκά κονδύλια για την υποστήριξη του προγράμματος και την ετοιμότητα της Δασικής και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.

Ο φυσικός πλούτος της χώρας συμβάλλει τα μέγιστα στην ευημερία του λαού μας και αποτελεί κληρονομιά της πατρίδας μας που πρέπει να κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές. Αυτό θα επιτευχθεί μόνο, αν αναλάβουμε όλοι το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί και ακόμα περισσότερο – αν μπορούμε. Και μπορούμε!

Ένα παράδειγμα προετοιμασίας για την περίπτωση του Παρνασσού
Στον Παρνασσό υπάρχει ένα πυροφυλάκιο στην θέση Πυργάκια στα 1.900 μέτρα περίπου, και μπορεί να κτιστεί άλλο ένα μικρό καταφύγιο – πυροφυλάκιο, στην κορυφή του Παρνασσού Λιάκουρα στα 2.154 μ. Γύρω από τον ορεινό όγκο του Παρνασσού υπάρχουν πέντε Δήμοι. Ένας από τους Δήμους αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να καλέσει εκπροσώπους από τους άλλους Δήμους για να συζητήσουν ένα και μόνο αποκλειστικό θέμα: Την πυροπροστασία. Στην σύσκεψη αυτή εκτός από τους δημάρχους και τους αρμόδιους υπαλλήλους των Δήμων καλούνται: Το Δασαρχείο, η Πυροσβεστική, η Αστυνομία, η Αρχαιολογία, ορειβατικοί και φυσιολατρικοί σύλλογοι, εθελοντικά σώματα πυροσβεστών κ.λπ. (οι Δήμοι γνωρίζουν ποιους να καλέσουν). Στην σύσκεψη αποφασίζεται ο καταμερισμός των αρμοδιοτήτων του κάθε φορέα και ο συντονισμός των λειτουργιών του. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο όλοι οι φορείς επαγρυπνούν στα πλαίσια ενός συντονιστικού οργάνου, που θα λειτουργεί μέρα και νύχτα. Το πυροφυλάκιο θα επανδρωθεί με υπαλλήλους του Δήμου αποσπασμένους τους δύο μήνες γι’ αυτήν την δουλειά. Οι Δήμοι μπορούν να δράσουν από μόνοι τους, χωρίς την συμπαράσταση της πολιτείας, αν αυτή δεν προσφέρεται. Δεν είναι πάντοτε η έλλειψη χρημάτων το πρόβλημα, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς τι τεράστια ποσά διατίθενται για την κατάσβεση των πυρκαγιών που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.

Η ανοικτή αυτή επιστολή προς Πολιτεία και Πολίτες συνετάχθη από την επιτροπή για την Πυροπροστασία των Δασών του ΔΕΣ, η οποία αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη:

  • Ανδρεάτος Αντώνιος, Καθηγητής, Σχολή Ικάρων, ΕΛΛΑΣ
  • Αρωνιάδου–Anderjaska Βασιλική, PhD, Res. Associate Professor of Neurosciences, USUHS, Bethesda, Maryland, USA
  • Βασιλειάδης Δαμιανός, Εκπαιδευτικός, Συγγραφέας, Διπλωματούχος οδηγός βουνού, ΕΛΛΑΣ
  • Ευθυμίου Παύλος Ν., Ομότιμος Καθηγητής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ΕΛΛΑΣ
  • Κακούλη-Duarte Θωμαή, PhD, Director enviroCORE, Lecturer in Biosciences, Dept. of Science and Health, Institute of Technology, Carlow, Ιρλανδία
  • Νιάρχος Πάνος, Καθηγητής (ret.), Indiana University, USA
  • Ρήγος Ευάγγελος, IHA Director, Master Mariner, Pace University, BBA, NY, ΕΛΛΑΣ
  • Χατζόπουλος Ιωάννης Ν., MSCE, PhD, Καθηγητής (Emeritus), Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ΕΛΛΑΣ, Τ. καθηγητής Πανεπιστημίου CSUF, USA
  • Ο Διεθνής Ελληνικός Σύνδεσμος (International Hellenic Association) είναι ένας υπερκομματικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός, με μέλη 3000 Έλληνες και φιλέλληνες ακαδημαϊκούς, και έδρα στις ΗΠΑ. 

 

Πηγή: international Hellenic Association (IHA) USA

 

Η ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποιεί συνεχείς περιπολίες στις πληγείσες από τις πυρκαγιές περιοχές της Αττικής.

Στα χέρια της αστυνομίας, που πραγματοποιεί συνεχείς περιπολίες στις πληγείσες από τις πυρκαγιές περιοχές της Αττικής, έπεσαν τέσσερα άτομα, ηλικίας από 22 έως 26 ετών. Οι συλληφθέντες κατηγορούνται ότι διέρρηξαν οικία στην περιοχή του Νέου Βουτζά, απ’ όπου αφαίρεσαν διάφορα αντικείμενα.

 

Οι διασώστες από το πρωί ερευνούν ένα-ένα τα ερείπια των σπιτιών.Συνεχίζονται οι έρευνες στο Μάτι για τον εντοπισμό θυμάτων από τη φονική πυρκαγιά που κατέστρεψε την Ανατολική Αττική. Οι διασώστες από το πρωί ερευνούν ένα-ένα τα κατεστραμμένα σπίτια. Δεν είναι σαφές πόσοι άνθρωποι αγνοούνται, καθώς υπάρχουν διαφορετικά κέντρα που λαμβάνουν στοιχεία για όσους δεν έχουν δώσει σημεία ζωής.

Οι συγγενείς των αγνοούμενων περνούν δραματικές ώρες καθώς δεν βρίσκουν απαντήσεις στα ερωτήματα για την τύχη των προσφιλών τους προσώπων που τους ταλανίζουν.

Ο δήμαρχος Ραφήνας – Πικερμίου έχει εκφράσει κατ’ επανάληψιν τους φόβους του για δραματική αύξηση του αριθμού των θυμάτων, καθώς είναι πολλά τα καμένα σπίτια και ξενοδοχεία που δεν έχουν ερευνηθεί ακόμη. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία καλεί τους πολίτες να καλούν και να δηλώνουν στον αριθμό 199 τα στοιχεία των οικείων τους που αγνοούνται.

Μέχρι αυτήν τη στιγμή η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει δεχτεί κλήσεις για περισσότερα από 100 άτομα.

 

Image
Image

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΓΡΟΣ
THARROSLOGO
ΤΑΓΑΡΑΣ

Στοιχεια επικοινωνιας

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα ακόλουθα στοιχεία

Εφημερίδα ΘΑΡΡΟΣ Δυτικής Μακεδονίας

  Τσόντζα 2 Κοζάνη

  +30 2461038611

  +30 2461034611

  tharos@otenet.gr

Πρωτοσελιδα Εφημεριδων

Εφημερευοντα Φαρμακεια

Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΚΟΖΑΝΗΣ