Η τραπεζική εποπτεία βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις, καθώς ο επίμονος πληθωρισμός και η περιορισμένη ανάπτυξη απειλούν να δημιουργήσουν ένα νέο κύμα «κόκκινων» δανείων (NPEs). Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ήδη ρυθμισμένα δάνεια, καθώς και οι ειδικές κατηγορίες step up δανείων, το συνολικό ύψος των οποίων αγγίζει τα 5 δισ. ευρώ, με τον SSM να απαιτεί ήδη αυξημένες προβλέψεις.
Οι δύο κύριες εστίες ανησυχίας για τις τράπεζες
Η τραπεζική εποπτεία εστιάζει πλέον σε δύο βασικά μέτωπα που ενδέχεται να αναζωπυρώσουν το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών:
- Υποτροπή ρυθμισμένων οφειλών: Υπάρχει έντονος φόβος ότι δάνεια που έχουν ήδη υποστεί ρύθμιση θα καταστούν ξανά κόκκινα. Αυτό αφορά ιδιαίτερα περιπτώσεις όπου οι νέες δόσεις είναι υψηλότερες από τις προηγούμενες, σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος ζωής αυξάνεται και τα εισοδήματα πιέζονται.
- Δάνεια step up και ελβετικού φράγκου: Η διαχείριση των δανείων που δεν θα ενταχθούν σε ρύθμιση, ειδικά στις κατηγορίες step up (κλιμακούμενης δόσης) και των αντίστοιχων σε ελβετικό φράγκο, αποτελεί δυσεπίλυτο γρίφο για τα τραπεζικά ιδρύματα.
Παρά το γεγονός ότι ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων έχει υποχωρήσει κάτω από το 3%, ο SSM παραμένει συντηρητικός. Ήδη από πέρυσι απαιτήθηκαν πρόσθετες προβλέψεις ύψους 400 εκατ. ευρώ, ενώ δεν αποκλείεται η ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση των κεφαλαιακών «μαξιλαριών» εντός του έτους.
Η παγίδα των δανείων step up
Το πρόβλημα εντοπίζεται στη δομή των step up δανείων, τα οποία ξεκινούν με χαμηλές δόσεις που αυξάνονται σταδιακά. Οι τρέχουσες ρυθμίσεις, αν και προσφέρουν σταθερά επιτόκια, καταλήγουν σε δόσεις υψηλότερες από αυτές που είχε συνηθίσει ο δανειολήπτης στο παρελθόν.
- Συνολικό χαρτοφυλάκιο: Εκτιμάται στα 5 δισ. ευρώ.
- Ποσοστό ρύθμισης: Στόχος των τραπεζών είναι η ρύθμιση του 70% έως το τέλος του έτους, όμως μέχρι στιγμής έχει επιτευχθεί μόλις το 30%.
- Πρόβλεψη αστοχίας: Υπολογίζεται ότι περισσότερα από 1 στα 10 δάνεια που θα ρυθμιστούν (περίπου 1,2 στα 10) θα «κοκκινίσουν» ξανά λόγω οικονομικής αδυναμίας.
- Μη ρυθμισμένα δάνεια: Περίπου 1 δισ. ευρώ αναμένεται να μείνει εκτός ρυθμίσεων.
Το μέλλον: Προβλέψεις και πωλήσεις
Εάν οι παραπάνω εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν, οι τράπεζες θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε νέες προβλέψεις, επηρεάζοντας την κερδοφορία τους. Ταυτόχρονα, τα δάνεια που θα παρουσιάσουν αδυναμία εξυπηρέτησης ή θα μείνουν εκτός ρυθμίσεων είναι πολύ πιθανό να οδηγηθούν προς πώληση σε τρίτους, καθώς διαθέτουν εξασφαλίσεις. Παρά τις προσπάθειες για διαφορετική προσέγγιση, οι υφιστάμενες συμβάσεις περιορίζουν τα περιθώρια παρέμβασης εάν οι ίδιοι οι δανειολήπτες δεν αποδεχθούν τροποποιήσεις.
