Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει μια περίοδο αστάθειας, καθώς το χρήμα κοστίζει όλο και πιο ακριβά για νοικοκυριά και κράτη. Η αύξηση των επιτοκίων, τροφοδοτούμενη από τον πληθωρισμό και τα γεωπολιτικά σοκ, επιβαρύνει το κόστος δανεισμού, ενώ οι κεντρικές τράπεζες όπως η ΕΚΤ και η FED προσπαθούν να περιορίσουν τη δημιουργία χρήματος εν μέσω έντονου ανταγωνισμού για τη διαθέσιμη αποταμίευση.
Ανοδική πορεία επιτοκίων και οικονομικές πιέσεις παγκοσμίως
Οι επιπτώσεις της νομισματικής σύσφιξης στις αγορές
Στην Ιαπωνία, τα δεκαετή επιτόκια ξεπέρασαν το συμβολικό όριο του 3% για πρώτη φορά από το 1996, ενώ στην Ευρώπη η Γαλλία αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο με το δεκαετές επιτόκιο να φτάνει το 4,21%. Παράλληλα, η Γερμανία βλέπει τα δικά της επιτόκια στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011, με το Bund να αποδίδει 3,35%, ενώ στη Βρετανία οι επενδυτές απαιτούν πριμοδότηση 5,23% για τον δανεισμό του κράτους, δυσχεραίνοντας το έργο του πρωθυπουργού Αντι Μπέρναμ.
Οι συνέπειες για την ιδιωτική και δημόσια οικονομία
Για τα νοικοκυριά, το κόστος των στεγαστικών δανείων αυξάνεται αισθητά, καθώς οι τράπεζες προσαρμόζουν τα επιτόκιά τους σύμφωνα με τις συνθήκες χρηματοδότησης. Η εταιρεία μεσιτείας Cafpi αναφέρει ότι στη Γαλλία τα μέσα επιτόκια για δάνεια 15, 20 και 25 ετών ανήλθαν τον Αύγουστο στο 3,23%, 3,43% και 3,53% αντίστοιχα, επιβαρύνοντας άμεσα τους δανειολήπτες.
Αντίστοιχα, τα υπερχρεωμένα κράτη όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία καλούνται να διαχειριστούν το αυξημένο βάρος του χρέους τους. Ο Βαλεντέν Μπισά, οικονομολόγος της τράπεζας Mirabaud, εκτιμά ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών δαπανά πλέον 1,2 με 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μόνο για τόκους. Στη Γαλλία, ο υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ προέβλεπε ήδη από τον Ιούνιο ότι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους θα ανέλθει στα 64 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2026.
Παράγοντες που πυροδοτούν την άνοδο των επιτοκίων
Η συνεχιζόμενη σειρά σοκ στην προσφορά, από τον Covid το 2020 έως τις πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις, τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και μειώνει την πραγματική αξία των κεφαλαίων. Οι επενδυτές επιδιώκουν υψηλότερα επιτόκια ως ασφάλιστρο κινδύνου, ενώ οι κεντρικές τράπεζες προχωρούν σε αυξήσεις για να περιορίσουν τη δημιουργία χρήματος. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να συνεχίσει τις αυξήσεις, με τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη να φτάνει το 3,3% τον Αύγουστο.
Αντίστοιχες προσδοκίες υπάρχουν και για την ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ (FED) μετά τις δηλώσεις του προέδρου της, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος δίνει έμφαση στον στόχο του 2% για τον πληθωρισμό. Επιπλέον, ο αναλυτής Φλοριάν Ιελπό της τράπεζας Lombard Odier επισημαίνει την επιστροφή του ανταγωνισμού για την αποταμίευση, καθώς τα κράτη δανείζονται περισσότερο και οι επιχειρήσεις, ειδικά οι τεχνολογικοί κολοσσοί, χρηματοδοτούν νέους κύκλους επενδύσεων, οδηγώντας σε αύξηση της τιμής του κεφαλαίου.
Πρωτοβουλίες για τη σταθεροποίηση της αγοράς
Προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ξεκίνησε ένα πρόγραμμα ενίσχυσης των μακροπρόθεσμων ομολόγων για την παροχή ρευστότητας. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν το ιαπωνικό γεν για να αποτρέψουν την εκποίηση αμερικανικού χρέους από την Ιαπωνία, μια κίνηση που εξηγεί ο Βαλεντέν Μπισά της τράπεζας Mirabaud. Ωστόσο, τα αποτελέσματα παραμένουν ανάμικτα, καθώς τα 30ετή κρατικά ομόλογα διατηρούν υψηλές αποδόσεις κοντά στα επίπεδα του 2007.
Πηγή: ΑΠΕ
