Ο πόλεμος στο Ιράν και στην Μέση Ανατολή προκαλεί ήδη βραχυπρόθεσμες αναταράξεις στην ελληνική οικονομία, με περιορισμένη επίπτωση προς το παρόν στο Χρηματιστήριο Αθηνών και σταθερή, αλλά ευάλωτη, κατάσταση στον τουρισμό και τον ενεργειακό τομέα. Οι συνέπειες θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, καθώς και από τυχόν διακοπές στις ενεργειακές ροές.
Περιορισμένος αντίκτυπος στο Χρηματιστήριο Αθηνών
Η Axia θεωρεί πως, προς το παρόν, η άμεση επίδραση της σύγκρουσης στο Ιράν στις εισηγμένες εταιρείες του Χρηματιστηρίου Αθηνών είναι περιορισμένη. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη διάρκεια και τη δυναμική κλιμάκωσης της σύγκρουσης. Στην αρχή, οι συναλλαγές πιθανόν να δείξουν μια πρώτη αντίδραση αποφυγής ρίσκου, ευθυγραμμισμένη με τα διεθνή χρηματιστήρια. Παρά την αναμενόμενη μεταβλητότητα, η Axia δεν προβλέπει υπερβολικές αντιδράσεις, καθώς η πιθανότητα αμερικανικών πλήξεων είχε ήδη προαναγγελθεί.
Η στροφή σε ασφαλέστερες επενδύσεις αναμένεται να επηρεάσει την αγορά συνολικά, με τους επενδυτές να επανατοποθετούνται πιο αμυντικά. Οι πιέσεις μπορεί να επηρεάσουν τις μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης —ιδιαίτερα τις πιο δυναμικές από την αρχή του έτους, όπως οι τράπεζες— καθώς και εταιρείες της περιφέρειας με αυξημένη ευαισθησία.
Σε δεύτερο επίπεδο, η Axia επισημαίνει ότι υπάρχουν εταιρείες με περιορισμένη έκθεση στη σύγκρουση, ακόμα και σε σενάρια κλιμάκωσης, οι οποίες διαθέτουν πιο αμυντικά χαρακτηριστικά. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται οι ΟΤΕ, ΟΠΑΠ, Jumbo, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Cenergy, ΑΔΜΗΕ και ΕΥΔΑΠ.
Επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία
Βραχυπρόθεσμα, αναμένεται μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Σε περίπτωση που η σύγκρουση παραταθεί, οι επιπτώσεις ενδέχεται να ενταθούν, καθώς η διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας θα αυξήσει το κόστος παραγωγής, θα ενισχύσει τον πληθωρισμό και θα μπορούσε να διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις εμπορικές ροές, επηρεάζοντας επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η γεωγραφική εγγύτητα της Ελλάδας στη Μέση Ανατολή καθιστά τον τουριστικό τομέα ιδιαίτερα ευάλωτο. Ο κλάδος αυτός, που συνεισφέρει άμεσα και έμμεσα πάνω από το 25% του ελληνικού ΑΕΠ, μπορεί να αντιμετωπίσει πιέσεις εάν οι εχθροπραξίες συνεχιστούν ή επεκταθούν σε περιφερειακό επίπεδο.
Επιδράσεις σε επιμέρους κλάδους και εταιρείες
Διυλιστήρια (βραχυπρόθεσμα μικτή εικόνα)
Τα ελληνικά διυλιστήρια HELLENiQ ENERGY και Motor Oil μπορούν προς το παρόν να καλύψουν τις ανάγκες τους για λίγες εβδομάδες, αλλά μεσοπρόθεσμα πιθανόν να απαιτηθεί αναδιάρθρωση προμηθειών, κυρίως για τη Motor Oil. Η μεταβλητότητα στις τιμές πετρελαίου μπορεί να ενισχύσει τις εμπορικές δραστηριότητες, ενώ πιθανή άνοδος τιμών ενδέχεται να αποφέρει πρόσθετα κέρδη. Οι εργασίες συντήρησης στον Ασπρόπυργο τον Φεβρουάριο και Μάρτιο από τη HELLENiQ ENERGY προσφέρουν πρόσθετο «μαξιλάρι».
Ενεργειακός τομέας (βραχυπρόθεσμα θετική επίδραση)
Η άνοδος του ενεργειακού κόστους ενισχύει τις τιμές φυσικού αερίου και χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας, ευνοώντας βραχυπρόθεσμα καθετοποιημένους ομίλους όπως η ΔΕΗ, Metlen, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Motor Oil και HELLENiQ ENERGY. Μακροπρόθεσμα όμως, παρατεταμένα υψηλές τιμές μπορούν να δημιουργήσουν δευτερογενείς πιέσεις, όπως αυξημένες απαιτήσεις και ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Τουρισμός (βραχυπρόθεσμα περιορισμένη αρνητική επίδραση)
Ο τουρισμός παραμένει ευαίσθητος σε γεωπολιτική αστάθεια. Μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να επηρεάσει εισερχόμενους επισκέπτες, κυρίως από τη Μέση Ανατολή.
- Aegean Airlines: Πιθανή μείωση επιβατικής κίνησης από/προς Μέση Ανατολή, χωρίς να αναμένεται συνολική αρνητική επίπτωση σε τουριστικές ροές προς Ελλάδα.
- Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών: Δεν προβλέπεται σημαντική επίδραση στις ροές, εκτός σεναρίου κλιμάκωσης, καθώς μεγάλο μέρος εσόδων είναι ρυθμιζόμενο.
- Autohellas: Περιορισμένη επίπτωση στη ζήτηση για βραχυχρόνιες μισθώσεις, εκτός αν υπάρξει κλιμάκωση.
- Attica Group: Η αύξηση κόστους καυσίμων επηρεάζει άμεσα την κερδοφορία λόγω έκθεσης σε έξοδα bunker.
Εισηγμένα ελληνικά λιμάνια (χωρίς ουσιαστική επίδραση)
Οι ΟΛΠ και ΟΛΘ αναμένεται να επηρεαστούν ελάχιστα σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Οι διαταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν ήδη προκαλέσει αναδρομολόγηση φορτίων μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας. Σε περίπτωση κλιμάκωσης, ο ΟΛΠ μπορεί να δεχθεί αρνητική επίδραση σε κρουαζιέρες και επιβατική κίνηση.
Jumbo (χωρίς ουσιαστική επίδραση)
Η έκθεση στο Ισραήλ είναι περιορισμένη, με ένα κατάστημα μέσω συμφωνίας χονδρικής με τον όμιλο Fox Group και επιπλέον ανοίγματα έως το τέλος του 2026. Μια παρατεταμένη σύγκρουση με διαταραχές στην αλυσίδα αξίας θα μπορούσε να επηρεάσει τη λειτουργία, αλλά προς το παρόν η επίπτωση εκτιμάται ως ελάχιστη.
