Ο πληθωρισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία, καθώς η ακρίβεια σε τρόφιμα, ενέργεια και ενοίκια επιβαρύνει τα νοικοκυριά. Παρά την υποχώρηση των επίσημων δεικτών της Eurostat, οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και οι τιμές του πετρελαίου δημιουργούν αβεβαιότητα, με την Τράπεζα της Ελλάδος να προειδοποιεί για τον κίνδυνο δευτερογενών επιδράσεων που μπορεί να παγιώσουν τις ανατιμήσεις.
Πληθωρισμός στην Ελλάδα Οι προκλήσεις της ακρίβειας και τα σενάρια
Η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει τον πληθωρισμό ως την κύρια απειλή για το εισόδημα των νοικοκυριών εν μέσω αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή και ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Παρά την κυβερνητική εστίαση στα πλεονάσματα και τη μείωση του χρέους, η καθημερινότητα των πολιτών παραμένει επιβαρυμένη από τις υψηλές τιμές σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Πληθωρισμός
Η κυβέρνηση επιχειρεί να προβάλει τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, την ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους και τη μέτρια ανάπτυξη ως αποδείξεις της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, ο πληθωρισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για το εισόδημα των νοικοκυριών και το πιο δύσκολο πολιτικό μέτωπο ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει ασαφής, με συνέπειες που δεν επιτρέπουν προβλέψεις για το πότε θα υπάρξει αλλαγή.
Παρόλο που η εικόνα στους επίσημους δείκτες εμφανίζεται βελτιωμένη, η καθημερινότητα των πολιτών διαφέρει. Οι τιμές στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες, στα ενοίκια και στην ενέργεια παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Το νέο κύμα αναταράξεων στις διεθνείς αγορές πετρελαίου αναζωπυρώνει τους φόβους ότι η μάχη κατά της ακρίβειας δεν έχει κριθεί. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε έναν δεύτερο γύρο ανατιμήσεων που θα εξανεμίσει τις αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, ανατρέποντας τις αισιόδοξες προβλέψεις για την οικονομία.
Μικρό «φρένο» αλλά…
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat δείχνουν ένα μικρό «φρένο» στον πληθωρισμό, του οποίου όμως η διάρκεια παραμένει άγνωστη. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής υπηρεσίας, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε τον Ιούλιο στο 2,7% από 3,9% τον Ιούνιο, σημειώνοντας μία από τις μεγαλύτερες αποκλιμακώσεις στην Ευρωζώνη. Για πρώτη φορά μετά από αρκετούς μήνες, ο ελληνικός δείκτης βρέθηκε χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 2,9%.
Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι η ακρίβεια υποχωρεί, καθώς ο πληθωρισμός μετρά τον ρυθμό αύξησης των τιμών και όχι το επίπεδό τους. Οι τιμές εξακολουθούν να αυξάνονται, έστω και με βραδύτερο ρυθμό, ενώ οι μεγάλες ανατιμήσεις της τελευταίας πενταετίας συνεχίζουν να επιβαρύνουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, όπου ο εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στο 4,4% από 5,2% τον Μάιο.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις εξακολουθούν να καταγράφονται στους εξής τομείς
- Στέγαση
- Ενέργεια
- Μεταφορές
- Εστίαση
- Υπηρεσίες
Οι προβλέψεις δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού
Παρά την αποκλιμάκωση κατά τον περασμένο Ιούλιο, οι επίσημοι οργανισμοί εκτιμούν ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να κινείται αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%. Η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο μέσος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,8% το 2026, ενώ ο εναρμονισμένος δείκτης θα κινηθεί στο 3,7%, πριν αποκλιμακωθεί στο 2,5% το 2027. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα φθάσει το 3,7% το 2026.
Ο ΟΟΣΑ εμφανίζεται ακόμη πιο απαισιόδοξος, προβλέποντας μέσο πληθωρισμό 4,2%, εκτιμώντας ότι οι πιέσεις από την ενέργεια και τις υπηρεσίες θα αποδειχθούν περισσότερο επίμονες. Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι προειδοποιήσεις του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος έχει επισημάνει ότι το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι μια πρόσκαιρη αύξηση στις τιμές της ενέργειας, αλλά οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις.
Εάν οι αυξήσεις στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο περάσουν στους μισθούς, στις υπηρεσίες, στα ενοίκια και συνολικά στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό, τότε υπάρχει κίνδυνος να παγιωθεί ένας νέος κύκλος ανατιμήσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να αναγκαστεί να διατηρήσει τη νομισματική πολιτική πιο αυστηρή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με συνέπειες στο κόστος δανεισμού επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Η ενέργεια μπορεί να ανατρέψει τα πάντα
Το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας. Η εκτίναξη του Brent πάνω από τα 100 δολάρια κατά τη διάρκεια του Ιουλίου, μετά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, υπενθύμισε πόσο ευάλωτη παραμένει η ευρωπαϊκή οικονομία σε ένα νέο ενεργειακό σοκ. Εάν οι πιέσεις αυτές αποδειχθούν μόνιμες, τότε οι σημερινές προβλέψεις για σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού μπορεί να αναθεωρηθούν εκ νέου προς τα πάνω.
Μαζί με τις προβλέψεις θα αναθεωρηθεί και το αισιόδοξο αφήγημα ότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει οριστικά πίσω της την περίοδο της ακρίβειας. Ακόμη κι αν ο πληθωρισμός συνεχίσει να αποκλιμακώνεται τους επόμενους μήνες, η καθημερινότητα των νοικοκυριών δύσκολα θα αλλάξει άμεσα, καθώς οι μεγάλες ανατιμήσεις που καταγράφηκαν από το 2022 έως σήμερα έχουν πλέον ενσωματωθεί στην οικονομία και δεν αναμένεται να αντιστραφούν. Η πραγματική πρόκληση είναι ο πληθωρισμός να επιστρέψει στον στόχο του 2% και να διατηρηθεί εκεί χωρίς ένα νέο ενεργειακό σοκ.
Πηγή: OT
