Η πιθανότητα το πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα προκαλεί ανησυχία για την οικονομία. Σύμφωνα με οικονομικές αναλύσεις, ένα τέτοιο σενάριο θα επηρεάσει άμεσα τον πληθωρισμό στην Ελλάδα, την ανάπτυξη και την κατανάλωση, ενώ σημαντικό ρόλο θα παίξει η διάρκεια της ενεργειακής κρίσης.
Τα σενάρια για τις τιμές του πετρελαίου
Τα τελευταία 24ωρα κυκλοφορούν έντονες εκτιμήσεις για την πορεία της αγοράς ενέργειας, μετά την ένταση που έχει προκύψει στη Μέση Ανατολή. Ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η τιμή του «μαύρου χρυσού» να φτάσει ακόμη και τα 150 δολάρια το βαρέλι.
Οι πρώτες οικονομικές αναλύσεις εξετάζουν ήδη πώς ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία αλλά και την ελληνική.
Καθοριστικός παράγοντας, όπως επισημαίνουν οικονομολόγοι στον Οικονομικό Ταχυδρόμο, δεν είναι μόνο το αν θα ξεπεραστεί το όριο των 100 δολαρίων. Το κρίσιμο στοιχείο είναι για πόσο διάστημα θα παραμείνουν οι τιμές σε αυτά τα επίπεδα.
Επιπτώσεις σε ανάπτυξη και πληθωρισμό
Ο καθηγητής Οικονομικών ΕΚΠΑ Παναγιώτης Πετράκης παρουσιάζει ένα πρώτο ποσοτικό πλαίσιο των επιπτώσεων. Όπως εξηγεί, ακόμη και αν οι τιμές κινηθούν για περίπου τρεις μήνες μεταξύ 100 και 130 δολαρίων και στη συνέχεια υποχωρήσουν κοντά στα 75 δολάρια, οι συνέπειες δεν θα εξαφανιστούν άμεσα.
Σε ετήσια βάση εκτιμάται ότι:
- ο πληθωρισμός θα αυξηθεί κατά 0,3 έως 0,6 ποσοστιαίες μονάδες
- η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί κατά 0,2 έως 0,4 μονάδες
Με άλλα λόγια, ακόμη και ένα τρίμηνο ενεργειακής πίεσης αρκεί για να επηρεάσει ολόκληρη την οικονομική χρονιά.
Πώς μεταφέρεται το ενεργειακό σοκ στην οικονομία
Η αύξηση στην τιμή του πετρελαίου περνά σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία. Αρχικά επηρεάζει τα καύσιμα και στη συνέχεια τις μεταφορές, το κόστος παραγωγής, τις τιμές τροφίμων και τελικά το σύνολο των υπηρεσιών.
Ακόμη και αν οι τιμές αποκλιμακωθούν αργότερα, το αποτύπωμα στην οικονομία έχει ήδη μεταφερθεί στην αγορά.
Οι εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος
Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος σε συνέντευξη στο Reuters υπογράμμισε ότι οι οικονομικές συνέπειες από την ένταση με το Ιράν θα εξαρτηθούν κυρίως από τη διάρκεια της κρίσης.
Όπως σημείωσε, μια παρατεταμένη περίοδος έντασης είναι πιθανό να ενισχύσει σημαντικά τις πληθωριστικές πιέσεις, αν και ακόμη θεωρείται νωρίς για οριστικά συμπεράσματα.
Το σενάριο ευαισθησίας του Προϋπολογισμού
Κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει εξετάσει και ένα υποθετικό σενάριο όπου οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Σε αυτή την περίπτωση εκτιμάται ότι:
- η ιδιωτική κατανάλωση μειώνεται κατά 0,7%
- οι επενδύσεις περιορίζονται κατά 0,9%
- ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξάνεται στο 4,7% αντί για 2,2% στο βασικό σενάριο
Η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται σε πραγματικούς όρους, ωστόσο το ονομαστικό ΑΕΠ εμφανίζεται υψηλότερο λόγω του πληθωρισμού.
Η επίδραση στο δημόσιο χρέος
Στο ίδιο σενάριο τα δημόσια έσοδα αυξάνονται περίπου κατά 1,4%, ενώ οι δαπάνες αυξάνονται κατά 1%. Αυτό οδηγεί σε μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά περίπου 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Ωστόσο, πρόκειται κυρίως για μια «ονομαστική» βελτίωση που προκύπτει από τον πληθωρισμό και όχι από πραγματική ενίσχυση της οικονομικής ευημερίας.
Ο ρόλος της διάρκειας της κρίσης
Ο προϋπολογισμός της Ελλάδας έχει βασιστεί σε μια μέση τιμή Brent περίπου στα 62,4 δολάρια το βαρέλι. Μια παραμονή της τιμής πάνω από τα 100 δολάρια θα αποτελούσε σημαντική απόκλιση από αυτό το βασικό σενάριο.
Εάν η ένταση στη Μέση Ανατολή αποδειχθεί προσωρινή, το οικονομικό σοκ μπορεί να απορροφηθεί. Αν όμως η κατάσταση διαρκέσει περισσότερο, τότε ο πληθωρισμός πιθανότατα θα ενισχυθεί ξανά και η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί.
Σε αυτή την περίπτωση, το βασικό ερώτημα δεν θα είναι μόνο πόσο ακριβό θα γίνει το πετρέλαιο, αλλά κυρίως πόσο θα διαρκέσει η κρίση στην αγορά ενέργειας.
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος (ΟΤ)
