Στην Ευρώπη, πολλοί νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας με πανεπιστημιακό πτυχίο, όμως ένα σημαντικό ποσοστό δεν απασχολείται τελικά στο αντικείμενο που σπούδασε. Σύμφωνα με την Eurostat, το 32% των αποφοίτων εργάζεται σε διαφορετικό τομέα, με μεγάλες αποκλίσεις ανά κλάδο σπουδών και χώρα.
Πτυχίο και εργασία εκτός αντικειμένου
Σήμερα, οι δυνατότητες εκπαίδευσης καλύπτουν σχεδόν κάθε επαγγελματικό πεδίο. Ωστόσο, η μετάβαση από τις σπουδές στην απασχόληση δεν είναι πάντα ευθύγραμμη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου ένας στους τρεις νέους απόφοιτους με τουλάχιστον πανεπιστημιακό πτυχίο εργάζεται εκτός του αντικειμένου σπουδών του.
Οι μεγαλύτερες αποκλίσεις παρατηρούνται στους αποφοίτους τεχνών και ανθρωπιστικών επιστημών, όπου σχεδόν οι μισοί, ποσοστό 48%, αλλάζουν επαγγελματική κατεύθυνση. Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό παραμονής στο αρχικό αντικείμενο μεταξύ των κλάδων που εξετάστηκαν.
Δημοσιογραφία και κοινωνικές επιστήμες
Ελαφρώς καλύτερη εικόνα παρουσιάζουν οι απόφοιτοι δημοσιογραφίας και κοινωνικών επιστημών, σύμφωνα με το Euronews. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σε αυτούς τους τομείς, περίπου το 40% καταλήγει να εργάζεται σε διαφορετικό επαγγελματικό πεδίο, είτε από προσωπική επιλογή είτε λόγω περιορισμένων ευκαιριών.
Υγεία, πληροφορική και τεχνικοί κλάδοι
Αντίθετα, οι απόφοιτοι των κλάδων υγείας εμφανίζουν υψηλή επαγγελματική συνέπεια. Όσοι έχουν σπουδάσει ιατρική ή νοσηλευτική παραμένουν σε ποσοστό 81% σε θέσεις άμεσα συνδεδεμένες με τις σπουδές τους.
Αντίστοιχα, οι απόφοιτοι πληροφορικής διατηρούν στενή σχέση με το αντικείμενό τους σε ποσοστό 77%. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στην εκπαίδευση (74%) και στη μηχανική και μεταποίηση (73%).
Ενδεικτικό της δυναμικής του κλάδου είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με πειραματικά στοιχεία της Eurostat, μεταξύ 2019 και 2023 η μεταποίηση κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση κενών θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με +4,2%.
Οι χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά παραμονής
Η χώρα καταγωγής φαίνεται επίσης να επηρεάζει την πιθανότητα κάποιος να εργαστεί στο αντικείμενο που σπούδασε. Η Ουγγαρία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό διατήρησης, στο 86%.
Αντίθετα, χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζουν η Γαλλία με 65%, η Ισπανία με 64% και η Ιταλία με 62%, ενώ τελευταία στη λίστα βρίσκεται η Δανία με 56%.
Η Ελλάδα κατατάσσεται σε μεσαία επίπεδα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, με ποσοστό περίπου 73%, δείχνοντας ότι η σύνδεση σπουδών και εργασίας παραμένει μεν ισχυρή, αλλά όχι δεδομένη.
Έτσι, ναι, το πτυχίο έχει σημασία, αλλά αυτό που συμβαίνει μετά είναι μια εντελώς διαφορετική ιστορία: είναι ακό
μη πιο σημαντικό στην σημερινή αγορά εργασίας, όπου, αντιμέτωποι με την αστάθεια και την αβεβαιότητα, περίπου το ένα τέταρτο των Ευρωπαίων σκέφτονται να αλλάξουν τομέα εργασίας και να δοκιμάσουν πολλαπλές επαγγελματικές σταδιοδρομίες κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής.
Ποιοι τομείς θα μπορούσαν να επηρεαστούν περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη;
Η τεχνητή νοημοσύνη και η τεχνολογία θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία από τις κινητήριες δυνάμεις τέτοιων αλλαγών σταδιοδρομίας, καθώς και παράγοντες που θα επιτρέψουν υψηλότερα επίπεδα ευελιξίας στο εργατικό δυναμικό του μέλλοντος.
Η εταιρεία συμβούλων McKinsey προβλέπει ότι 94 εκατομμύρια εργαζόμενοι σε ολόκληρη την ήπειρο θα χρειαστεί να επανεκπαιδευτούν έως το 2030 λόγω των εξελίξεων στον τομέα της αυτοματοποίησης.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι υπηρεσίες διαμονής και εστίασης ενδέχεται να υποστούν τις μεγαλύτερες απώλειες θέσεων εργασίας (94%), ακολουθούμενες από τις τέχνες (80%), το χονδρικό και λιανικό εμπόριο (68%), τις κατασκευές (58%) και τις μεταφορές και αποθήκες (50%).
Και αυτό έχει ήδη αντίκτυπο στους εργαζομένους. Η ανησυχία για την απώλεια θέσεων εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα έφτασε το 43% στο Manpower’s 2026 Talent Barometer, αυξημένη κατά πέντε μονάδες από το 2025.
