Η εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης αποτελεί ένα από τα πιο χρήσιμα εργαλεία για όσους θέλουν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα. Με σωστό σχεδιασμό, η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ΕΦΚΑ μπορεί να επιτευχθεί έως και επτά χρόνια πριν από το κανονικό όριο ηλικίας. Το κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου για μισθωτούς ξεκινά από 176 ευρώ τον μήνα, ενώ η έκπτωση εφάπαξ εξόφλησης φτάνει το 2% για κάθε πλήρες έτος. Το πότε και πώς γίνεται η αίτηση καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το τελικό όφελος.
Γιατί τα πλασματικά έτη είναι το κλειδί για νωρίτερα σύνταξη
Η βασική λογική των πλασματικών ετών είναι η συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης έως το 2012, που για τους παλαιούς ασφαλισμένους — όσους εντάχθηκαν στο σύστημα πριν από το 1993 — καθορίζει και την ηλικία συνταξιοδότησης. Με εξαγορά πλασματικού χρόνου έως εκείνο το έτος, οι παλαιοί ασφαλισμένοι κατοχυρώνουν τις ευνοϊκότερες ηλικίες που ίσχυαν τότε, ακολουθώντας τη σταδιακή αύξηση έως το 2022.
Τι αναγνωρίζεται και για ποια έτη
Οι πηγές πλασματικού χρόνου είναι δώδεκα κατηγορίες και περιλαμβάνουν στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνο τέκνων, ανεργία, ασθένεια και κενά ασφάλισης. Τα ανώτατα όρια αναγνώρισης διαφέρουν ανάλογα με το έτος θεμελίωσης:
- Έως το 2010: 200 ημέρες ανεργίας και 200 ασθένειας, καθώς και στρατιωτική θητεία
- Για θεμελίωση το 2011: έως 4 έτη
- Για θεμελίωση το 2012: έως 5 έτη
- Από το 2013 και μετά: έως 7 έτη, για σύνταξη στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης
Τι ισχύει ανά κατηγορία ασφαλισμένων
ΙΚΑ – Ειδικά Ταμεία (ΔΕΚΟ, τράπεζες): Αναγνωρίζονται έως 4 έτη για θεμελίωση το 2011, έως 5 για το 2012 και έως 7 από το 2013 και μετά. Εφόσον συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος — π.χ. 5.500 ημέρες για μητέρες με ανήλικο ή 35ετία — είναι δυνατή η συνταξιοδότηση ακόμη και πριν από τα 62. Σημειώνεται ότι για μητέρες ΙΚΑ δεν επιτρέπεται εξαγορά λόγω τέκνων εάν θεμελιώνουν με ανήλικο παιδί.
Δημόσιο: Η συμπλήρωση 25ετίας έως το 2012 καθορίζει το δικαίωμα και το όριο ηλικίας. Από το 2011 τα πλασματικά ισχύουν και για τη συμπλήρωση 36, 37 ή 40 ετών. Επιπλέον, αναγνωρίζονται έως 5 έτη για γονείς με 1 έως 3 τέκνα, οπότε ο μέγιστος αναγνωρίσιμος χρόνος φτάνει τα 9 έτη για το 2011, τα 10 για το 2012 και τα 12 από το 2013 και μετά.
ΟΑΕΕ – ΕΤΑΑ (ελεύθεροι επαγγελματίες): Με εξαγορά έως 4, 5 ή 7 ετών — για θεμελίωση το 2011, 2012 και από το 2013 αντίστοιχα — μπορούν να συμπληρώσουν 35ετία και να συνταξιοδοτηθούν στα 62 χωρίς να απαιτείται 40ετία. Αν δεν συμπληρωθεί η 35ετία, οδηγούνται στα 67. Ο χρόνος άσκησης δραστηριότητας πριν από την εγγραφή στα Ταμεία συνυπολογίζεται στα πλασματικά μετά το 2011.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά
Για τους μισθωτούς το κόστος ανέρχεται σε 20% επί του μισθού κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης ή του τελευταίου 12μήνου εφόσον δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση. Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης, υπολογίζεται επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού. Με τον σημερινό κατώτατο μισθό στα 880 ευρώ, το ελάχιστο μηνιαίο κόστος διαμορφώνεται στα 176 ευρώ.
Στο Δημόσιο, για αιτήσεις από 1/1/2020 και μετά το ποσοστό εισφοράς είναι επίσης 20%. Για παλαιότερες αιτήσεις ίσχυαν χαμηλότερα ποσοστά: 6,67% για αιτήσεις έως 31/12/2016, 10% για το 2017, 13,34% για το 2018 και 16,67% για το 2019. Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.
Πότε συμφέρει να γίνει η εξαγορά
Η εξαγορά συμφέρει να γίνει όσο το δυνατόν νωρίτερα, και ακόμα περισσότερο να εξοφληθεί εφάπαξ, καθώς δίδεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς. Ιδιαίτερα ωφέλιμη είναι για όσους έχουν χαμηλές αποδοχές, αφού τυχόν μισθολογικές αυξήσεις στο μέλλον αυξάνουν αυτόματα και το κόστος εξαγοράς. Το ίδιο ισχύει για τους ελεύθερους επαγγελματίες, των οποίων το κόστος ανεβαίνει κάθε φορά που αυξάνονται οι ασφαλιστικές εισφορές. Η αίτηση αναγνώρισης μπορεί να υποβληθεί οποτεδήποτε και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση.
Πηγή: ΟΤ
