Ο ΕΦΚΑ ξεκινά νέο κύκλο επανυπολογισμών για συντάξεις που απονεμήθηκαν πριν τον Μάιο του 2016, χωρίς να προκύπτουν αυξήσεις. Αντίθετα, σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώνονται λανθασμένες αναπροσαρμογές του παρελθόντος, οδηγώντας σε μειώσεις παλαιών συντάξεων και σε αναζήτηση επιστροφών ποσών μέσω αναδρομικών.
Επανυπολογισμοί και νόμος 4670/2020
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί με τον νόμο 4670/2020, γνωστό ως νόμος Βρούτση, ο οποίος θεωρητικά βελτίωνε τα ποσοστά αναπλήρωσης. Στην πράξη, οι επαναληπτικοί επανυπολογισμοί για παλαιούς συνταξιούχους δεν οδηγούν σε αυξήσεις, αλλά αποκαλύπτουν αποκλίσεις που μεταφράζονται σε περικοπές.
Ποιες κατηγορίες συντάξεων επηρεάζονται
Οι μειώσεις αφορούν κυρίως συνταξιούχους που προέρχονται από επαγγέλματα με ειδικό ασφαλιστικό καθεστώς, όπως:
- Βαρέα και υπερβαρέα επαγγέλματα
- Οικοδόμοι
- Εργαζόμενοι σε στοές και ορυχεία
- Βαριά βιομηχανία
- Υπάλληλοι ΔΕΗ (εναερίτες, σταθμοί παραγωγής)
Για τις συγκεκριμένες ομάδες, τα νέα δεδομένα υπολογισμού οδηγούν σε χαμηλότερα ποσά σύνταξης σε σχέση με όσα είχαν καταβληθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Αναπηρικές συντάξεις και ειδικές περιπτώσεις
Στους ασφαλισμένους με αναπηρία που έχουν λιγότερα έτη ασφάλισης ή που συνταξιοδοτήθηκαν χωρίς τα «συμβατικά» έτη, η σύνταξη επανεκτιμάται με αυστηρότερα κριτήρια. Το αποτέλεσμα είναι μειωμένα ποσά, καθώς αλλάζει η βάση υπολογισμού.
Παράλληλα, συγγενείς αναπήρων – γονείς, αδέλφια και σύζυγοι – που είχαν συνταξιοδοτηθεί με 25 έτη ασφάλισης, βλέπουν τις αποδοχές τους να μειώνονται. Η μεταβολή οφείλεται τόσο στη νέα βάση υπολογισμού όσο και στα αυξημένα όρια ηλικίας, όπως η μετάβαση από τα 55 στα 62 έτη.
Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές στις συντάξεις χηρείας, οι οποίες επανυπολογίζονται αναδρομικά με βάση τον νόμο 4387/2016, τον λεγόμενο νόμο Κατρούγκαλου. Το ποσοστό χηρείας εφαρμόζεται σε χαμηλότερη βάση υπολογισμού, με αποτέλεσμα οι νέες συντάξεις να εμφανίζονται αισθητά μειωμένες. Πρόκειται για τη μοναδική κατηγορία όπου ο συγκεκριμένος νόμος εφαρμόζεται σε βάρος παλαιών συνταξιούχων.
Η προσωπική διαφορά και οι πραγματικές μειώσεις
Η λεγόμενη «προσωπική διαφορά» του 2019, που αρχικά δεν είχε οδηγήσει σε οριζόντιες περικοπές, σε πολλές περιπτώσεις μηδενίζεται ή μετατρέπεται πλέον σε πραγματική μείωση μέσω των νέων επανυπολογισμών. Έτσι, οι συνταξιούχοι βλέπουν τις αποδοχές τους να προσαρμόζονται προς τα κάτω, χωρίς προοπτική αντιστάθμισης από μελλοντικές αυξήσεις.
