Το λιανεμπόριο το 2025 έκλεισε με μείωση 0,4% σε πραγματικές τιμές, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, επιβεβαιώνοντας δεύτερη συνεχόμενη χρονιά συρρίκνωσης. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, ενώ οι μεγάλες καταγράφουν άνοδο πωλήσεων, εντείνοντας τις ανισορροπίες στην αγορά.
Σταθερή κάμψη στον κύκλο εργασιών
Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ δείχνει ότι η υποχώρηση του κύκλου εργασιών παγιώνεται την τελευταία τριετία. Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, σημείωσε πως ο τζίρος κινείται ουσιαστικά κάτω από το μηδέν σε πραγματικούς όρους, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ζητήματα βιωσιμότητας για χιλιάδες επιχειρήσεις.
Σε απόλυτα μεγέθη, ο συνολικός κύκλος εργασιών το 2025 αυξήθηκε κατά 545,2 εκ. ευρώ, φτάνοντας τα 27,33 δισ. ευρώ από 26,79 δισ. ευρώ το 2024. Ωστόσο, πρόκειται για τη χαμηλότερη ετήσια αύξηση από το 2020.
Μεγάλες επιχειρήσεις και ΜμΕ: Η απόκλιση μεγαλώνει
Το 2025 οι μεγάλες επιχειρήσεις σημείωσαν άνοδο πραγματικών πωλήσεων κατά 5,6% [+8,2%]. Αντίθετα, το σύνολο των ΜμΕ στο λιανικό εμπόριο εμφάνισε πτώση 2,4% [0,0%] σε αποπληθωρισμένες τιμές.
Η διάρθρωση του τζίρου στις ΜμΕ έχει ως εξής:
- Πολύ μικρές επιχειρήσεις: -2,9% [-0,4%]
- Μικρές επιχειρήσεις: -3,9% [-1,5%]
- Μεσαίες επιχειρήσεις: +2,1% [+4,7%]
Οι μικρότερες μονάδες εμφανίζονται πιο εκτεθειμένες στη μείωση της κατανάλωσης και στο αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Η εικόνα του Δ’ τριμήνου 2025
Κατά το Δ’ τρίμηνο του 2025, ο κύκλος εργασιών σε πραγματικές τιμές παρέμεινε αμετάβλητος (0,0%) [+2,0%] σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις κατέγραψαν αύξηση 5,1% [+7,6%], ενώ οι ΜμΕ σημείωσαν απώλειες 1,9% [+0,4%].
Αναλυτικά:
- Πολύ μικρές: -3,4% [-1,2%]
- Μικρές: -1,7% [+0,5%]
- Μεσαίες: +5,4% [+7,9%]
Ο τζίρος του Δ’ τριμήνου ανήλθε σε 7,62 δισ. ευρώ από 7,45 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 174,93 εκ. ευρώ.
Κατηγορίες προϊόντων: Πού καταγράφηκαν αυξήσεις και πτώσεις
Ιδιαίτερη άνοδος (+31,7%) καταγράφηκε στο «Λιανικό Εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα», στοιχείο που συνδέεται με τη στροφή των καταναλωτών σε οικονομικότερες επιλογές.
Στις μεγαλύτερες αυξήσεις (εκτός τροφίμων/οχημάτων/καυσίμων) περιλαμβάνονται:
- «Αθλητικός εξοπλισμός» (+5,7%)
- «Η/Υ και περιφερειακές μονάδες» (+5,2%)
- «Παιχνίδια» (+4,7%)
- «Καλλυντικά και προϊόντα καλλωπισμού» (+4,0%)
- «Φωτιστικά, Έπιπλα και λοιπά είδη» (+3,7%)
Στις μεγαλύτερες μειώσεις:
- «Τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού» (-10,2%)
- «Χαλιών, κιλιμιών και επενδύσεων δαπέδου» (-8,7%)
- «Εφημερίδων και γραφικής ύλης» (-7,5%)
Στον πυρήνα του παραδοσιακού εμπορίου, η ένδυση και η υπόδηση κατέγραψαν αρνητικές επιδόσεις σε πραγματικές τιμές (Ένδυση: -1,8%, Υπόδηση: -5,6%), αντανακλώντας τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης.
Τουριστικές εισπράξεις και κατανάλωση
Παρά την αύξηση των τουριστικών εισπράξεων 2025 κατά 9,4%, που ανήλθαν σε 23,63 δισ. ευρώ, μόνο μικρό μέρος διοχετεύθηκε στο εμπόριο. Η διαπίστωση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της διασύνδεσης του εμπορίου με τον τουρισμό και επαναπροσδιορισμού της χώρας ως προορισμού αγορών.
Ρευστότητα, ακάλυπτες επιταγές και μέτρα
Η επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών, κυρίως σε κλάδους χαμηλού περιθωρίου κέρδους, υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας. Αν και δεν θυμίζει τα επίπεδα της κρίσης, η αύξηση επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025.
Η μείωση τζίρου ΜμΕ και η πίεση στην αγορά οδηγούν σε αιτήματα για επαναφορά των 120 δόσεων και για ελαφρύνσεις σε φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.
Περιφερειακή εικόνα 2025/2024
Ανά περιφέρεια (εκτός τροφίμων/καυσίμων/οχημάτων):
- Αττική: +3,6%
- Ιόνια Νησιά: +3,0%
- Νότιο Αιγαίο: -2,4%
- Δυτική Μακεδονία: -2,1%
Οι διαφοροποιήσεις αποτυπώνουν τη διαφορετική δυναμική κατανάλωσης και τουρισμού ανά περιοχή.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι το εμπόριο παραμένει άμεσα συνδεδεμένο με την κατανάλωση και την οικονομική μεγέθυνση. Χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις σε φορολογικό, ασφαλιστικό και χρηματοδοτικό επίπεδο, η ανάκαμψη του κλάδου παραμένει περιορισμένη.
