Η κυβέρνηση προχωρά στην κατάργηση των προσαυξήσεων τεκμηρίων για τους ελεύθερους επαγγελματίες που επιδεικνύουν φορολογική συνέπεια, μέσω της ορθής χρήσης των myDATA και της διασύνδεσης POS. Το μέτρο αυτό, που αφορά περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις, μειώνει δραστικά τη φορολογική επιβάρυνση, επιτρέποντας στους συνεπείς φορολογούμενους να αποφύγουν το «καπέλο» φόρου που προέκυπτε από τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.
Οι φορολογικά συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από προσαυξήσεις στα τεκμήρια εισοδήματος, με τις αλλαγές να εφαρμόζονται από το 2027 για τα εισοδήματα του 2026.
Κατάργηση προσαυξήσεων τεκμηρίων για συνεπείς επαγγελματίες
Το οριστικό τέλος στις προσαυξήσεις των τεκμηρίων έρχεται μέσω των myDATA και της αποδεδειγμένης φορολογικής συνέπειας. Οι δύο βασικές επιβαρύνσεις του τεκμαρτού εισοδήματος, που αφορούν τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών, παύουν να υφίστανται από φέτος για τους φορολογικά συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, με ισχύ για τα εισοδήματα που θα αποκτηθούν το 2026 και θα δηλωθούν το 2027.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την εξειδίκευση των εξαγγελιών του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, υπογράμμισε τη σημασία του βήματος για τον συνεπή ελεύθερο επαγγελματία, σημειώνοντας την κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος που υπερβαίνει το ύψος του κατώτατου μισθού και των τριετιών.
Μέχρι σήμερα, το ποσό που προκύπτει από τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες προσαυξάνεται με βάση δύο συγκεκριμένα στοιχεία
- το 10% της συνολικής μισθοδοσίας των εργαζομένων της επιχείρησης.
- το 5% του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών υπερβαίνει τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς εξήγησε πως αυτές οι δύο προσαυξήσεις προκαλούν τις μεγάλες επιβαρύνσεις. Ενδεικτικά, μόνο με τον κατώτατο μισθό, ο ετήσιος φόρος για επαγγελματία με εισόδημα κάτω από το όριο ανέρχεται σε 1.440 ευρώ, ενώ με την προσθήκη των προσαυξήσεων το ποσό έφτανε τα 2.200 ευρώ ή και υψηλότερα.
Ποιοι απαλλάσσονται από τεκμήρια
Οι προαναφερθείσες επιβαρύνσεις καταργούνται για τους επαγγελματίες που πληρούν τα κριτήρια συνέπειας. Ο υφυπουργός αρμόδιος για φορολογικά θέματα Δημήτρης Μαρκόπουλος τόνισε ότι η συνέπεια πληρώνει και αποδίδει, ενώ για τους υπόλοιπους φορολογούμενους τα κριτήρια τζίρου και μισθοδοσίας παραμένουν σε ισχύ.
Το μέτρο αφορά περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις που εντάσσονται άμεσα στη ρύθμιση. Η συνολική φορολογική ελάφρυνση για τους ελεύθερους επαγγελματίες το 2027 υπολογίζεται σε 570 εκατ. ευρώ, από το σύνολο των 2,2 δισ. ευρώ που θα διατεθούν για τις φορολογικές παρεμβάσεις.
Ο ελεύθερος επαγγελματίας που θεωρείται συνεπής και δικαιούται τις μειώσεις πρέπει να πληροί τέσσερα συγκεκριμένα κριτήρια φορολογικής και διοικητικής συνέπειας
- υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος.
- ολοκλήρωση και διατήρηση της διασύνδεσης POS και ταμειακών μηχανών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, εφόσον υπάρχει σχετική υποχρέωση.
- απουσία προστίμου από τη Φορολογική Αρχή ή την Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών.
- Υποβολή του συνόλου των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών έως τις 31 Δεκεμβρίου του τελευταίου φορολογικού έτους.
Ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς υπογραμμίζει ότι τα στοιχεία δείχνουν πως πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καλύπτουν τα τρία αυτά κριτήρια, προσθέτοντας ότι πρακτικά, όποιος έχει διαβιβάσει τα myDATA και δεν έχει υποπέσει σε φορολογική παράβαση μετά από έλεγχο, λαμβάνει τη μείωση.
Τι αλλάζει και τι παραμένει
Τα μεγαλύτερα οφέλη αφορούν περίπου 45.100 ελεύθερους επαγγελματίες: 18.000 θα γλιτώσουν περίπου 1.000 ευρώ, 11.000 γλιτώνουν καπέλο φόρου 1.500 ευρώ, περίπου 6.500 γλιτώνουν 2.000 ευρώ, 4.600 γλιτώνουν 2.500 ευρώ, ενώ 5.000 γλιτώνουν προσαυξήσεις φόρων 4.000 ευρώ το χρόνο.
Για ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων με τέσσερα έτη λειτουργίας και δύο εργαζομένους, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα ανέρχεται σε 18.552 ευρώ και η ωφέλεια υπολογίζεται σε 1.134 ευρώ. Αντίστοιχα, επαγγελματίας με 20 έτη λειτουργίας χωρίς εργαζομένους, προβλέπεται ελάχιστο καθαρό εισόδημα 19.820 ευρώ και θα έχει ετήσια ωφέλεια 615 ευρώ.
Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι η παρέμβαση στοχεύει κυρίως στις ατομικές επιχειρήσεις με προσωπικό και αυξημένη μισθοδοσία, καθώς εκεί η συγκεκριμένη προσαύξηση λειτουργεί ως παράγοντας διόγκωσης του τεκμαρτού εισοδήματος. Η εστίαση και το λιανεμπόριο αναφέρονται ως οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη έκθεση στο κριτήριο της μισθοδοσίας.
Το τεκμαρτό εισόδημα εξακολουθεί να αυξάνεται κάθε χρόνο, με βάση τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό. Ωστόσο, η αύξηση αυτή εκτιμάται ότι θα αποφέρει περίπου 8 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που χαρακτηρίζεται επουσιώδες σε σχέση με τη συνολική μείωση φόρων της τάξεως των 570 εκατ. ευρώ.
8 «ανάσες» για τους επαγγελματίες
Οι αλλαγές στα τεκμήρια δεν περιορίζονται στις δύο προσαυξήσεις. Προβλέπεται μείωση κατά 50% του τεκμηρίου για ατομικές επιχειρήσεις σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από το προηγούμενο όριο των 1.500 κατοίκων. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τους εκμεταλλευτές ταξί, όπου το τεκμήριο μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος, ενώ εξαιρούνται ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί.
Συνολικά οκτώ νέες μειώσεις φόρων για επαγγελματίες και επιχειρήσεις έρχονται να προστεθούν στις 83 μειώσεις που έχουν θεσμοθετηθεί μετά το 2019. Ο υφυπουργός Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου ότι πλέον οι μειώσεις φόρων και εισφορών ξεπερνούν τις 90, φτάνοντας τις 91, εκ των οποίων οι 44 αφορούν την περίοδο μετά το 2023.
Οι 8 μειώσεις φόρων είναι:
- Κατάργηση προσαυξήσεων τεκμηρίων για συνεπείς: από το φορολογικό έτος 2026 αφαιρούνται οι δύο βασικές προσαυξήσεις τζίρου και μισθοδοσίας.
- Μείωση τεκμηρίων 50% σε μικρούς οικισμούς στην ελληνική περιφέρεια: τα τεκμήρια μειώνονται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Στη Δυτική Μακεδονία, η μείωση θα ισχύει σε οικισμούς έως 2.200 κατοίκους, μέτρο που αφορά 131 νέους οικισμούς.
- Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος: Ενα πάγιο αίτημα των Επιμελητηρίων και των εμπορικών συλλόγων καταργείται με κόστος 250 εκατ. ευρώ για το δημόσιο.
- Μείωση προκαταβολής φόρου: Από το 2028, η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50%, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 85 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της μικρομεσαίας τάξης.
- Μηδενισμός φόρου τριτέκνων έως 20.000 ευρώ: ο συντελεστής φορολόγησης μηδενίζεται για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, μέτρο που αφορά 86.927 τρίτεκνους, εκ των οποίων οι 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.
- Μείωση τεκμηρίων για εκμεταλλευτές ταξί: το τεκμήριο μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας και εξαιρούνται ανήλικα τέκνα που κατέχουν άδεια μετά τον θάνατο γονέα.
- Επιταχυνόμενες αποσβέσεις μηχανολογικού εξοπλισμού: το κόστος κτήσης ή κατασκευής εξοπλισμού θα αποσβένεται σε 6 αντί για 10 έτη, με σταδιακούς συντελεστές 10%, 15% και 25%.
- Μείωση φόρου για επαγγελματίες από τη νέα κλίμακα: η μεταρρύθμιση που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026 προβλέπει μηδενικό συντελεστή για πολύτεκνους και νέους επαγγελματίες έως ορισμένο όριο, με το πραγματικό όφελος 402 εκατ. ευρώ να αποτυπώνεται στις δηλώσεις του Μαρτίου 2027.
