Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εξετάσουν τη μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα, με στόχο την άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η σύσταση έρχεται σε μια περίοδο έντονων διεθνών πιέσεων στις αγορές ενέργειας λόγω της αστάθειας στη Μέση Ανατολή.
Η πρόταση για μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά νέους τρόπους για να περιορίσει τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά από τις αυξήσεις στην ενέργεια. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και η αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν, δημιουργούν ανησυχίες για νέες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται στα κράτη-μέλη να μειώσουν τον ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμη και στο ελάχιστο επιτρεπόμενο επίπεδο, ώστε να μειωθεί άμεσα το κόστος για τους καταναλωτές και να περιοριστεί ο κίνδυνος μιας νέας ενεργειακής κρίσης στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Βρυξελλών, μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση που φτάνει έως και τα 200 ευρώ για ένα μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό.
Μέρος ενός ευρύτερου ενεργειακού σχεδίου
Η πρόταση για μείωση ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου πολιτικών που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος είναι αφενός να περιοριστούν οι άμεσες πιέσεις στις τιμές ενέργειας και αφετέρου να επιταχυνθεί η μετάβαση της Ευρώπης σε καθαρότερες μορφές παραγωγής ενέργειας.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η φορολογική ελάφρυνση πρέπει να εφαρμοστεί με προσοχή ώστε να μην διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία των κρατών-μελών. Για τον λόγο αυτό προτείνεται το μέτρο να είναι στοχευμένο και προσωρινό, με έμφαση στην υποστήριξη:
- των πιο ευάλωτων νοικοκυριών
- των μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται περισσότερο από το ενεργειακό κόστος
Επενδύσεις δισεκατομμυρίων για καθαρή ενέργεια
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να μειώσει τη μακροπρόθεσμη εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα μέσω μεγάλων επενδύσεων. Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, σχεδιάζεται κινητοποίηση περίπου 75 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα στα επόμενα τρία χρόνια για έργα που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη καθαρών ενεργειακών τεχνολογιών.
Η στρατηγική αυτή βασίζεται κυρίως στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων σε μεγάλα έργα ενεργειακών υποδομών, ώστε να δημιουργηθεί ένα ισχυρό ευρωπαϊκό οικοσύστημα καθαρής ενέργειας.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αναμένεται να διαθέσει αρχικά περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ σε εξειδικευμένα επενδυτικά ταμεία που θα χρηματοδοτούν στρατηγικές ενεργειακές υποδομές και έργα που ενισχύουν το ευρωπαϊκό δίκτυο ενεργειακών διασυνδέσεων.
Μέτρα στήριξης για τους καταναλωτές
Το πακέτο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει και παρεμβάσεις που στοχεύουν άμεσα στους πολίτες. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διευκολύνουν την αλλαγή προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, να αυξήσουν τη διαφάνεια στους λογαριασμούς και να ενθαρρύνουν τη χρήση καθαρότερων μορφών παραγωγής ενέργειας, όπως:
- φωτοβολταϊκά συστήματα
- ενεργειακές κοινότητες
Παράλληλα προωθούνται πολιτικές που στοχεύουν στη μείωση της ενεργειακής φτώχειας, ένα ζήτημα που επηρεάζει εκατομμύρια πολίτες στην Ευρώπη μετά την ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών.
Έμφαση και στη νέα γενιά πυρηνικής ενέργειας
Σημαντικό μέρος της στρατηγικής αφορά επίσης την ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας νέας γενιάς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την προσθήκη περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ στο ταμείο καινοτομίας για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι λεγόμενοι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες, μια τεχνολογία που θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος χωρίς το υψηλό κόστος και τους μεγάλους χρόνους κατασκευής των παραδοσιακών πυρηνικών σταθμών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την ενεργειακή της αυτονομία σε ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον. Οι αποφάσεις για το αν θα εφαρμοστεί η μείωση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα θα ληφθούν τελικά από κάθε κράτος-μέλος, ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες και τις πολιτικές επιλογές του.
