Σοβαρές ανησυχίες για τη σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και της ναυτιλίας προκαλεί η συνεχιζόμενη κρίση στα Στενά του Ορμούζ, με τις εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών να κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη πίεση στα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου από τότε που ξεκίνησε η δορυφορική παρακολούθηση inventories το 2018. Σύμφωνα με ανάλυση της Allied Shipbroking και της Allied QuantumSea Research, τα διαθέσιμα φορτία –μετρημένα σε ημέρες κάλυψης της ζήτησης– εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν στις 98 ημέρες έως τα τέλη Μαΐου 2026, από 101 ημέρες που βρίσκονται σήμερα, βάσει των επίσημων προβλέψεων της Goldman Sachs.
Οι δραματικές απώλειες και το μπλοκάρισμα της ναυσιπλοΐας
Η εικόνα επιδεινώνεται δραματικά λόγω των σοβαρών διαταραχών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα παγκοσμίως. Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Amin Nasser, προειδοποίησε επενδυτές στις 11 Μαΐου ότι η αγορά χάνει περίπου 100 εκατ. βαρέλια πετρελαίου για κάθε εβδομάδα που τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μόλις δύο έως πέντε πλοία διέρχονται καθημερινά από την περιοχή, όταν πριν από την κρίση οι διελεύσεις έφταναν περίπου τα 70 πλοία ημερησίως. Ανεξάρτητοι αναλυτές εκτιμούν ότι, ακόμη και μετά από εκτροπές φορτίων μέσω αγωγών και έκτακτες αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων, η καθαρή απώλεια στην παγκόσμια αγορά διαμορφώνεται μεταξύ 9 και 12 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Ιστορική κινητοποίηση των αποθεμάτων και χρονοδιαγράμματα ομαλοποίησης
Η κατάσταση έχει ήδη οδηγήσει σε μαζική κινητοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων. Η συντονισμένη έκτακτη αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τον International Energy Agency στις 11 Μαρτίου 2026 –η μεγαλύτερη στην ιστορία του οργανισμού– εκτιμάται ότι επαρκεί μόλις για τέσσερις έως πέντε εβδομάδες υπό τους σημερινούς ρυθμούς κατανάλωσης. Παρά το γεγονός ότι τα συνολικά κρατικά στρατηγικά αποθέματα διεθνώς υπολογίζονται σε περίπου 3 δισ. βαρέλια, αναλυτές σημειώνουν ότι ακόμη και αυτά θα μπορούσαν να στηρίξουν την αγορά μόνο για 25 έως 30 εβδομάδες εάν χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά.
Οι ανησυχίες επεκτείνονται και στη ναυτιλιακή αλυσίδα. Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι ακόμη και αν τα Στενά επαναλειτουργήσουν άμεσα, η πλήρης αποκατάσταση της ναυτιλιακής ροής δεν θα επιτευχθεί πριν από τα τέλη Ιουνίου. Από την πλευρά της, η DHL Global Forwarding ανεβάζει τον χρόνο ομαλοποίησης της ναυτιλιακής δραστηριότητας στους τέσσερις έως έξι μήνες. Ο επικεφαλής της Saudi Aramco προειδοποίησε μάλιστα ότι εάν η κρίση παραταθεί πέραν των μέσων Ιουνίου, η πλήρης εξομάλυνση της αγοράς πετρελαίου ενδέχεται να μετατεθεί για το 2027.
Το μεγάλο ρίσκο του τρίτου τριμήνου
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η κρίση συμπίπτει με την παραδοσιακά ισχυρότερη περίοδο ζήτησης πετρελαίου παγκοσμίως. Κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους (Ιούλιος – Σεπτέμβριος), η κατανάλωση αυξάνεται σημαντικά λόγω της θερινής περιόδου μετακινήσεων στο βόρειο ημισφαίριο, της αυξημένης ηλεκτροπαραγωγής στη Μέση Ανατολή και της ανόδου των διυλιστηριακών throughput. Σύμφωνα με το Oil Market Report του IEA, η παγκόσμια διυλιστηριακή δραστηριότητα αυξάνεται κατά περίπου 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τον Μάιο έως τον Αύγουστο. Οι αναλυτές της Allied QuantumSea Research επισημαίνουν ότι ο συνδυασμός μέγιστης ζήτησης και ελάχιστων αποθεμάτων συνιστά τον μεγαλύτερο οικονομικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία και τις θαλάσσιες μεταφορές.
Η ευάλωτη ασιατική αγορά και η μείωση των εισαγωγών
Η ασιατική αγορά εμφανίζεται ήδη ως η πλέον ευάλωτη απέναντι στην κρίση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εισαγωγές αργού πετρελαίου της Κίνας μειώθηκαν κατά 20% τον Απρίλιο του 2026 σε ετήσια βάση, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιούλιο του 2022. Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα πετρελαϊκών προϊόντων στη Σιγκαπούρη υποχώρησαν αισθητά, ενώ αρκετές ασιατικές κυβερνήσεις προχώρησαν σε αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων προκειμένου να σταθεροποιήσουν την εγχώρια αγορά καυσίμων. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αυξημένη χρήση στρατηγικών και εμπορικών αποθεμάτων, αν και αποτρέπει άμεσες ελλείψεις, επιταχύνει παράλληλα την εξάντληση των διαθέσιμων «μαξιλαριών ασφαλείας» σε περίπτωση που οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές συνεχιστούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
