Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν προσωρινή άδεια για αγορές ρωσικού πετρελαίου που βρίσκεται ήδη σε διαδικασία μεταφοράς, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι έντονες διακυμάνσεις στις αγορές ενέργειας. Η απόφαση, σύμφωνα με τον Σκοτ Μπέσεντ, αποτελεί βραχυπρόθεσμο μέτρο που αφορά αποκλειστικά φορτία τα οποία έχουν ήδη φορτωθεί σε πλοία.
Προσωρινή άδεια για πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη στη θάλασσα
Η απόφαση των ΗΠΑ για το ρωσικό πετρέλαιο ελήφθη σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, μετά την απότομη άνοδο των τιμών που προκάλεσε η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για ένα «στενά στοχευμένο και προσωρινό μέτρο», το οποίο αφορά μόνο φορτία πετρελαίου που βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν προς τις αγορές.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το CNBC, περίπου 124 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου βρίσκονται αυτή τη στιγμή στη θάλασσα σε περίπου 30 διαφορετικές τοποθεσίες παγκοσμίως. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου σε πέντε έως έξι ημέρες της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου Brent έχουν παρουσιάσει σημαντικές διακυμάνσεις από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν. Το αργό πετρέλαιο έφτασε τη Δευτέρα κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας έντονη ανησυχία στις αγορές.
Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent έκλεισε την Πέμπτη λίγο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, μετά τη δήλωση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά.
Ο Σκοτ Μπέσεντ χαρακτήρισε την άνοδο των τιμών «βραχυπρόθεσμη διαταραχή», εκτιμώντας ότι σε μακροπρόθεσμο επίπεδο η εξέλιξη αυτή μπορεί να έχει θετική επίδραση για την αμερικανική οικονομία.
Ποιες συναλλαγές επιτρέπονται έως τον Απρίλιο
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, η εξαίρεση αφορά:
- ρωσικό αργό πετρέλαιο
- προϊόντα πετρελαίου που φορτώθηκαν σε πλοία έως τις 12:01 π.μ. (ώρα Ανατολικών ΗΠΑ)
Οι σχετικές αγορές θα επιτρέπονται έως τις 11 Απριλίου.
Οι αμερικανικές αρχές υπογραμμίζουν ότι το μέτρο δεν αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στη Ρωσία, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του ρωσικού κράτους από την ενέργεια προέρχεται από φόρους που επιβάλλονται στο στάδιο της εξόρυξης.
Η εξαίρεση για την Ινδία
Η απόφαση των ΗΠΑ έρχεται λίγες ημέρες μετά την παροχή 30ήμερης εξαίρεσης στην Ινδία, ώστε να συνεχίσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο.
Ο Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας σε podcast που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, παραδέχθηκε ότι το μέτρο ενδέχεται να αποφέρει περιορισμένα οικονομικά οφέλη στη Ρωσία, ωστόσο τόνισε ότι η επίδραση θα είναι χρονικά περιορισμένη.
Όπως εξήγησε, η εξαίρεση κρίθηκε αναγκαία επειδή τα συγκεκριμένα φορτία βρίσκονται ήδη στη θάλασσα και αποτελούν βασική πηγή τροφοδοσίας για τα διυλιστήρια της Ινδίας.
Οι κυρώσεις της G7 και της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι χώρες της G7 και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επιβάλει κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Τα βασικά μέτρα περιλαμβάνουν:
- ανώτατο όριο τιμής περίπου 44,1 δολαρίων ανά βαρέλι
- περιορισμούς στη μεταφορά και χρηματοδότηση φορτίων ρωσικού πετρελαίου
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να καταργήσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου έως το τέλος του 2027.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη από το 2022 απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου και άνθρακα στο πλαίσιο των κυρώσεων κατά της Μόσχας.
