Τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους από κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές και φυσικές καταστροφές. Η Eurelectric αξιολογεί την ετοιμότητα των ενεργειακών εταιρειών μόλις 6,7/10, επισημαίνοντας κρίσιμα κενά σε υποσταθμούς, μετασχηματιστές και ψηφιακά συστήματα ελέγχου, ενώ η Ελλάδα και τα υποθαλάσσια καλώδια της παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτα.
Ευπάθεια των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών δικτύων
Η νέα έκθεση της Eurelectric αναδεικνύει ότι τα ευρωπαϊκά δίκτυα παραμένουν εκτεθειμένα σε φυσικές, ψηφιακές και υβριδικές απειλές. Οι μετασχηματιστές υψηλής τάσης, οι υποσταθμοί μεταφοράς και τα κέντρα ελέγχου αποτελούν τα πλέον κρίσιμα σημεία, με χρόνο αντικατάστασης που μπορεί να φτάσει έως και δύο χρόνια σε περίπτωση σοβαρής βλάβης.
Τα ψηφιακά συστήματα ελέγχου, «νευρική δομή» του σύγχρονου ενεργειακού δικτύου, έχουν γίνει συχνός στόχος κυβερνοεπιθέσεων. Η έκθεση παρουσιάστηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου με την παρουσία κυβερνητικών αξιωματούχων και εκπροσώπων του ενεργειακού τομέα, μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Το ουκρανικό παράδειγμα
Η Ουκρανία δείχνει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα δίκτυα. Από την εισβολή του 2022, καταγράφηκαν πάνω από 1.065 επιθέσεις σε υποσταθμούς και σταθμούς παραγωγής, με αποτέλεσμα έως και το 50% της ενεργειακής υποδομής να υποστεί ζημιές. Σε μία ημέρα του Νοεμβρίου 2025, συντονισμένη επίθεση με 450 drones και 45 πυραύλους στόχευσε 25 εγκαταστάσεις, ενώ οι κυβερνοεπιθέσεις αυξήθηκαν κατά 30–40%.
Υβριδικές απειλές στην Ευρώπη
Η ΕΕ αντιμετωπίζει αυξανόμενα περιστατικά δολιοφθορών, κυβερνοεπιθέσεων, παρεμβολών σε υποθαλάσσια καλώδια και στόχευση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Από το 2014 έως το 2024 καταγράφηκαν 219 υβριδικά περιστατικά, εκ των οποίων το 86% μετά το 2022. Μόνο το 2024 αποτελούν το 45% αυτών, με ζημιές σε υποθαλάσσια καλώδια που κόστισαν έως και 60 εκατομμύρια ευρώ.
Η Ελλάδα και οι ενεργειακές υποδομές
Η έκθεση της Eurelectric επισημαίνει κινδύνους για την Ελλάδα, λόγω ευαλωτότητας υποσταθμών, μετασχηματιστών και υποθαλάσσιων καλωδίων που συνδέουν τα νησιά με το ηπειρωτικό δίκτυο. Προηγούμενες κυβερνοεπιθέσεις στον ΔΕΣΦΑ είχαν προκαλέσει προσωρινές διαταραχές, χωρίς όμως να επηρεαστεί η τροφοδοσία φυσικού αερίου.
Ο Πρόεδρος της Eurelectric, Markus Rauramo, τόνισε ότι η νέα πραγματικότητα απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας, προετοιμασία και στρατηγική αντιμετώπιση φυσικών και υβριδικών απειλών.
Ενίσχυση της ανθεκτικότητας
Κρίσιμη προτεραιότητα αποτελεί η προστασία:
- Υποσταθμών
- Μετασχηματιστών
- Ψηφιακών συστημάτων ελέγχου
Επιπλέον, συνιστάται:
- Δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων εξοπλισμού
- Ενίσχυση κυβερνοασφάλειας
- Βελτίωση συντονισμού και εκπαίδευσης σε κρίσεις
Ο Γενικός Γραμματέας της Eurelectric, Kristian Ruby, επεσήμανε ότι οι εταιρείες κοινής ωφέλειας πρέπει να προετοιμάζονται για να ανταποκριθούν και να ανακάμψουν από επιθέσεις, εφαρμόζοντας βέλτιστες πρακτικές στη διαχείριση κρίσεων, την ασφάλεια επικοινωνιών και την αποθήκευση κρίσιμου εξοπλισμού.
