Η κρίση στη Μέση Ανατολή χτυπά ήδη την τσέπη του Έλληνα καταναλωτή, με βενζίνη, diesel και πετρέλαιο θέρμανσης να καταγράφουν αυξήσεις από 3 έως 10 λεπτά ανά λίτρο. Το Brent ξεπέρασε τα 94 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο των τελευταίων ετών, ενώ η τιμή πετρελαίου θέρμανσης σκαρφάλωσε κατά 8,8% μέσα σε μία εβδομάδα. Η κυβέρνηση ετοιμάζει έκτακτα μέτρα αν το αργό πλησιάσει τα 100 δολάρια.
Πόσο ακρίβυναν βενζίνη, diesel και θέρμανση
Από την 27η Φεβρουαρίου, ημέρα έναρξης των επιθέσεων στο Ιράν, έως την 5η Μαρτίου, οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα κινήθηκαν ως εξής: η αμόλυβδη βενζίνη από 1,75 ευρώ πήγε στα 1,78 ευρώ ανά λίτρο, άνοδος περίπου 3 λεπτών ή 1,7%. Το diesel κίνησης ακρίβυνε περισσότερο, από 1,56 στα 1,65 ευρώ, δηλαδή 9 λεπτά ή 5,8%. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στο πετρέλαιο θέρμανσης, που από 1,179 ευρώ έφτασε τα 1,283 ευρώ ανά λίτρο — άνοδος 10,4 λεπτών ή 8,8%.
Ακριβότερη περιοχή οι Κυκλάδες με 2 ευρώ το λίτρο
Οι υψηλότερες τιμές βενζίνης εμφανίζονται στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Στις Κυκλάδες η μέση τιμή της αμόλυβδης έφτασε τα 2 ευρώ ανά λίτρο, αποτελώντας την ακριβότερη περιοχή της χώρας. Ακολουθούν τα Δωδεκάνησα με 1,917 ευρώ, η Ευρυτανία με 1,887 ευρώ και η Λέσβος με 1,867 ευρώ ανά λίτρο.
Ο κίνδυνος του «force majeure» και η τιμή στα 150 δολάρια
Το σενάριο επιδείνωσης παραμένει στο τραπέζι. Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ προειδοποίησε ότι αν συνεχιστεί ο πόλεμος, οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου ενδέχεται να κηρύξουν force majeure, οδηγώντας την τιμή του αργού πετρελαίου ακόμα και στα 150 δολάρια το βαρέλι εντός δύο έως τριών εβδομάδων. Επιπλέον, περίπου το 90% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου κατευθύνεται στην Κίνα· αν διακοπούν οι ροές, το Πεκίνο θα αναζητήσει εναλλακτικές πηγές, πιέζοντας περαιτέρω τις διεθνείς τιμές. Ούτε η Σαουδική Αραβία ούτε η Ρωσία — της οποίας τα διυλιστήρια έχουν υποστεί ζημιές από ουκρανικές επιθέσεις — μπορούν εύκολα να καλύψουν τη ζήτηση.
Αυξημένη ζήτηση για πετρέλαιο θέρμανσης — ο ρόλος της ψυχραιμίας
Τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται αυξημένη ζήτηση από νοικοκυριά που σπεύδουν να γεμίσουν τις δεξαμενές τους φοβούμενα νέες αυξήσεις. Σε παραγγελία 1.000-1.200 λίτρων, ακόμη και μικρή αύξηση μεταφράζεται σε αισθητή επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού. Παράγοντες της αγοράς καλούν σε ψυχραιμία, επισημαίνοντας ότι τα σημερινά δεδομένα δεν δικαιολογούν καταστροφολογικές προβλέψεις και ότι οι διεθνείς αγορές εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με την ενεργειακή κρίση του 2022.
Πώς διαμορφώνεται η τιμή στην αντλία — και πότε περνά η αύξηση
Η τελική τιμή καυσίμων για τον καταναλωτή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αργό πετρέλαιο. Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι διεθνείς τιμές έτοιμων προϊόντων στα χρηματιστήρια ενέργειας, τα μεταφορικά κόστη, τα περιθώρια κέρδους και η φορολογία, η οποία αντιστοιχεί στο 65% της τελικής τιμής. Οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές χρειάζονται συνήθως τρεις έως τέσσερις ημέρες για να αποτυπωθούν στα πρατήρια, ανάλογα με τα αποθέματα που έχει αγοράσει κάθε πρατήριο.
Έκτακτα μέτρα από την κυβέρνηση — στο τραπέζι fuel pass και πλαφόν
Η κυβέρνηση έχει ήδη προετοιμάσει σχέδιο παρέμβασης που θα ενεργοποιηθεί εφόσον κριθεί αναγκαίο. Σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι νέο fuel pass καθώς και πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηριούχων. Το ΥΠΕΝ ορίζει ως σημείο καμπής για την ενεργοποίηση των παρεμβάσεων την περίπτωση κατά την οποία η τιμή του αργού πετρελαίου πλησιάσει ή ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
