Η ενεργειακή κρίση στη Μέση Ανατολή εκτοξεύει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας την Ευρώπη με 90 δισ. ευρώ επιπλέον κόστη από τον Φεβρουάριο, ενώ οι αγορές και η ΕΚΤ προβλέπουν διατήρηση των υψηλών τιμών για τους επόμενους μήνες, εν μέσω αβεβαιότητας για την ομαλή ροή των ενεργειακών προμηθειών παγκοσμίως.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στις τιμές ενέργειας, επιβαρύνοντας σημαντικά την Ευρωπαϊκή Ένωση με επιπλέον κόστη δισεκατομμυρίων. Οι αναλυτές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εκτιμούν ότι οι τιμές στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, επηρεάζοντας τον πληθωρισμό και τις προοπτικές των διεθνών αγορών για το επόμενο έτος.
Εκρηκτική άνοδος τιμών ενέργειας λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή
Η πρόσφατη κλιμάκωση της πολεμικής έντασης στη Μέση Ανατολή, που πυροδοτήθηκε από τις εχθροπραξίες μεταξύ των ανταρτών Χούθι της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας, επιβαρύνει δραματικά το ενεργειακό κόστος για τους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα.
Οι καταστροφές που υπέστη ο σαουδαραβικός αγωγός, ο οποίος διοχετεύει πετρέλαιο στην Ερυθρά Θάλασσα από το ανατολικό τμήμα της χώρας, λειτούργησαν ως καταλυτικός παράγοντας για την αναρρίχηση της τιμής του μπρεντ κοντά στα 110 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ η ευρωπαϊκή τιμή φυσικού αερίου στο σημείο TTF ξεπέρασε το όριο των 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Παρά την ελαφρά αποκλιμάκωση προς το κλείσιμο της εβδομάδας, με το πετρέλαιο να διαπραγματεύεται περίπου στα 102 δολάρια και το αέριο στα 77 ευρώ, οι τιμές παραμένουν σημαντικά υψηλότερες σε σύγκριση με τις αρχές του 2026, καταγράφοντας αυξήσεις 70% και 180% αντίστοιχα. Το οικονομικό βάρος για την ευρωπαϊκή ήπειρο είναι δυσβάσταχτο, καθώς από τα τέλη Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δαπανήσει 90 δισ. ευρώ επιπλέον για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, διατηρώντας σταθερές τις ενεργειακές ποσότητες, όπως επισήμανε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Προκλήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και γεωπολιτικές πιέσεις
Οι ανησυχίες για ολική διακοπή των εξαγωγών αργού από τη Σαουδική Αραβία, τον κορυφαίο παραγωγό της περιοχής, αμβλύνθηκαν εν μέρει από ειδήσεις για σταδιακή επαναλειτουργία των υποδομών και εκτροπή ορισμένων φορτίων προς την Ασία μέσω του Ομάν. Παρ’ όλα αυτά, η συρρίκνωση της προσφοράς από τον Κόλπο, εξαιτίας της αντιπαράθεσης των ΗΠΑ με το Ιράν, παραμένει έντονη, ενώ οι ουκρανικές επιδρομές σε ρωσικές εγκαταστάσεις περιπλέκουν περαιτέρω την κατάσταση. Παράλληλα, οι εξαγωγές LNG από το Κατάρ, που καλύπτουν το 20% της παγκόσμιας ζήτησης, παραμένουν εγκλωβισμένες λόγω της αδυναμίας παράκαμψης του στενού του Ορμούζ.
Εκτιμήσεις αγορών και προβλέψεις για το μέλλον
Η διάρκεια της ενεργειακής κρίσης παραμένει γρίφος, δεδομένης της ρευστότητας στο πολεμικό μέτωπο. Οι προθεσμιακές αγορές εκτιμούν ότι το πετρέλαιο θα υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια τον Δεκέμβριο και θα συνεχίσει την πτωτική του πορεία προς τα 90 δολάρια τον Μάρτιο του 2027, αν και σε ετήσια βάση οι τιμές διατηρούνται υψηλές. Μια πιο ευδιάκριτη υποχώρηση αναμένεται από τον επόμενο Ιούλιο, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 82,5 δολάρια.
Για το φυσικό αέριο, οι προοπτικές παραμένουν δυσοίωνες, με τις τιμές στο TTF να προβλέπεται ότι θα παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα μέχρι τον Μάρτιο, για να μειωθούν στα 60 ευρώ τον Απρίλιο, με το πέρας της περιόδου θέρμανσης, και περαιτέρω στα 50 ευρώ τον Ιούλιο.
Η στάση της νομισματικής αρχής
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένει επίσης διατήρηση των υψηλών τιμών στους επόμενους μήνες, έχοντας ήδη προχωρήσει πριν από 10 ημέρες σε αύξηση των επιτοκίων για την αναχαίτιση των πληθωριστικών πιέσεων. Για το τέταρτο τρίμηνο του 2026, οι αναλυτές προβλέπουν για το πετρέλαιο μέση τιμή 87 δολαρίων στο βασικό σενάριο, 99 δολαρίων στο δυσμενές και 132 δολαρίων στο ακραίο. Για το φυσικό αέριο, οι αντίστοιχες προβλέψεις ανέρχονται στα 60 ευρώ, 77 ευρώ και 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Άκης Χαραλαμπίδης
