Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για έναν δύσκολο χειμώνα, καθώς η Wood Mackenzie προβλέπει πληρότητα αποθηκών μόλις 76%. Η γεωπολιτική κρίση στα Στενά του Ορμούζ και οι διαταραχές στο LNG από το Κατάρ περιορίζουν τις προμήθειες, αναγκάζοντας τους καταναλωτές να προετοιμαστούν για πιθανές αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος και περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων.
Ευρώπη και αποθέματα φυσικού αερίου ενόψει χειμώνα
Η Ευρώπη προετοιμάζεται για τη χειμερινή περίοδο με τα χαμηλότερα επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου των τελευταίων 15 ετών, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για αυξημένο κόστος ενέργειας. Η συμβουλευτική εταιρεία Wood Mackenzie προειδοποιεί για περιορισμένη πληρότητα στις αποθήκες, ενώ η γεωπολιτική αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει καθοριστικά τις παγκόσμιες προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Προβλέψεις για την αποθήκευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Wood Mackenzie, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να ολοκληρώσουν την κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης, η οποία εκτείνεται από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο, με πληρότητα που θα αγγίζει μόλις το 76%. Εάν αυτή η πρόβλεψη επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει το χαμηλότερο επίπεδο αποθήκευσης στο τέλος της περιόδου αναπλήρωσης από το 2011, βάσει των στοιχείων που παρέχει η Gas Infrastructure Europe.
Η υποχώρηση των αποθεμάτων συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος προκάλεσε διακοπές στις μεταφορές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς, ενώ η σύγκρουση περιόρισε δραστικά την παραγωγή σε κράτη όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η κατάσταση στις ευρωπαϊκές αποθήκες
Η τρέχουσα περίοδος αναπλήρωσης ξεκίνησε με τις αποθήκες γεμάτες μόλις στο 28%, εξαιτίας ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα που προηγήθηκε, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το σύνηθες για την εποχή. Σήμερα, σύμφωνα με τη GIE, οι αποθήκες βρίσκονται κατά μέσο όρο στο 48% της συνολικής τους χωρητικότητας.
Οι τιμές του φυσικού αερίου είχαν εκτοξευθεί μετά τις κοινές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Παρά την κρίση, οι τιμές σταθεροποιήθηκαν πριν από την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία που επιτεύχθηκε πρόσφατα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Ωστόσο, η υποχώρηση των τιμών στους ευρωπαϊκούς κόμβους δημιούργησε ένα νέο πρόβλημα, καθώς τα επίπεδα αυτά δεν ήταν αρκετά ελκυστικά για να προσελκύσουν φορτία LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναλύοντας τις προοπτικές της αγοράς
Η αναλύτρια της Argus Media, Νατάσα Φίλντινγκ, επισήμανε στους Financial Times ότι βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο για τα σχέδια αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων. Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν οδήγησε σε μείωση των τιμών και δημιούργησε προσδοκίες για επιστροφή μεγάλων ποσοτήτων από τον Περσικό Κόλπο. Παρά ταύτα, η συνέχιση των περιορισμών στην προσφορά LNG διατηρεί τον κίνδυνο για χαμηλά αποθέματα και πιθανές μελλοντικές αυξήσεις τιμών.
Σήμερα, το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο διαμορφώνεται περίπου στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, τιμή ελαφρώς υψηλότερη από τα επίπεδα προ της έναρξης του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ακόμη και στην κορύφωση της πρόσφατης κρίσης, οι τιμές παρέμειναν πολύ χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 342 ευρώ ανά μεγαβατώρα που είχε καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί καθησυχαστική στάση, αναφέροντας ότι τα τρέχοντα επίπεδα αποθήκευσης δεν προκαλούν άμεσες ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια. Πληρότητα της τάξης του 80% θεωρείται επαρκής για την κάλυψη των αναγκών του χειμώνα. Παρόλο που τα αποθέματα βρίσκονται περίπου 10% κάτω από τον μέσο όρο της προ κρίσης περιόδου, η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί κατά 17%.
Η Επιτροπή έχει συστήσει στα κράτη-μέλη να επιδιώξουν πλήρωση αποθηκών έως το 80%, ή κατ’ ελάχιστο το 75%, για τον περιορισμό των πιέσεων στις τιμές, σε αντίθεση με τον παλαιότερο μη δεσμευτικό στόχο του 90%. Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, τόνισε την ανάγκη για υψηλά επίπεδα αποθήκευσης, ώστε να εξασφαλιστεί η ετοιμότητα για τον επόμενο χειμώνα, αποφεύγοντας παράλληλα βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στο κόστος.
Προκλήσεις από την πλευρά του Κατάρ
Η προοπτική βελτίωσης της κατάστασης εξαρτάται από την επιστροφή των ποσοτήτων LNG στις διεθνείς αγορές. Άδεια πλοία από το Κατάρ άρχισαν να κατευθύνονται προς τον Περσικό Κόλπο αμέσως μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, δήλωσε ότι η παραγωγή θα επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα εντός των επόμενων εβδομάδων, με εξαίρεση δύο μονάδες που υπέστησαν ζημιές από ιρανικές επιθέσεις.
Οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί σχετικά με τον ρυθμό αποκατάστασης των εξαγωγών.
Η αναλύτρια εμπορευμάτων της Goldman Sachs, Σαμάνθα Νταρτ, εκτιμά ότι:
- Εάν οι μονάδες στο Ρας Λαφάν λειτουργήσουν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους έως τα τέλη Ιουλίου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα κλείσουν την περίοδο αναπλήρωσης στο 74%.
- Εάν η αποκατάσταση καθυστερήσει κατά έναν μήνα, τότε η Ευρώπη ενδέχεται να εισέλθει στον χειμώνα με αποθέματα μόλις στο 70%.
Αβεβαιότητες και μελλοντικοί κίνδυνοι
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει επισφαλής, καθώς ένα πλοίο χτυπήθηκε στη θαλάσσια οδό την προηγούμενη Πέμπτη. Η αβεβαιότητα για τη συνέχεια των ροών μετά τη λήξη της 60ήμερης εκεχειρίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους. Οι επενδυτές στις αγορές παραγώγων αυξάνουν τα στοιχήματά τους για άνοδο των τιμών κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Ο Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, διευθυντής ευρωπαϊκού φυσικού αερίου και LNG της Wood Mackenzie, εκτιμά ότι οι τιμές μπορεί να υποχωρήσουν προσωρινά καθώς θα αυξάνονται οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο, αλλά θα ανακάμψουν πλησιάζοντας στον χειμώνα. Τόνισε ότι οι τιμές θα κινηθούν ανοδικά, δημιουργώντας κινδύνους ειδικά αν επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες στις αρχές του 2027. Επιπλέον, η προγραμματισμένη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου, που αντιστοιχεί στο 14% των συνολικών εισαγωγών της Ευρώπης, ενισχύει τους φόβους για στενότητα στην αγορά.
