Ο παρατεταμένος καύσωνας και η αστάθεια στη Μέση Ανατολή εκτοξεύουν τη ζήτηση και τις τιμές του φυσικού αερίου, απειλώντας τα τιμολόγια ρεύματος του Αυγούστου. Η κυβέρνηση παρακολουθεί τη χονδρεμπορική αγορά, όπου η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 22% τον Ιούλιο, ενώ η λειτουργία της μονάδας Πτολεμαΐδα 5 παραμένει κρίσιμη έως τον Σεπτέμβριο.
Ηλεκτρική ενέργεια: Καύσωνας και Περσικός ανεβάζουν το λογαριασμό
Ο παρατεταμένος καύσωνας αυξάνει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της χρήσης κλιματιστικών, ενώ παράλληλα η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή ωθεί εκ νέου προς τα πάνω τις διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου. Το διπλό αυτό μέτωπο επηρεάζει ήδη τη χονδρεμπορική αγορά, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι τα τιμολόγια του Αυγούστου δύσκολα θα μείνουν ανεπηρέαστα, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στο κυβερνητικό επιτελείο. Χθες, οι υψηλές θερμοκρασίες οδήγησαν τη ζήτηση σε ένα από τα υψηλότερα επίπεδα του φετινού καλοκαιριού.
Τις μεσημεριανές ώρες το φορτίο έφτασε τα 10.410 MW και αναμένεται να κινηθεί σε παρόμοια επίπεδα και σήμερα, λόγω της επιμονής του καύσωνα. Για την κάλυψη των αναγκών τέθηκαν σε πλήρη λειτουργία όλες οι διαθέσιμες μονάδες φυσικού αερίου, ενώ συμμετέχουν τα υδροηλεκτρικά και η Πτολεμαΐδα 5, της οποίας η λιγνιτική λειτουργία θα ολοκληρωθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου, όπως έχει ανακοινώσει η ΔΕΗ. Η αυξημένη συμμετοχή μονάδων φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με το ακριβότερο καύσιμο, μεταφράζεται ήδη σε υψηλότερες τιμές στη χονδρεμπορική αγορά.
Η μεγάλη ανατροπή μέσα σε πέντε ώρες
Η λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος ανέδειξε χθες τις μεγάλες μεταβολές που προκαλεί η αυξημένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα:
- Στις 15:00, με την ηλιακή παραγωγή στο αποκορύφωμα, οι ΑΠΕ κάλυπταν περίπου το 84% της συνολικής ζήτησης (8.713 MW από φορτίο 10.413 MW).
- Στις 20:00 το βράδυ, μετά τη δύση του ηλίου, η παραγωγή των φωτοβολταϊκών σχεδόν μηδενίστηκε και η συμμετοχή των ΑΠΕ υποχώρησε στο 16%.
- Με ζήτηση 9.648 MW, οι ανανεώσιμες πηγές συνεισέφεραν μόλις 1.542 MW, με το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου να καλύπτεται από μονάδες φυσικού αερίου, υδροηλεκτρικά και εισαγωγές.
Αυτή η εντυπωσιακή μετάβαση από το μεσημεριανό πλεόνασμα της ηλιακής παραγωγής στη βραδινή ανάγκη για θερμική ηλεκτροπαραγωγή αποτελεί τη νέα καθημερινότητα της ελληνικής αγοράς, όπου τα φωτοβολταϊκά συμπιέζουν τις τιμές το μεσημέρι, αλλά μετά τη δύση του ηλίου αυξάνεται απότομα η ανάγκη για μονάδες φυσικού αερίου.
Προβληματισμός στο κυβερνητικό επιτελείο
Η εικόνα αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην κυβέρνηση, η οποία παρακολουθεί καθημερινά τη χονδρεμπορική αγορά και τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου. Η διατήρηση των υψηλών τιμών επαναφέρει το θέμα των επιδοτήσεων στους λογαριασμούς, καθώς αν οι ανατιμήσεις συνεχιστούν, οι τιμές θα εισέλθουν στη ζώνη του «κόκκινου συναγερμού», μια κατάσταση που αξιολογείται διαρκώς από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ. Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τον συνδυασμό της αυξημένης θερινής ζήτησης, της αισθητά μειωμένης αιολικής παραγωγής και των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ημερήσια παραγωγή από ΑΠΕ έχει υποχωρήσει δραματικά τις τελευταίες ημέρες από περίπου 120-130 GWh πριν από λίγες εβδομάδες, αυξάνοντας σημαντικά την ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου.
Νέο ράλι στις διεθνείς αγορές
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η εικόνα στις διεθνείς αγορές ενέργειας που συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά:
- Το συμβόλαιο παράδοσης Αυγούστου στον ολλανδικό κόμβο TTF διαμορφώνεται στα περίπου 58,40 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
- Τα συμβόλαια Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου παραμένουν σε αντίστοιχα επίπεδα, δείχνοντας ότι η αγορά δεν προεξοφλεί άμεση αποκλιμάκωση.
- Το Brent κινήθηκε χθες κοντά στα 88,5 δολάρια το βαρέλι, έχοντας φτάσει νωρίτερα τα 90 δολάρια, λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και των ανησυχιών για τις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το ανοδικό κλίμα τείνει να εξαφανίσει τις επιδοτήσεις των 40 εκατομμυρίων που έχουν ξεκινήσει να χορηγούνται από τα διυλιστήρια στους καταναλωτές από τη Δευτέρα 13 Ιουλίου, κατόπιν παρέμβασης της κυβέρνησης.
Παράθυρο για αυξήσεις στα τιμολόγια του Αυγούστου
Οι διεθνείς εξελίξεις αποτυπώνονται ήδη στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Μέχρι χθες 20 Ιουλίου, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας είχε διαμορφωθεί στα 113,29 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 92,93 ευρώ/MWh τον Ιούνιο, καταγράφοντας αύξηση περίπου 22%. Η ανοδική τάση αποτυπώνεται πλέον και στις ημερήσιες τιμές: Για τη σημερινή ημέρα η τιμή διαμορφώνεται σε επίπεδα άνω των 142 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με τη χαμηλότερη τιμή στα 38,56 ευρώ/MWh τις μεσημεριανές ώρες και την υψηλότερη να εκτοξεύεται στα 223,64 ευρώ/MWh τις βραδινές ώρες. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η μέση τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς δεν αποτελεί από μόνη της επαρκές κριτήριο για την πορεία των λιανικών τιμολογίων, καθώς καθοριστικό ρόλο παίζει η ενδοημερήσια διακύμανση και το κόστος λειτουργίας των θερμικών μονάδων το απόγευμα και το βράδυ. Αν οι σημερινές συνθήκες διατηρηθούν, οι προμηθευτές θα κληθούν να διαμορφώσουν τα τιμολόγια του Αυγούστου σε ένα σαφώς ακριβότερο περιβάλλον.
Η επόμενη δοκιμασία θα κριθεί τον χειμώνα
Ο προβληματισμός δεν περιορίζεται στους θερινούς μήνες. Οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου γεμίζουν με βραδύτερο ρυθμό από τον αναμενόμενο, ενώ η σημερινή διάρθρωση της αγοράς δεν δημιουργεί ισχυρά οικονομικά κίνητρα για αποθήκευση. Εάν η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή παραταθεί ή ενταθεί ο ανταγωνισμός με την Ασία για φορτία LNG, η Ευρώπη ενδέχεται να εισέλθει στον χειμώνα με αυξημένες πιέσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και, κατ’ επέκταση, της ηλεκτρικής ενέργειας.
