Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα το AccelerateEU, μια ολοκληρωμένη εργαλειοθήκη μέτρων για την αποτροπή μιας νέας ενεργειακής κρίσης λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Το πακέτο στοχεύει στην άμεση ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές των ορυκτών καυσίμων, επιδιώκοντας ταυτόχρονα τη μόνιμη ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ, η οποία έχει ήδη δαπανήσει επιπλέον 24 δισεκατομμύρια ευρώ σε εισαγωγές ενέργειας εξαιτίας της τρέχουσας αστάθειας.
Οι 5 Πυλώνες του AccelerateEU
Η στρατηγική της Κομισιόν διαρθρώνεται σε πέντε βασικούς άξονες με στόχο τον συντονισμό και την ασφάλεια του εφοδιασμού:
- Μεγαλύτερος συντονισμός στην ΕΕ: Κοινή διαχείριση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, καθώς και διασφάλιση καυσίμων για την αεροπλοΐα.
- Προστασία από τιμολογιακές κρίσεις: Σχεδιασμός στοχευμένων και προσωρινών κρατικών ενισχύσεων για τους πλέον εκτεθειμένους οικονομικούς τομείς.
- Επιτάχυνση της καθαρής ενέργειας: Δημοσίευση Σχεδίου Δράσης για την Ηλεκτροδότηση με έμφαση στη γεωθερμία, το βιομεθάνιο και το υδρογόνο.
- Ενίσχυση του ενεργειακού συστήματος: Ταχεία έγκριση της δέσμης για τα ευρωπαϊκά δίκτυα έως το καλοκαίρι του 2026 και νέες προτάσεις για τη φορολογία ενέργειας.
- Κινητοποίηση επενδύσεων: Συνδυασμός δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης για την πράσινη μετάβαση.
Μέτρα για Καταναλωτές και Μεταφορές
Για την άμεση προστασία των πολιτών, η Επιτροπή προτείνει στα κράτη-μέλη συγκεκριμένα εργαλεία, όπως:
- Οικονομική στήριξη: Κουπόνια ενέργειας για αντικατάσταση λεβήτων και κοινωνικά τιμολόγια.
- Φορολογικές ελαφρύνσεις: Μείωση ΦΠΑ σε αντλίες θερμότητας, φωτοβολταϊκά και μπαταρίες, καθώς και κίνητρα για ηλεκτρικά οχήματα.
Στον τομέα των μεταφορών, ιδρύεται ένα Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής και των αποθεμάτων σε όλη την ΕΕ, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές ελλείψεις. Παράλληλα, παρέχεται ευελιξία στο πλαίσιο των αερομεταφορών για την αντιμετώπιση τυχόν ακυρώσεων πτήσεων λόγω διαταραχών στον εφοδιασμό.
Η Πρόκληση του LNG και η Εξάρτηση
Η νέα κρίση αναδεικνύει την εύθραυστη ισορροπία της ΕΕ μετά την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Αν και οι εισαγωγές από τον Κόλπο είναι περιορισμένες, η Ευρώπη βασίζεται πλέον στο LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) από τις ΗΠΑ και τη Νορβηγία. Υπάρχει έντονη ανησυχία ότι σε περίπτωση παγκόσμιας κρίσης, τα δεξαμενόπλοια LNG θα μπορούσαν να κατευθυνθούν προς τις αγορές της Ανατολής, αφήνοντας την ΕΕ εκτεθειμένη σε ελλείψεις που μπορεί να διαρκέσουν μήνες.
Τα προτεινόμενα μέτρα θα αποτελέσουν το κεντρικό θέμα συζήτησης των Ευρωπαίων ηγετών στο Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα διεξαχθεί στην Κύπρο στις 23-24 Απριλίου 2026.
