Η κυβέρνηση εισάγει επτά σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες το 2027, με επίκεντρο την κατάργηση των προσαυξήσεων στο τεκμαρτό εισόδημα. Μέσω της χρήσης του myDATA και της ψηφιοποίησης, οι συνεπείς φορολογούμενοι θα δουν τον φόρο τους να μειώνεται δραστικά, καθώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στοχεύει στην εξάλειψη των αυθαίρετων επιβαρύνσεων για 9 στους 10 επαγγελματίες.
Φορολογικές ανάσες για ελεύθερους επαγγελματίες: Τι αλλάζει το 2027 με τις 7 νέες ελαφρύνσεις
Η χρήση του συστήματος myDATA και η ευρύτερη ψηφιοποίηση των συναλλαγών δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την περαιτέρω ελάφρυνση των φορολογικών βαρών. Το συνολικό ύψος των φόρων εισοδήματος για τους αυτοαπασχολούμενους αναμένεται να υποχωρήσει κατά 570 εκατομμύρια ευρώ για το 2027, πέφτοντας από τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στο επίπεδο των 1,4 με 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσω επτά διαφορετικών παρεμβάσεων.
«Το ψηφιακό είναι το αντίθετο του τεκμαρτού». Με αυτή τη διαπίστωση, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε τη στρατηγική πίσω από την κατάργηση των προσαυξήσεων στο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών, ένα μέτρο που είχε προαναγγείλει νωρίτερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την ομιλία του στη ΔΕΘ.
Αυτή η κίνηση αποτελεί μόνο το πρώτο στάδιο. Από το 2027, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή επτά νέες μειώσεις φόρων που αφορούν ατομικές επιχειρήσεις και επαγγελματίες, υπογραμμίζοντας ότι η ηλεκτρονική παρακολούθηση των οικονομικών δεδομένων καθιστά σταδιακά περιττή την ανάγκη για οριζόντια τεκμήρια.
Στο επίκεντρο των εξαγγελιών του πρωθυπουργού βρίσκεται η κατάργηση δύο συγκεκριμένων προσαυξήσεων που επιβάρυναν σημαντικά τους επαγγελματίες του 10% επί της συνολικής μισθοδοσίας της επιχείρησης και του 5% επί του κύκλου εργασιών, εφόσον αυτός υπερβαίνει τον μέσο όρο του αντίστοιχου κλάδου δραστηριότητας, γνωστού ως ΚΑΔ.
Μέσω αυτών των μεταρρυθμίσεων, ο φόρος για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες αναμένεται να μειωθεί από τα 5.500 ευρώ στα 1.500 ευρώ το 2027. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση ανοίγει τον δρόμο για πρόσθετες ελαφρύνσεις, φέρνοντας πιο κοντά τον στόχο της πλήρους κατάργησης των τεκμηρίων στο μέλλον.
«Η συνέπεια πληρώνει. Η συνέπεια αποδίδει», επισημαίνουν στελέχη στο υπουργείο Οικονομικών. Για να αποσαφηνιστεί τι σημαίνει «συνέπεια» και ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να αποφύγει ο επαγγελματίας τα τεκμήρια, ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς έδωσε διευκρινίσεις.
«Αν έχεις στείλει myDATA και δεν έχεις υποπέσει σε φορολογική παράβαση μετά από έλεγχο, ουσιαστικά λαμβάνεις τη μείωση», εξήγησε ο κ. Πετραλιάς, συμπληρώνοντας ότι πρακτικά περισσότερο από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών πληροί ήδη τα απαιτούμενα κριτήρια.
Σταδιακή κατάργηση πριν από την πλήρη
«Πρόκειται για προσαρμογή σε μια νέα πραγματικότητα», δήλωσε στη ΔΕΘ ο κ. Μητσοτάκης, εξηγώντας ότι η απευθείας διαδικτυακή σύνδεση με τις φορολογικές αρχές επιτρέπει στο κράτος να γνωρίζει την πραγματική εικόνα, καθιστώντας τις αχρείαστες προσαυξήσεις αδικαιολόγητες.
Σχετικά με τις αλλαγές, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι πλέον υπάρχει πολύ καλύτερη γνώση της φορολογητέας ύλης κάθε ατομικής επιχείρησης σε σχέση με την κατάσταση πριν από τρία χρόνια. Υπενθύμισε δε ότι το κενό ΦΠΑ σημείωσε πτώση από το 24% το 2019 στο 9% το 2024, με προοπτική περαιτέρω υποχώρησης.
Αν και το ποσοστό δεν έχει φτάσει ακόμη στο 6%, που αποτελεί τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι ο στόχος αυτός είναι εφικτός το 2028 ή το 2029. Όταν η φοροδιαφυγή υποχωρήσει κάτω από τον μέσο όρο της Ευρώπης, η επιβολή τεκμηρίων δεν θα έχει λόγο ύπαρξης.
«Τώρα έχουμε αφήσει ένα ελάχιστο τεκμαρτό, που είναι ο κατώτατος. Αυτό φέρνει έσοδα 350-400 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Όταν αυξάνονται όμως τα πραγματικά δηλωθέντα εισοδήματα, τα έσοδα από το τεκμαρτό εισόδημα αυτομάτως μειώνονται», σημείωσε ο κ. Πετραλιάς, προσθέτοντας πως αν στο μέλλον η πλειονότητα των επαγγελματιών δηλώνει υψηλότερα ποσά, θα εξεταστεί η πλήρης κατάργησή τους.
Μέχρι τότε, το βασικό τεκμήριο παραμένει, αν και με διορθωτικές παρεμβάσεις. Το επόμενο βήμα ενδέχεται να είναι ο καθορισμός του τεκμηρίου λίγο κάτω από τον κατώτατο μισθό ή η εφαρμογή του με περιθώρια ανοχής υστέρησης δηλωθέντων εισοδημάτων ανά διετία ή τριετία. «Να συμβεί μια φορά, εντάξει», ανέφερε ο πρωθυπουργός, αλλά «αν μονίμως δηλώνεις 300 ευρώ τον μήνα εισόδημα ως ελεύθερος επαγγελματίας, δεν θεωρώ λογικό ένας ελεύθερος επαγγελματίας συστηματικά να δηλώνει εισόδημα πολύ χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό».
Από τα 5.500 στα 1.500 ευρώ
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του κ. Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, από την παρέμβαση αναμένεται να ωφεληθούν πάνω από 155.000 επαγγελματίες. Για παράδειγμα, επιχείρηση εστίασης 15ετούς λειτουργίας με πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ, θα έχει μείωση επιβάρυνσης άνω των 2.500 ευρώ τον χρόνο.
Ο κ. Πετραλιάς επισήμανε ότι, όταν ένας επαγγελματίας δηλώνει εισόδημα χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό, ο φόρος βάσει του βασικού τεκμηρίου ανέρχεται σε 1.440 ευρώ ετησίως. Με τις προσαυξήσεις από τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών, η επιβάρυνση θα μπορούσε να ανέλθει στα 2.200 ευρώ ή και περισσότερο.
«Τώρα που είμαστε σε θέση να κάνουμε τις απαραίτητες προσαρμογές, τις κάνουμε και ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων δικαιολογημένα θα ανακουφιστεί, επειδή έχουμε μια πολύ καλύτερη εικόνα της φορολογητέας ύλης που παράγουν», διευκρίνισε ο πρωθυπουργός, καταλήγοντας ότι δεν χρειάζεται πλέον η προσφυγή σε αυθαίρετες προσαυξήσεις.
Με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Οικονομικών, 18.000 επαγγελματίες έχουν όφελος 1.000 ευρώ, 11.000 επαγγελματίες όφελος 1.500 ευρώ, 6.500 επαγγελματίες όφελος 2.000 ευρώ, 4.600 επαγγελματίες όφελος 2.500 ευρώ και 5.000 επαγγελματίες όφελος 4.000 ευρώ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο φόρος μειώνεται από 5.500 σε περίπου 1.500 ευρώ.
Ποιοι γλιτώνουν φόρο
Το συνολικό ύψος των φόρων εισοδήματος μειώνεται για τους αυτοαπασχολούμενους κατά 570 εκατ. ευρώ για το 2027. Από 2 δισ. τον χρόνο μειώνονται σε 1,4-1,5 δισ. τον χρόνο, με επτά τρόπους:
- Κατάργηση προσαυξήσεων τεκμηρίων για συνεπείς επαγγελματίες.
- Μείωση τεκμηρίων 50% σε μικρούς οικισμούς έως 2.200 κατοίκων στην περιφέρεια.
- Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος σε ατομικές εταιρείες (νομικά πρόσωπα, ΙΚΕ, ΕΠΕ κ.λπ.).
- Μηδενισμός φόρου τριτέκνων έως 20.000 ευρώ: Από τους 86.927 τρίτεκνους οι 34.000 είναι αυτοαπασχολούμενοι επαγγελματίες. Η ωφέλεια φτάνει έως και 1.800 ευρώ ετησίως.
- Μείωση τεκμηρίων για εκμεταλλευτές ταξί: Το τεκμήριο μειώνεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας επί του οχήματος. Σε ποσοστό συνιδιοκτησίας 20%, το τεκμήριο περιορίζεται στο 20%. Εξαιρούνται πλήρως από τεκμήρια τα ανήλικα τέκνα, σε περίπτωση όπου η άδεια περιέρχεται σε αυτά μετά από θάνατο του γονιού.
- Μείωση φόρου για επαγγελματίες με τη νέα κλίμακα: Η φορολογική μεταρρύθμιση προβλέπει μείωση φόρου από την 1η Ιανουαρίου του 2026. Πολύτεκνοι και νέοι επαγγελματίες έχουν μηδενικό συντελεστή. Τυπικά το μέτρο ήδη ισχύει, προς το παρόν όμως επωφελούνται μόνο μισθωτοί και συνταξιούχοι. Το όφελος για τους ελεύθερους επαγγελματίες (402 εκατ. ευρώ) θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις Ε1 τον Μάρτιο του 2027.
- Ταχύτερες και μεγαλύτερες αποσβέσεις εξοπλισμού ετησίως: Το κόστος μηχανημάτων και εξοπλισμού θα αποσβένεται σε 6 αντί 10 έτη. Στο πρώτο και δεύτερο έτος ο συντελεστής απόσβεσης είναι 10%, στο τρίτο και τέταρτο 15%, στο πέμπτο και έκτο 25%.
