Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 περιλαμβάνει τέσσερις κεντρικούς πυλώνες για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα. Μέσω της δημιουργίας εθνικού δείκτη τιμών, της μονιμοποίησης του προγράμματος Σπίτι μου, της αναμόρφωσης της Golden Visa και της μείωσης του ΦΠΑ για προσιτές κατοικίες, το κράτος στοχεύει στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων και στην ανακούφιση των νοικοκυριών.
Εθνική στεγαστική στρατηγική 2026-2035 με τέσσερα νέα μέτρα
Η Ελλάδα σχεδιάζει τέσσερις παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος μέσω της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035. Το σχέδιο περιλαμβάνει πλαφόν στα ενοίκια, φθηνότερα δάνεια, νέα μορφή Golden Visa και φορολογικά κίνητρα για την κατασκευή προσιτών κατοικιών, στοχεύοντας στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων στην ελληνική αγορά.
Εθνικός δείκτης τιμών για την παρακολούθηση της αγοράς
Το πρώτο μέτρο της στρατηγικής αφορά τη δημιουργία ενός εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων και ενοικίων. Ο δείκτης αυτός θα αντλεί δεδομένα από μεταβιβάσεις, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις και φορολογικές δηλώσεις. Στόχος είναι η αποτύπωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για την αγορά σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, επιτρέποντας τον έγκαιρο εντοπισμό περιοχών όπου παρατηρούνται έντονες στεγαστικές πιέσεις και ανάγκη για παρέμβαση.
Ρυθμίσεις και πλαφόν στα μισθώματα κατοικιών
Ο νέος δείκτης δεν θα περιορίζεται στην καταγραφή δεδομένων, αλλά θα αποτελέσει εργαλείο για στοχευμένες παρεμβάσεις στη λειτουργία της αγοράς. Σύμφωνα με την πρόταση, θα είναι δυνατός ο καθορισμός ανώτατων εύρων μισθωμάτων βάσει αντικειμενικών χαρακτηριστικών όπως η ποιότητα κατασκευής και η ενεργειακή απόδοση. Για κατοικίες χαμηλής ποιότητας, ο δείκτης θα λειτουργεί ως αναφορά για την επιβολή ρυθμίσεων, ενώ άλλα ακίνητα θα διατηρούν την ελευθερία διαμόρφωσης ενοικίων.
Επέκταση του προγράμματος Σπίτι μου με φορολογικά κίνητρα
Η δεύτερη πρόταση προβλέπει τη μονιμοποίηση του προγράμματος Σπίτι μου για την παροχή στεγαστικών δανείων. Αντί για απευθείας κρατική επιδότηση, εξετάζεται ένα μοντέλο όπου οι τράπεζες θα προσφέρουν δάνεια με μειωμένα επιτόκια σε νέους και νοικοκυριά με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα. Σε αντάλλαγμα, τα πιστωτικά ιδρύματα θα λαμβάνουν φορολογικές ελαφρύνσεις. Ο μηχανισμός αυτός επιδιώκει τη δημιουργία μόνιμης πρόσβασης στη στέγη, ανεξάρτητα από έκτακτα κονδύλια όπως εκείνα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Εξειδικευμένη Golden Visa για μακροχρόνιες μισθώσεις
Η τρίτη παρέμβαση αφορά τη δημιουργία μιας νέας κατηγορίας Golden Visa. Σε αντίθεση με το ισχύον καθεστώς, οι επενδυτές θα μπορούν να αποκτούν περισσότερα από ένα ακίνητα, με την προϋπόθεση ότι αυτά θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση. Στόχος είναι η σύνδεση της επενδυτικής δραστηριότητας με την αύξηση της διαθέσιμης στεγαστικής προσφοράς. Προβλέπεται μάλιστα ρητός αποκλεισμός των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb, καθώς και αυστηρός μηχανισμός παρακολούθησης της χρήσης των ακινήτων από τους επενδυτές.
Μείωση ΦΠΑ για την κατασκευή προσιτών κατοικιών
Το τέταρτο μέτρο περιλαμβάνει τη θέσπιση μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Η πρόταση αξιοποιεί τις δυνατότητες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την παροχή φορολογικών κινήτρων σε κατασκευαστικές εταιρείες. Επιδίωξη είναι η ανέγερση ακινήτων που θα διατίθενται με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς άλλα εργαλεία, όπως η κοινωνική αντιπαροχή και η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων για στεγαστικούς σκοπούς.
Αξιοποίηση του αποθέματος των κενών κατοικιών
Το κρίσιμο ζήτημα για την επιτυχία της στρατηγικής παραμένει η ενεργοποίηση των χιλιάδων κλειστών κατοικιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου 800.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, αποτελώντας μέρος των 2,2 εκατομμυρίων κενών ακινήτων που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ. Το πρόβλημα επιτείνεται από την παλαιότητα του κτιριακού αποθέματος:
- Πάνω από το 22% των κενών κατοικιών έχει κατασκευαστεί πριν από το 1960.
- Το 32,7% των ακινήτων ανεγέρθηκε την περίοδο 1961-1980.
- Το 30,7% του αποθέματος χτίστηκε μεταξύ 1981 και 2000.
