Η ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι: το δίμηνο Μαρτίου–Απριλίου 2026 θα καθορίσει αν η επιζωοτία αιγοπροβάτων 2025–2026 θα συνεχίσει σε ελεγχόμενη τροχιά ή θα ξεφύγει εκ νέου. Με 2.128 επιβεβαιωμένα κρούσματα και σχεδόν μισό εκατομμύριο θανατώσεις ζώων, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) ανακοίνωσε εντατικοποίηση των κτηνιατρικών ελέγχων ενόψει Πάσχα και αυστηρά μέτρα κατά των παράνομων μετακινήσεων ζώων. Η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Ευλογιάς και η Ελληνική Αστυνομία εμπλέκονται ενεργά στη διαχείριση της κρίσης.
Η επιδημιολογική εικόνα: αριθμοί που δεν επιτρέπουν εφησυχασμό
Το ΥΠΑΑΤ και η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς παρουσίασαν πρόσφατα την ενημερωμένη εικόνα της νόσου. Από τον Αύγουστο του 2024 έως τις 8 Μαρτίου 2026 έχουν καταγραφεί συνολικά 2.128 επιβεβαιωμένα κρούσματα, ενώ η νόσος έχει πλήξει 2.636 εκτροφές και οδήγησε στη θανάτωση 484.135 αιγοπροβάτων. Το μόνο σχετικά θετικό νέο είναι η χειμερινή υποχώρηση, με 103 κρούσματα να καταγράφονται μόνο στο διάστημα Ιανουαρίου–8 Μαρτίου 2026. Ωστόσο, αυτή η εποχική ύφεση δεν αίρει σε καμία περίπτωση τον κίνδυνο.
Τι ενισχύεται: στρατιωτικοί κτηνίατροι, έκτακτες προσλήψεις και νέα ΚΥΑ
Για να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες, η κυβέρνηση έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή σειρά πρωτοβουλιών:
- Επιχειρησιακή ανάπτυξη 97 στρατιωτικών κτηνιάτρων σε 10 Περιφέρειες
- Δυνατότητα συνδρομής εξουσιοδοτημένων ιδιωτών κτηνιάτρων, με κάλυψη αμοιβών από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
- 49 έκτακτες προσλήψεις για ενίσχυση κεντρικών υπηρεσιών, πεδίου και εργαστηρίων
- Αυστηροποίηση του πλαισίου μετακινήσεων ζώων
- Στενή συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ. για αποτροπή παράνομων διακινήσεων
- Νέα ΚΥΑ για ταχύτερες αποζημιώσεις θανάτωσης ζώων και απώλειας εισοδήματος, υπό τον όρο πλήρους συμμόρφωσης με τα μέτρα
Το σχέδιο δράσης για το Πάσχα: μηδενική χαλάρωση
Ο εορτασμός του Πάσχα αποτελεί παραδοσιακά περίοδο εντατικών μεταφορών και σφαγών αιγοπροβάτων, γεγονός που φέτος αναβαθμίζει δραματικά τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς της νόσου. Το σχέδιο δράσης που παρουσιάστηκε έχει ως κεντρικό μήνυμα τη μηδενική ανοχή σε παρεκκλίσεις.
Στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και στην περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη ισχύει καθολική απαγόρευση κάθε μετακίνησης αιγοπροβάτων. Μόνο οι μεταφορές προς σφαγή επιτρέπονται, αποκλειστικά κατόπιν έγκρισης από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή και με υποχρεωτική διαδικασία δειγματοληψίας σιέλου. Παράλληλα, ενισχύεται το δίκτυο εργαστηρίων με την ένταξη του ΕΚΕΤΑ, ενεργοποιούνται σταθερά σημεία απολύμανσης σε κομβικές διαδρομές, και καλύπτονται βασικές λειτουργικές δαπάνες των Περιφερειών σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Συμπληρώνεται με στοχευμένη εκστρατεία ενημέρωσης των κτηνοτρόφων.
38.244 έλεγχοι και 75 συλλήψεις από την ΕΛ.ΑΣ.
Τα στοιχεία που παρουσίασε η Ελληνική Αστυνομία για το διάστημα 14 Οκτωβρίου 2025 – 11 Μαρτίου 2026 είναι αποκαλυπτικά: 38.244 έλεγχοι συνολικά, 76 βεβαιωμένες παραβάσεις και 75 συλλήψεις. Οι έλεγχοι εστιάζουν σε παράνομες μετακινήσεις ζώων, παράνομη διακίνηση ζωοτροφών από μολυσμένες εκτροφές, παράνομη διαχείριση νεκρών ζώων, παράνομους εμβολιασμούς και λοιπές παραβάσεις, στο πλαίσιο συντονισμένης επιχειρησιακής συνεργασίας ΥΠΑΑΤ, Περιφερειών και ΕΛ.ΑΣ.
Το χρονοδιάγραμμα: έως πότε ισχύουν τα μέτρα
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που ανακοινώθηκε, τα μέτρα προστασίας και επιτήρησης στις ζώνες εκτείνονται έως τις 30 Απριλίου 2026. Οι περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες διατηρούνται έως τις 30 Ιουνίου 2026, εφόσον δεν εμφανιστούν νέα κρούσματα.
Τι δήλωσαν οι αρμόδιοι
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, υπογράμμισε ότι το επόμενο δίμηνο είναι απολύτως κρίσιμο, με το κράτος να ενισχύει το πεδίο, να αυστηροποιεί την επιτήρηση, να επιταχύνει τις αποζημιώσεις και να επεκτείνει το εργαστηριακό δίκτυο. «Καμία χαλάρωση, καμία ανοχή στην παρανομία, απόλυτη συμμόρφωση στα μέτρα για να προστατεύσουμε το ζωικό κεφάλαιο, τους κτηνοτρόφους μας και την ελληνική κτηνοτροφία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής, Καθηγητής Χαράλαμπος Μπιλλίνης, τόνισε πως η εποχική ύφεση δεν πρέπει να προκαλέσει εφησυχασμό, καθώς οι αυξημένες μετακινήσεις ενόψει Πάσχα εγκυμονούν σοβαρό κίνδυνο διασποράς. Επέμεινε στην αυστηρή βιοασφάλεια στις εκτροφές, στην άμεση αναφορά κάθε ύποπτου περιστατικού και στην πιστή εφαρμογή των περιορισμών ως βασικές προϋποθέσεις για να αποτραπεί νέα έξαρση.
Ο Ελευθέριος Χαρδαλιάς, Ταξίαρχος και Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Ασφάλειας και Αστυνόμευσης/Α.Ε.Α., ξεκαθάρισε ότι οι αστυνομικοί έλεγχοι είναι συνεχείς, στοχευμένοι και πλήρως συντονισμένοι με το ΥΠΑΑΤ και τις τοπικές κτηνιατρικές υπηρεσίες. Ανακοίνωσε δε ότι ενόψει Πάσχα η επιτήρηση θα εντατικοποιηθεί ακόμη περισσότερο, χωρίς κανένα περιθώριο ανοχής σε παράνομες πρακτικές.
