Ο αφθώδης πυρετός στα ζώα βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας και προκαλεί ανησυχία σε κτηνοτρόφους και αρμόδιες αρχές. Πρόκειται για εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα δίχηλων ζώων — βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων — με σοβαρές επιπτώσεις στην κτηνοτροφική παραγωγή και το εμπόριο ζωικών προϊόντων. Το καλό νέο είναι ότι δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
Γιατί είναι τόσο επικίνδυνος
Ο αφθώδης πυρετός μεταδίδεται με ταχύτατους ρυθμούς, τόσο με άμεση επαφή μεταξύ ζώων όσο και έμμεσα — μέσω οχημάτων, εξοπλισμού, υποδημάτων, υλικών και ανθρώπινης δραστηριότητας. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η δυνατότητα αερογενούς μετάδοσης, που καθιστά τον έλεγχο της διασποράς ιδιαίτερα δύσκολο.
Ποια ζώα προσβάλλει και ποια είναι τα συμπτώματα
Το νόσημα αφορά κυρίως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, καθώς και ορισμένα άγρια δίχηλα είδη. Τα βασικά κλινικά σημεία περιλαμβάνουν πυρετό, ανορεξία, φυσαλίδες στο στόμα, στα άκρα και στο μαστό, διαβρώσεις, χωλότητα, σιελόρροια και μείωση παραγωγής. Σε νεαρά ζώα μπορεί να εμφανιστεί οξεία μυοκαρδίτιδα και αιφνίδιος θάνατος.
Νόσημα Κατηγορίας Α — τι σημαίνει αυτό
Ο αφθώδης πυρετός κατατάσσεται ως νόσημα Κατηγορίας Α στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που σημαίνει ότι δεν ενδημεί στην ΕΕ και με την πρώτη επιβεβαίωση εστίας απαιτείται άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων εκρίζωσης. Αυτά περιλαμβάνουν θανάτωση όλων των ευαίσθητων ζώων στην προσβεβλημένη εκμετάλλευση, ασφαλή διαχείριση νεκρών και μολυσμένων προϊόντων, καθώς και πλήρη καθαρισμό και απολύμανση.
Ζώνες προστασίας και περιορισμοί μετακινήσεων
Γύρω από κάθε εστία ορίζονται τρεις ζώνες ελέγχου:
- Ζώνη προστασίας τουλάχιστον 3 χιλιομέτρων
- Ζώνη επιτήρησης τουλάχιστον 10 χιλιομέτρων
- Απαγορευμένη ζώνη τουλάχιστον 20 χιλιομέτρων για ελάχιστο διάστημα 30 ημερών
Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις είναι αυστηροί γιατί η διακίνηση ζώων, προϊόντων, ανθρώπων και υλικών μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διασπορά του ιού.
Τι πρέπει να κάνουν κτηνοτρόφοι και πολίτες
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: απόλυτη συμμόρφωση με τα μέτρα βιοπροφύλαξης και αποφυγή κάθε μη αναγκαίας μετακίνησης ζώων, προϊόντων και υλικών. Η έγκαιρη αναφορά ύποπτων περιστατικών στις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές είναι κρίσιμη για την αποτροπή περαιτέρω διασποράς της νόσου.
