Η ένταση στις διεθνείς αγορές αυξάνεται ξανά τον Μάρτιο, με επενδυτές και αναλυτές να εξετάζουν το ενδεχόμενο ενός νέου «Μαύρου Κύκνου» στις αγορές. Η συνέχιση του πολέμου και η αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές ροές επηρεάζουν τις επενδυτικές αποφάσεις, ενώ οι εξελίξεις στις τιμές του πετρελαίου και τις αποδόσεις των ομολόγων εντείνουν την προσοχή των αγορών.
Ο Μάρτιος και τα μεγάλα σοκ των αγορών
Τα τελευταία χρόνια, ο Μάρτιος έχει συνδεθεί με σημαντικά γεγονότα που προκάλεσαν αναταράξεις στη διεθνή οικονομία και στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν:
- Μάρτιος 2020: η πανδημία COVID-19
- Μάρτιος 2022: ο πόλεμος στην Ουκρανία
- Μάρτιος 2023: η κατάρρευση της SVB και της Credit Suisse Group
Οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν έντονες διακυμάνσεις στις αγορές και επηρέασαν τόσο τις μετοχές όσο και τα ομόλογα.
Γεωπολιτικός κίνδυνος και τιμές πετρελαίου
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει ήδη προκαλέσει πτώση σε χρηματιστηριακές αγορές, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων κινούνται ανοδικά. Οι επενδυτές ενσωματώνουν πλέον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο στις αγορές, επαναξιολογώντας ταυτόχρονα τις προοπτικές για πληθωρισμό και ανάπτυξη.
Η Goldman Sachs εξετάζει δύο βασικά σενάρια που σχετίζονται με πιθανή διαταραχή στις ενεργειακές ροές από τα Στενά του Ορμούζ:
- Διακοπή 30 ημερών: τιμές πετρελαίου έως 130 δολάρια το βαρέλι
- Διακοπή 60 ημερών: τιμές έως 150 δολάρια το βαρέλι
Η παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να ενισχύσει την αβεβαιότητα και να επηρεάσει την πορεία των διεθνών αγορών.
Τι εκτιμούν οι μεγάλες τράπεζες
Η Deutsche Bank θεωρεί πιθανή μια επανάληψη του έντονου sell-off που καταγράφηκε το 2022 κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Παρόλα αυτά, επισημαίνει ότι οι αγορές δεν προεξοφλούν ακόμη ένα αντίστοιχο σενάριο, όταν το πετρέλαιο Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι για περίπου πέντε μήνες.
Από την πλευρά της, η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι επενδυτές θα πρέπει να προετοιμάζονται για πιθανές αγοραστικές ευκαιρίες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, σε διάστημα περίπου έξι μηνών η κατάσταση ενδέχεται να σταθεροποιηθεί, όπως συνέβη και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η BlackRock επισημαίνει τον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, χωρίς όμως να θεωρεί ότι το σενάριο αυτό έχει ήδη επιβεβαιωθεί από τη συμπεριφορά των αγορών.
Οι αγορές και η «ανάβαση στο τείχος της ανησυχίας»
Στη χρηματιστηριακή θεωρία υπάρχει η γνωστή φράση ότι οι αγορές «ανεβαίνουν το τείχος της ανησυχίας». Αυτό σημαίνει ότι συχνά προεξοφλούν τα αρνητικά σενάρια πριν συμβούν και ανακάμπτουν ακόμη και πριν τελειώσουν οι κρίσεις.
Η Goldman Sachs σημειώνει ότι τα περισσότερα γεωπολιτικά σοκ των τελευταίων ετών δεν είχαν μακροχρόνια επίδραση στα χρηματιστήρια. Σε αρκετές περιπτώσεις, μια διόρθωση στις αγορές μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για επενδύσεις με σχετικά χαμηλότερο ρίσκο.
Ανθεκτική εμφανίζεται η ελληνική οικονομία
Παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον, αρκετοί οίκοι αξιολόγησης θεωρούν ότι η ελληνική οικονομία εμφανίζει ανθεκτικότητα απέναντι στις γεωπολιτικές πιέσεις.
Η Fitch εκτιμά ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα, ενώ προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης περίπου 2,1% για την περίοδο 2026-2027. Παράλληλα, θεωρεί ότι οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς ώστε να απορροφήσουν πιθανές βραχυπρόθεσμες πιέσεις.
Ανάλογη εικόνα δίνει και η Moody’s, η οποία διατηρεί σταθερές προοπτικές για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα, εκτιμώντας ότι η πιστωτική επέκταση και οι ευνοϊκές οικονομικές συνθήκες θα στηρίξουν τα αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια.
Η Goldman Sachs υπογραμμίζει επίσης ότι η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 δείχνει πως η Ελλάδα είναι σχετικά λιγότερο εκτεθειμένη σε ενεργειακά σοκ σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης, ενώ η δημοσιονομική πολιτική δίνει περιθώριο για μέτρα στήριξης αν χρειαστεί.
