Η ελληνική αγορά βιώνει σημαντικές πιέσεις, καθώς ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιά επισημαίνει πως οι καταναλωτές ιεραρχούν πλέον αυστηρά τις ανάγκες τους. Η άνοδος του ηλεκτρονικού εμπορίου και η περιορισμένη αγοραστική δύναμη αναγκάζουν τα νοικοκυριά να κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε βασικά αγαθά, μειώνοντας δραστικά τις παρορμητικές αγορές κατά την περίοδο των εκπτώσεων.
Εκπτώσεις: Σε δοκιμασία η ελληνική αγορά και τι άλλαξε στις καταναλωτικές συνήθειες των Ελλήνων
Σε μια περίοδο έντονης δοκιμασίας βρέθηκε η ελληνική αγορά λιανικής κατά τη διάρκεια των φετινών καλοκαιρινών εκπτώσεων, με τις κατά τόπους αγορές να αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις και την καταναλωτική κίνηση να παραμένει ιδιαίτερα συγκρατημένη. Τα πρώτα στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα του Ιουλίου αποτυπώνουν μια πτωτική πορεία για περίπου τις μισές επιχειρήσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η μείωση του τζίρου άγγιξε ακόμη και διψήφια ποσοστά. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει τις δυσκολίες που συνεχίζουν να ταλανίζουν τις εμπορικές επιχειρήσεις, παρά τις διαρκείς προσπάθειές τους να διατηρήσουν τις τιμές σε ανταγωνιστικά επίπεδα. Την ίδια στιγμή, η αγοραστική συμπεριφορά των καταναλωτών έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές. Το διαθέσιμο εισόδημα περιορίζεται δραστικά και το μεγαλύτερο μέρος του κατευθύνεται πλέον στην κάλυψη των απολύτως απαραίτητων αναγκών, όπως η στέγαση, η ενέργεια και τα τρόφιμα. Είναι χαρακτηριστικό πως περίπου επτά στα δέκα ευρώ του οικογενειακού προϋπολογισμού φαίνεται να απορροφώνται αποκλειστικά από αυτές τις βασικές δαπάνες.
Οι απόψεις του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά για την αγορά
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά, Θεόδωρος Καπράλος, υπογράμμισε τη σημασία της αξίας των προϊόντων για τον καταναλωτή. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ο κόσμος πραγματοποιεί αγορές μόνο όταν αντιλαμβάνεται μια πραγματική αξία σε σχέση με το κόστος.
Πιο συγκεκριμένα:
- Ο καταναλωτής κάνει έρευνα αγοράς και ψάχνει διεξοδικά πριν καταναλώσει.
- Οι αγορές γίνονται με μεγάλη αυστηρότητα και ιεράρχηση αναγκών.
- Υπάρχει μια εντελώς διαφορετική ιεράρχηση σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια.
- Οι επιχειρήσεις κατέβαλαν μεγάλη προσπάθεια να κρατήσουν τις τιμές χαμηλά.
Ο κ. Καπράλος διευκρίνισε ότι η μείωση των τιμών δεν συνεπάγεται αυτόματα αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος για τα νοικοκυριά, καθώς πρόκειται για δύο διαφορετικά μεγέθη. Η έρευνα που ολοκληρώθηκε στο τέλος Ιουλίου για το λιανεμπόριο έδειξε ότι περίπου οι μισές επιχειρήσεις κινήθηκαν πτωτικά σε σχέση με πέρυσι, ενώ μόλις ένα 12% κατέγραψε αυξητική πορεία. Η εικόνα του πρώτου εικοσαημέρου του Ιουλίου παρουσίασε ακόμα και διψήφια πτώση, με την ελπίδα να στρέφεται στα τελικά νούμερα του Αυγούστου.
Ο μετασχηματισμός του εμπορίου στην παγκοσμιοποιημένη εποχή
Το λιανεμπόριο έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια, μετατρεπόμενο σε μια πλήρως παγκοσμιοποιημένη αγορά. Σήμερα, ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να αγοράσει οτιδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή και από οποιονδήποτε επιθυμεί.
Τα βασικά στοιχεία που άλλαξαν τον χάρτη είναι τα εξής:
- Η κατάργηση της προσμονής για τη θεσμοθετημένη περίοδο των εκπτώσεων λόγω της αλλαγής του εκπτωτικού πλαισίου από το 2021.
- Η δυνατότητα διενέργειας προσφορών και εκτός των επίσημων περιόδων.
- Η λειτουργία του διαδικτύου σε 24ωρη βάση, που συχνά διαφεύγει των ελέγχων.
- Η αυστηρή εποπτεία των φυσικών καταστημάτων από τις εκπτωτικές αρχές, που επιβάλλουν πρόστιμα για τη συμμόρφωση στους κανόνες.
Υπάρχει, ωστόσο, μια ασάφεια σχετικά με το διαδίκτυο, η οποία δεν αφορά μόνο το φορολογικό και τελωνειακό καθεστώς, αλλά και τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οφείλουν να ακολουθούν αυστηρές προδιαγραφές νομοθεσίας, τις οποίες πολλές πλατφόρμες παρακάμπτουν, καθώς δεν ελέγχονται με τον ίδιο τρόπο. Αυτή η ανισοκατανομή βαρών δημιουργεί συνθήκες ανισότητας, καθώς οι νόμιμες επιχειρήσεις επωμίζονται το κόστος της συμμόρφωσης.
Η πίεση στις τοπικές αγορές και η στάση των καταναλωτών
Η αλλαγή στο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς, σε συνδυασμό με την αναθεωρημένη ιεράρχηση των αναγκών των νοικοκυριών, έχει διαμορφώσει ένα δύσκολο περιβάλλον. Το διαθέσιμο εισόδημα δεν επιτρέπει πλέον την παρορμητική αγορά, με το μεγαλύτερο μέρος του να κατευθύνεται σε βασικά αγαθά. Ως άμεσο αποτέλεσμα, οι καταναλωτές προχωρούν σε αυστηρότερη επιλογή δαπανών, περιορίζοντας οτιδήποτε δεν θεωρείται απολύτως απαραίτητο. Οι παρορμητικές αγορές έχουν μειωθεί σημαντικά, ακόμη και κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων, καθώς το συνολικό κόστος ζωής επηρεάζει καθοριστικά τις αποφάσεις των πολιτών. Οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προσελκύσουν το κοινό μέσω προσφορών και εκπτώσεων, όμως η πίεση στο εισόδημα παραμένει ο κυρίαρχος παράγοντας που καθορίζει την πορεία της λιανικής πώλησης. Η οικονομική κατάσταση της χώρας αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα στις τοπικές αγορές, οι οποίες δέχονται ισχυρές πιέσεις από τη νέα πραγματικότητα του ηλεκτρονικού εμπορίου και την περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό με πρωτοφανή προσοχή.
