Η κυβέρνηση προχώρησε στην εφαρμογή πλαφόν στα καύσιμα και σε βασικά προϊόντα διατροφής, με στόχο τον περιορισμό φαινομένων αισχροκέρδειας. Η σχετική Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για αθέμιτη κερδοφορία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και προβλέπει συγκεκριμένα όρια κέρδους και αυστηρά πρόστιμα έως 5 εκατομμύρια ευρώ για όσους παραβιάζουν τις ρυθμίσεις.
Γιατί επιβλήθηκαν τα μέτρα
Τα μέτρα κρίθηκαν αναγκαία λόγω του κινδύνου εμφάνισης φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας στην αγορά. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις διεθνείς οικονομικές πιέσεις που δημιουργεί η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή, η οποία επηρεάζει τόσο τις τιμές των καυσίμων όσο και βασικών αγαθών καθημερινής κατανάλωσης.
Τι ισχύει για τις τιμές στα καύσιμα
Οι νέες ρυθμίσεις για τα υγρά καύσιμα εφαρμόζονται από την έναρξη ισχύος της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου και θα παραμείνουν σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2026.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις:
- Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών που προμηθεύουν πρατήρια δεν επιτρέπεται να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,05 ευρώ ανά λίτρο πάνω από την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια για αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και πετρέλαιο κίνησης diesel.
- Τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων δεν μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 0,12 ευρώ ανά λίτρο πάνω από την τιμή προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας κατά την πώληση προς τους καταναλωτές.
Πλαφόν και στα προϊόντα σούπερ μάρκετ
Παράλληλα, τίθεται σε εφαρμογή πλαφόν στα προϊόντα σούπερ μάρκετ, το οποίο αφορά βασικά αγαθά που θεωρούνται απαραίτητα για τη διατροφή και την καθημερινή διαβίωση των καταναλωτών.
Η ρύθμιση προβλέπει ότι έως τις 30 Ιουνίου 2026 απαγορεύεται η αποκόμιση μεικτού περιθωρίου κέρδους από οποιοδήποτε προϊόν εάν το περιθώριο αυτό, υπολογισμένο ανά κωδικό προϊόντος, υπερβαίνει τον μέσο όρο του αντίστοιχου περιθωρίου που είχε καταγραφεί κατά το έτος 2025.
Ποιος κάνει τους ελέγχους στην αγορά
Αρμόδια για τη διερεύνηση καταγγελιών και τον εντοπισμό παραβάσεων ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Η Αρχή έχει τη δυνατότητα:
- να αποκτά πρόσβαση σε πληροφορίες, δεδομένα και έγγραφα από οποιαδήποτε πηγή που μπορεί να συμβάλει στον έλεγχο πιθανής παράβασης
- να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους σε εγκαταστάσεις ή μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούν οι προμηθευτές
- να ζητά τη διενέργεια ελέγχων από άλλες δημόσιες αρχές για τη συλλογή στοιχείων
- να εξετάζει και να κατάσχει δεδομένα ή έγγραφα ανεξαρτήτως του τρόπου αποθήκευσής τους
- να ζητά πληροφορίες από στελέχη και εργαζόμενους των επιχειρήσεων που ελέγχονται
Αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες
Σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων επιβάλλονται πρόστιμα για αισχροκέρδεια έως 5 εκατ. ευρώ.
Το ύψος του προστίμου κυμαίνεται από 5.000 έως 5.000.000 ευρώ, ενώ παράλληλα δημοσιοποιείται η επωνυμία της επιχείρησης που παραβίασε τη νομοθεσία.
Για τον καθορισμό του ποσού λαμβάνονται υπόψη:
- το μέγεθος της επιχείρησης σύμφωνα με τη Σύσταση 2003/361/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
- η σοβαρότητα και η διάρκεια της παράβασης
- το οικονομικό όφελος που αποκόμισε ο παραβάτης
Σε περίπτωση υποτροπής προβλέπεται διπλασιασμός του προστίμου.
Επιπλέον, εάν μια επιχείρηση αποκρύψει ή παραποιήσει στοιχεία που ζητούνται κατά τη διάρκεια του ελέγχου ή παρεμποδίσει τη διαδικασία, μπορεί να επιβληθεί επιπλέον διοικητικό πρόστιμο έως 50.000 ευρώ.
