Επανάσταση του 1821

Απριλίου 04, 2021

Επανάσταση του 1821: Αλήθειες και ψέματα. Αναστάσιος Σεμίζογλου

Το κίνημα του εθνομηδενισμού στην πατρίδα μας επιχειρεί να διαστρεβλώσει τα ιστορικά δεδομένα, τα αρχεία και τις πηγές της επανάστασης του 1821 αμφισβητώντας τον εθνικοαπελευθερωτικό χαρακτήρα του, την καταλυτική συμμετοχή και   προσφορά του Ορθόδοξου Κλήρου στον αγώνα. Πάγια τακτική τους είναι να αποκόψουν την επανάσταση  από την πρώτη συνιστώσα της, την αγία πίστη  του  Χριστού που είναι η ανατολική ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία μας. Δεν φείδονται  και της φιλοδοξίας τους να διαβάλλουν και τη δεύτερη συνιστώσα τον εθνικό και πατριωτικό της χαρακτήρα. Επιτίθενται κατά της πατρίδας, κατά της φιλοπατρίας.  Το εθνομηδενιστικό κίνημα στην Ελλάδα είναι ενταγμένο στο γενικό κίνημα της παγκοσμιοποίησης που τείνει να αφανίσει έθνη και λαούς, να αναμίξει θρησκείες και δόγματα με απώτερο σκοπό μια παγκόσμια κυβέρνηση με απεριόριστη ισχύ, μια παγκόσμια θρησκεία, άνομη μίξη όλων των θρησκειών.                  Προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η ανάδυση και ανάδειξη του ανθρώπου της Νέας Εποχής, άβουλου και άχρωμου καταναλωτικού και υπάκουου όντος εις ουδέν διαφέρον των χοίρων, όπως τον περιέγραψε πολύ παραστατικά και αποκαλυπτικά ο Όργουελ στη ‘’Φάρμα των ζώων’’. Θα είναι ο αντίποδας του πολίτη που σκιαγράφησε ο Αριστοτέλης στην ‘’Αθηναίων Πολιτεία’’, που όλα τα δέχεται και δεν αντιδρά.                                                                        

Η επανάσταση  του 1821 δεν είναι η μοναδική εναντίον του βάρβαρου κατακτητή. Πλήθος επαναστατικών κινήσεων, εξεγέρσεων στις κατακτημένες από τους Οθωμανούς περιοχές από την επομένη της άλωσης, που καταπνίγηκαν στο αίμα γνωστών ή αγνώστων, καταγράφονται από την ιστορία· για κάποιες από αυτές δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία, αναφέρονται στις παραδόσεις του λαού μας, τα έχει διαφυλάξει η λαϊκή συνείδηση και η δημοτική μούσα με τη μορφή διηγήσεων και δημοτικών ασμάτων, ιερή παρακαταθήκη στις γενιές που ακολουθούν πριν επικαλυφθούν από τη σκόνη της εθνοκτόνου λήθης.                             Ισχυρίζονται  ότι η επανάσταση  του 1821 είναι αντίγραφο της Γαλλικής Επανάστασης, αλλά αυτό δεν είναι αληθινό. Το διαψεύδουν τα ίδια τα συνθήματά τους. Το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης ελευθερία- ισότητα - αδελφότητα έχει σαφώς κοινωνικό χαρακτήρα. Οι Έλληνες δεν αντιγράφουν ξένη ιστορία, γράφουν τη δική τους ιστορία. Η ελληνική επανάσταση είχε κεντρικό σύνθημα ‘’για του Χριστού την πίστη την αγία και  της πατρίδος την ελευθερία’’,  μήνυμα σαφώς εθνικό και θρησκευτικό. Το διαψεύδει η αγνή ηγετική μορφή της επανάστασης ,ο ίδιος ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Λέγει λοιπόν ο μεγάλος στρατηγός: ‘’Εμείς δεν είμαστε καρμπονάροι (ιταλική επαναστατική οργάνωση με σκοπό την ένωση της κατακερματισμένης Ιταλίας σε ενιαίο κράτος, την σύνταξη συντάγματος, κοινωνικές ελευθερίες κ.α.). Η επανάσταση η εδική μας δεν ομοιάζει με καμιά απ’ όσες γίνονται σήμερα εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης είναι εναντίον των διοικήσεών τους, είναι πόλεμος εμφύλιος. Ο εδικός μας ήτο ο πλέον δίκαιος, ήτο έθνος με άλλο έθνος.’’                                                                                                                  

Διαδίδουν ότι η επανάσταση προδόθηκε από τον πατριάρχη που την αφόρισε. Ο πατριάρχης απέβλεπε στην προστασία του Γένους από την τουρκική εκδικητικότητα. Μετά από κάθε επαναστατημένη εξέγερση ο κατακτητής προέβαινε σε αντίποινα,  σε σφαγές αμάχων ( ανάλογη πρακτική εφάρμοσαν οι ‘’μαθητές’’ τους χιτλερικοί Γερμανοί κατακτητές). Δεν διέφυγε για να σωθεί, αλλά παρέμεινε στη θέση του και απαγχονίστηκε στην Ωραία Πύλη της Αγίας Σοφίας  από τους Τούρκους, θυσίασε τη ζωή του για να σωθεί το ποίμνιό του. Ο ισχυρισμός ότι ο πατριάρχης αφόρισε το Ρήγα Φεραίο είναι αποκύημα φαντασίας. Ισχυρίζονται ότι ο πατριάρχης απολάμβανε προνόμια και συνεργαζόταν με τους Τούρκους. Το πατριαρχείο ζεί ακόμη και σήμερα αιχμάλωτο υπό το κράτος του φόβου, τρόμου και της μόνιμης απειλής του τουρκικού φανατισμού. Τα προνόμια καταπατήθηκαν, πατριάρχες φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν, μαρτύρησαν.                                                        Εμμένουν στην άποψη ότι δεν υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες για την ύπαρξη κρυφού σχολείου. Εκτός απ’ τις γραπτές υπάρχουν και προφορικές παραδόσεις που μαρτυρούν την ύπαρξή του. Και οι μαρτυρίες αναφέρονται σε συγκεκριμένους τόπους: μονή Πεντέλης στην Αθήνα, μονή Φιλανθρωπινών στα Ιωάννινα, μονή Φενεού στην Κορινθία, μονή Φιλοσόφου στη Δημητσάνα κ.α. Ισχυρίζονται ότι οι Τούρκοι επέτρεπαν να λειτουργούν πολλά σχολεία την εποχή της Τουρκοκρατίας. Τα πρώτα εκατό χρόνια απ’ την τουρκική κατάκτηση δεν υπήρχε ούτε ένα δημόσιο σχολείο. Τα δημόσια σχολεία που ιδρύονταν τα επόμενα χρόνια αφορούσαν μόνο αστικές περιοχές και όχι αγροτικές.                                                                 

Ισχυρίζονται ότι οι Τούρκοι ήταν ανεκτικοί και δεν καταδίωκαν την παιδεία. Ουδέν ψευδέστερον! Με την πρώτη αφορμή που τους δόθηκε κατέστρεψαν το τυπογραφείο που ίδρυσε ο πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις για την τόνωση της παιδείας και το έριξαν στη θάλασσα. Απαγορευόταν στα σχολεία η διδασκαλία των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Οι μαθητές του σχολείου των Κυδωνιών έπαιζαν την Εκάβη του Ευριπίδη στο υπόγειο της σχολής, γιατί φοβούνταν ότι θα έκλειναν  το σχολείο τους. Σε περιοχές της Μικράς Ασίας απομακρυσμένες από αστικά κέντρα  όπου υπήρχαν συμπαγείς  ή διεσπαρμένοι ελληνικοί πληθυσμοί προέβαιναν σε ακρωτηριασμό της γλώσσας για να μη ομιλείται και να εκλείψει τελείως η ελληνική. Το Πατριαρχείο κατόρθωσε να συγκρατήσει ένα μέρος του ελληνικού πληθυσμού αυτών των περιοχών, να διατηρήσουν την ελληνική τους συνείδηση μέσω της χριστιανικής ορθόδοξης θρησκείας και προς αυτή την κατεύθυνση δεν δίστασε να τυπώσει το Ευαγγέλιο στην τουρκική για να μη συμβεί το χειρότερο. Το παιδομάζωμα και οι εξισλαμισμοί, βίαιοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία, πιο εκτεταμένοι στη Μικρά Ασία, στα ανατολικά θέματα της πρώην ελληνικής μεσαιωνικής(λεγόμενης βυζαντινής) αυτοκρατορίας, στο κέντρο του ισλαμικού φανατισμού και βαρβαρότητας, κατάφεραν καίρια πλήγματα στον ελληνισμό, στη γλώσσα του , στην παιδεία του. Πολύ αργότερα, αιώνες μετά, ο γερμανοεβραίος  Κίσσιγκερ θα επαναλάμβανε στη θεωρία του για παγκόσμια κυριαρχία αυτό που οι Οθωμανοί έκαναν πράξη:  ‘’ο ελληνικός λαός είναι δυσκολοκυβέρνητος και γι’ αυτό πρέπει να τον πλήξουμε βαθιά στις πολιτισμικές του ρίζες. Τότε ίσως συνετιστεί  .  .   .      .      .     να πλήξουμε τη γλώσσα, τη θρησκεία, τα πνευματικά και ιστορικά του αποθέματα.’’ Θλιβερή απόδειξη αυτής της εποχής είναι οι σημερινοί κρυπτοχριστιανοί κάτοικοι της Τουρκίας.                                                                               

Ψευδών συνέχεια: Οι παπάδες ήταν καλά βολεμένοι και δεν ήθελαν την επανάσταση. Ας μη ξεχνούν ότι πρωτοπαλλήκαρα της λευτεριάς ήταν ιερωμένοι. Ο Αθανάσιος Διάκος αντιστάθηκε στη γέφυρα της Αλαμάνας στην τουρκική στρατιά και μαρτύρησε ηρωϊκά. Ο Παπαφλέσσας στο Μανιάκι κατά του Ιμπραήμ, ο Σαλώνων Ησαΐας έπεσε ηρωϊκά  μαχόμενος σαν απλός στρατιώτης στη μάχη της Χαλκομάτας κατά του Ομέρ Βρυώνη, ο Σαμουήλ στο ολοκαύτωμα στο Κούγκι, ο Βρεσθένης Θεοδώρητος, ο Άρτας Πορφύριος, ο Αθηνών Θεόφιλος, ο Έλους  Άνθιμος, ο Ρωγών Ιωσήφ και άλλοι πολλοί.                                                                          Διατυπώθηκε η άποψη ότι η επανάσταση του 1821 ήταν ταξική και όχι εθνικοαπελευθερωτική. Κύριος εκφραστής αυτής της θεωρίας είναι ο μαρξιστής ιστορικός Γιάννης  Κορδάτος. Η θεωρία αυτή δεν ευσταθεί γιατί κανείς Φαναριώτης, προεστός ή κληρικός δεν θανατώθηκε από τους εξεγερθέντες προλετάριους  επαναστάτες. Οι πρώτοι θανατωθέντες από τους Τούρκους ήταν κληρικοί, Φαναριώτες και προεστοί. Τούρκοι συγγραφείς αναφέρουν ότι οι υποκινήσαντες το λαό σε εξέγερση ήταν οι προεστοί, οι έμποροι και οι κληρικοί. Η πιο γνωστή οικογένεια επαναστατών στην Πελοπόννησο, οι Μαυρομιχαλαίοι ήταν προεστοί. Οι πρώτοι νεκροί του μεγάλου αγώνα τον Ιούνιο του 1821, σπάνιο δείγμα ανδρείας και αυτοθυσίας, που ο Ανδρέας Κάλβος ύμνησε στο λυρικό του στίχο, ήταν μαχητές του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι, φοιτητές ευρωπαϊκών πανεπιστημίων από πλούσιες οικογένειες που παράτησαν τις σπουδές τους και κατατάχτηκαν στο στρατό του Αλέξανδρου  Υψηλάντη. Τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας ήταν κατά κανόνα εύποροι Έλληνες. Ο ηγέτης του αγώνα πρίγκηπας Αλέξανδρος Υψηλάντης ήταν υποστράτηγος του Τσάρου. Οι φιλέλληνες ήταν γόνοι αριστοκρατικών οικογενειών.           

Είπαν ότι επί Τουρκοκρατίας οι ραγιάδες απολάμβαναν θρησκευτική ελευθερία. Οι εκκλησίες που έγιναν τζαμιά, το παιδομάζωμα, το πλήθος των νεομαρτύρων (η πλειονότητα εξ αυτών δεν είναι καταγεγραμμένοι στο μαρτυρολόγιο της Εκκλησίας), οι κρυπτοχριστιανοί της Μικράς Ασίας μαρτυρούν το αντίθετο.                                                                                                                      

Ισχυρίζονται ότι οι Τούρκοι δεν επιχείρησαν ποτέ γενικό βίαιο εξισλαμισμό, αλλά μεμονωμένους. Επίσης ψεύδος. Ο Σελήμ α΄ το 1520 είχε αποφασίσει γενικό εξισλαμισμό πριν επεμβεί ο πατριάρχης Θεόληπτος α΄,  που  παρουσίασε στο σουλτάνο τρείς αιωνόβιους γενίτσαρους. Αυτοί  κατέθεσαν ενώπιόν του ενόρκως ότι ήταν παρόντες, όταν ο Μωάμεθ ο Πορθητής επέτρεψε στους χριστιανούς να κρατήσουν την πίστη τους. Έτσι ο Σελήμ αναγκάστηκε να σεβαστεί τη θέληση του Μωάμεθ.                                                                                                                         

Είπαν ότι η επανάσταση ήταν αποτέλεσμα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Τέκνον του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού ήταν η Γαλλική Επανάσταση, όχι η ελληνική. Ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός επέδρασε σε ένα κύκλο Ελλήνων λογίων εκτός των ορίων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Παράδειγμα είναι ο Αδαμάντιος Κοραής φιλόλογος, διαπρεπής βαθύς γνώστης του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Ο Κοραής επηρεάστηκε σαφώς από τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό. Είχε μια δική του ιδιαίτερη άποψη για την επανάσταση: πρέπει να προηγηθεί η πνευματική ανάπτυξη του υπόδουλου λαού και όταν η μόρφωση του απαίδευτου λαού φθάσει σε κριτικά  υψηλό επίπεδο, τότε  θα είναι έτοιμος να εξεγερθεί αφού οργανωθεί κατάλληλα ο αγώνας  .  .   .  

Πίστευε ότι η επανάσταση του 1821 έπρεπε να καθυστερήσει 20 με 25 χρόνια αργότερα όταν η πνευματική ανάπτυξη των ραγιάδων θα ήταν ικανοποιητική και θα επέτρεπε να εκδηλωθεί μια τέτοια ενέργεια.   Η θεωρία όμως των επαναστάσεων περιλαμβάνει και άλλους παράγοντες προβλέψιμους ή μη.  Οι θεολογικές θεωρίες του δεν ταυτίζονταν με την ανατολική ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία και ήταν η αιτία που τον έφεραν σε αντίθεση με την Εκκλησία. Ξεκομμένος από την πραγματικότητα και πλήρως ταυτισμένος με τη Δύση αντιτάχθηκε στον Καποδίστρια με εχθρική αρθρογραφία σε περιοδικά και εφημερίδες της εποχής.                                                                                                       

Ο Ρήγας  Φεραίος, λόγιος, συγγραφέας και  ποιητής,  φλογερός αγνός πατριώτης και εθνομάρτυρας,   επίσης επηρεάστηκε κατά ένα μεγάλο βαθμό από τον ευρωπαϊκό διαφωτισμό. Πρόδρομος της επανάστασης, πολύ σοφά καλούσε σε κοινή εξέγερση τους ομόδοξους λαούς των Βαλκανίων.  Η προφητική ρήση του επαληθεύτηκε  εκατόν πενήντα χρόνια αργότερα στα 1912. Τότε,  όταν ανήγγειλαν στο σουλτάνο ότι όλα μαζί τα χριστιανικά ορθόδοξα κράτη της Βαλκανικής, Ρωμιοί, Βούλγαροι, Σέρβοι, Μαυροβούνιοι, Ρουμάνοι κήρυξαν πόλεμο κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, σηκώθηκε όρθιος και τραβώντας τα μαλλιά της κεφαλής του αναφώνησε: βάϊ! βάϊ!, συμφορά που μας βρήκε!                                              

Συγγραφείς και δάσκαλοι του υπόδουλου Ελληνισμού δεν ήταν ο Βολταίρος, ο Ρουσσώ, ο Μοντεσκιέ, Ντιντερό κ.α. αλλά άνδρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Νικόδημος ο Αγειορείτης, ο Μελέτιος Βατοπεδινός, ο Ευγένιος Γιαννουλάς, ο Νεκτάριος Τέρπος, ο Φραγκίσκος Σκούφος, ο Ηλίας Μηνιάτης. Οι πρωταγωνιστές της επανάστασης, Θ. Κολοκοτρώνης, Ιωάννης Μακρυγιάννης, Γεώργιος Καραϊσκάκης, όπως και άλλοι αγωνιστές δεν είχαν ευρωπαϊκή παιδεία, ήταν αγράμματοι αλλά μέτοχοι της ελληνορθόδοξης παράδοσης.                                                                                                                           

Το ποιόν και τα χαρακτηριστικά της επανάστασης του 1821 δεν παραλείπουν να  περιγράφουν οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της. Ανέτρεξα σε συγγράμματα και ανάλωσα χρόνο περιπλανώμενος στο διαδίκτυο σε μια προσπάθεια να εντοπίσω άθεο οπλαρχηγό ή επαναστάτη· εις μάτην, χωρίς αποτέλεσμα. Οπλαρχηγοί και παλληκάρια βαθιά θρησκευόμενοι δεν παρέλειπαν πριν από κάθε πολεμική αναμέτρηση να εξομολογούνται και να κοινωνούν των αχράντων Μυστηρίων. Διαποτισμένοι απ’ την ορθόδοξη χριστιανική παράδοση έφεραν στα λάβαρα και τις στολές τους το σύμβολο του σταυρού. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι ιερωμένοι από τις κατώτερες βαθμίδες του κλήρου μέχρι τους επισκόπους και τον Πατριάρχη έδωσαν το παρών  στο προσκλητήριο του έθνους. Οι ενστάσεις και οι αιτιάσεις  τους για τη συμμετοχή του κλήρου στον αγώνα  δεν αντέχουν στην ιστορική έρευνα.                                                                                                          

Μελανό σημείο των Νεοελλήνων είναι η αγνωμοσύνη τους στην ιστορική μνήμη, στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του έθνους το 1821 με την εμμονή των κυβερνήσεών τους να μη πραγματοποιήσουν το τάμα του έθνους προς το Σωτήρα Χριστό, την ανέγερση μεγαλοπρεπούς ναού ανταξίου της ευεργεσίας Του· και όλα αυτά σε μια εποχή που το κράτος μας μεροληπτεί και πληρώνει αδρά για την ανέγερση κεντρικού μουσουλμανικού τεμένους στην ίδια την πρωτεύουσά του. Το Η’ ψήφισμα της Τέταρτης Εθνοσυνέλευσης στο Άργος της Πελοποννήσου (31/7/1929) που υπεγράφη και από τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδος Ιωάννη Καποδίστρια το αναφέρει ρητά. Δύο βασιλικά διατάγματα(25/1/1834 και 3/4/1838) ορίζουν  ως πόλη ανέγερσης του ναού την πρωτεύουσα (Αθήνα). Προσπάθειες πραγματοποίησής του έγιναν από τις κυβερνήσεις Α. Ζαΐμη (1891), Ε. Βενιζέλου(1910) και από τη Δικτατορία των συνταγματαρχών χωρίς αποτέλεσμα. Από το 1998 το σωματείο «Φίλοι του Τάματος του Έθνους» που ιδρύθηκε από τον ευπατρίδη Ιωάννη Αναγνωστόπουλο και εγκρίθηκε το 2012 από την Ιερά Σύνοδο καταβάλλει άοκνες προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.                                           

Η μοίρα του έθνους μας ήταν ένα διαρκές  1821 προς απελευθέρωση και άλλων εθνικών εδαφών. Ας μη λησμονούμε ότι κέντρα του Ελληνισμού, του ελληνικού πολιτισμού  τους αιώνες που ακολούθησαν μετά την αρχαία Ελλάδα ήταν κυρίως πόλεις της Μικράς Ασίας. Η Ελλάδα είναι το μόνο υπόδουλο στους Τούρκους έθνος που δεν απελευθέρωσε την πρωτεύουσά του, την Κωνσταντινούπολη (Ε. Γλύκατζη Αρβελέρ).  Εμπόδιο στάθηκε η διχόνοια τους, η άνοδος στην εξουσία σε κρίσιμες χρονικές στιγμές πολιτικών προσώπων που ο λαός τούς εμπιστεύθηκε τις τύχες του έθνους, εμποτισμένων με εμπάθεια,  κατωτέρων των περιστάσεων.

Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης είπε: Εάν είχομεν ομόνοιαν όπως τον πρώτο καιρό (της Επανάστασης) και την Πόλη θα παίρναμε. Η διχόνοια, οι έριδες και οι εμφύλιες διαμάχες στη διαδρομή της ιστορίας μας, που ρίζα τους είναι τα ανθρώπινα πάθη που σκοτίζουν το νου και δεν διακρίνει το σωστό από το λάθος, το ωφέλιμο από το άχρηστο και επιβλαβές, περιόρισαν το κράτος μας στα σημερινά σύνορά του. Ο ίδιος ο εθνικός ποιητής δεν παρέλειψε από τον εγκωμιαστικό προς την Ελευθερία ποιητικό του λόγο να αφιερώσει τέσσερις στροφές (144,145,146,147) στη διχόνοια: Η διχόνια που βαστάει                                                                                                         ένα σκήπτρο η δολερή                                                                                                καθενός χαμογελάει                                                                                                   πάρ’ το λέγοντας και σύ.                                                                                                                                                   

 

Αναστάσιος Σεμίζογλου                                                                                              καρδιολόγος                                                                                                               

Τι μας διδάσκει η Επανάσταση του ‘21

 

Του Μάξιμου Χαρακόπουλου

 

Η έναρξη της εθνικής μας παλιγγενεσίας, τα 200 χρόνια της οποίας εορτάζουμε φέτος, συνιστά μεγάλο ορόσημο στην ιστορία του νεότερου ελληνισμού, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης. Η απόφαση της αποτίναξης του οθωμανικού ζυγού έπειτα από αιώνες σκλαβιάς και επιβολής του φόβου στους ραγιάδες, αποτελεί θρίαμβο του ελεύθερου πνεύματος. Κι αυτός ήταν ο λόγος που η ελληνική επανάσταση ξεσήκωσε τεράστια κύματα φιλελληνισμού στις κοινωνίες της εποχής.

Αναμφίβολα, η λατρεία της αρχαίας Ελλάδας, που είχε καταστεί πρότυπο, έστω και σε θεωρητικό επίπεδο, μεταξύ των διανοουμένων σε Ευρώπη και Αμερική, έπαιξε επίσης ρόλο στην εκδήλωση των θετικών αισθημάτων για τους εξεγερμένους Έλληνες. Σε αντίθεση, με τις τότε ηγεσίες των μεγάλων δυνάμεων, που προέτασσαν τις γεωπολιτικές και οικονομικές τους προτεραιότητες έναντι του δικαίου και των ιδανικών. Σε σημείο μάλιστα, που η Ιερά Συμμαχία, ένας συνασπισμός χριστιανικών δυνάμεων, να επιδιώκει με πάθος τη διατήρηση στη ζωή του “μεγάλου ασθενούς”, την ακεραιότητα δηλαδή της αναχρονιστικής, πνευματικά, οικονομικά και κοινωνικά, οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Σε αυτό το εξόχως αντιδραστικό κλίμα που επικρατούσε εκείνη την περίοδο στα ευρωπαϊκά ανακτοβούλια υπήρχε η πιθανότητα η επανάσταση στην Ελλάδα να αντιμετωπίσει ακόμη και πιο άμεσα κατασταλτικά μέτρα. Στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, μάλιστα, ο τσάρος Αλέξανδρος επέτρεψε στα τουρκικά στρατεύματα να εκστρατεύσουν και να συντρίψουν τον στρατό του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Ωστόσο, ο Καποδίστριας, οι ανταγωνισμοί μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και η φιλελληνική κοινή γνώμη σε όλη την Ευρώπη και τη Ρωσία ήταν οι παράγοντες που απέτρεψαν τα χειρότερα στα πρώτα καθοριστικά βήματα του επαναστατικού αγώνα. Μην λησμονούμε, άλλωστε, ότι αρχικώς οι φιλικοί για να δώσουν θάρρος στους φοβισμένους χωρικούς να πολεμήσουν τον Τούρκο, διέδιδαν πως όχι μόνον ο τσάρος ήταν πίσω από την επανάσταση, αλλά και ότι ο ρωσικός στρατός ήδη κατέβαινε προς βοήθεια των ομοδόξων Ελλήνων. Και κάπως έτσι έγινε το θαύμα. Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, ακόμη και τις επιθυμίες και την προσπάθεια κάποιων ξένων δυνάμεων να σβήσει η φωτιά της επανάστασης, αυτή φούντωσε και απλώθηκε από την Κρήτη μέχρι την Ήπειρο και τη Μακεδονία, και από το Μεσολόγγι μέχρι τη Σάμο και τη Χίο. Και παρά την καταστολή των εξεγερμένων σε κάποιες περιοχές, ο ελληνισμός είχε με το σπαθί του, κυριολεκτικά, ελευθερώσει ένα μεγάλο τμήμα των εδαφών του.

Αυτές οι νίκες, όπως και οι αποτρόπαιες σφαγές και τα πογκρόμ των Τούρκων -με εμβληματική αυτή της Χίου για την οποία ο ζωγράφος Ντελακρουά δημιούργησε ένα συγκλονιστικό πίνακα που ταρακούνησε την Ευρώπη- πυροδότησαν ακόμη ισχυρότερα φιλελληνικά ρεύματα. Ολοένα και περισσότεροι πνευματικοί άνθρωποι συμπαραστέκονταν στον αγώνα του ελληνισμού. Ο ίδιος ο μεγάλος ρομαντικός ποιητής Λόρδος Βύρων θα κατέφθανε να πολεμήσει για την ελληνική ελευθερία, και τελικά να πεθάνει στο ηρωικό Μεσολόγγι. Η έξαρση του φιλελληνισμού δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, οι οποίες πιέζονταν πλέον και από τη νέα πραγματικότητα που δημιουργήθηκε επί του πεδίου των μαχών. Η Ελλάς δεν ήταν πλέον ένας μύθος, όπως περίπου υποστήριζε ο Μέττερνιχ.

Για τον λόγο αυτό και οι μετέπειτα αποτυχίες, ατυχίες και παρεκκλίσεις της επανάστασης, με τους θλιβερούς εμφυλίους πολέμους να αμαυρώνουν τον ηρωικό αγώνα, αλλά και η εισβολή του Ιμπραήμ, που εφάρμοζε την πολιτική της καμένης γης, δεν στάθηκαν ικανά να γυρίσουν προς τα πίσω το ρολόι της ιστορίας. Ο κύβος είχε ήδη ριφθεί. Η απόφαση των τριών δυνάμεων, της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας να στείλουν τα πλοία τους στις ελληνικές θάλασσες προκαθόριζε το αποτέλεσμα. Ως εκ τούτου, η ναυμαχία του Ναβαρίνου, από τον συμμαχικό στόλο, υπό την ηγεσία των ναυάρχων Κόδριγκτων, Χέυδεν και Δεριγνύ, αποτέλεσε ένα καταλυτικό γεγονός στην πορεία της επανάστασης. Καθοριστικός, επίσης, στάθηκε και ο ρωσο-τουρκικός πόλεμος του 1828-1829, καθώς η ήττα του σουλτάνου τον ανάγκασε να αποδεχθεί τα τετελεσμένα και έτσι να επιτευχθεί η ανεξαρτησία της Ελλάδας, έστω και σε περιορισμένα εδαφικά όρια. Η αρχή όμως είχε γίνει.

Ο εορτασμός, επομένως, των 200 ετών από την επανάσταση πρέπει να εμπεριέχει και σημαντικά διδάγματα. Γιατί, δυστυχώς, και στις μέρες μας η χώρα μας συνεχίζει να προκαλείται από τον ίδιο αντίπαλο, ο οποίος απροκάλυπτα θέλει να ανασυστήσει την οθωμανική αυτοκρατορία. Όπως, λοιπόν, τότε, έτσι και σήμερα το στοιχείο που θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την αναχαίτιση της επιθετικότητας του ανιστόρητου γείτονα είναι η δική μας αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση του δικαίου χωρίς εκπτώσεις. Και αυτή η αποφασιστικότητα είναι, σε τελική ανάλυση, που μπορεί να κερδίσει και τις απαραίτητες διακρατικές συμμαχίες, αλλά και τη θετική εικόνα στο επίπεδο της παγκόσμιας κοινής γνώμης.

 

Ο Μάξιμος Χαρακόπουλος είναι γενικός γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, βουλευτής Λαρίσης της Νέας Δημοκρατίας. 

 

Η συμβολή των Σέρβων στην Ελληνική επανάσταση του 1821

Με αφορμή τη συμπλήρωση διακοσίων ετών από την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης (1821 - 2021), θα αναφερθούμε στη συμβολή των Σέρβων, που βοήθησαν τους Έλληνες αγωνιστές για να αποτινάξουν τον Οθωμανικό ζυγό. Έτσι, εάν ανατρέξει κάποιος στους καταλόγους με τα επώνυμα των ηρώων του 1821, θα συναντήσει αρκετά ονόματα αγωνιστών Σερβικής προέλευσης, είτε στην αυτούσια μορφή τους, είτε παραλλαγμένα. Η παρουσία εθελοντών από τις βαλκανικές χώρες στην επανάσταση των Ελλήνων είναι εξάλλου πιστοποιημένη από τους ιστορικούς μελετητές. Ειδικά για τους Σέρβους, η ενέργεια αυτή είχε και έναν χαρακτήρα ανταπόδοσης. Πριν την Ελληνική επανάσταση, είχε προηγηθεί η Σερβική το 1804, στην οποία συνέδραμαν αρκετοί Έλληνες αγωνιστές, (όπως ο Γεωργάκης Ολύμπιος) είτε συγκροτώντας αυτόνομα τμήματα, είτε πολεμώντας σε μικτές ομάδες με άλλους εθελοντές, πάντα δίπλα στο πλευρό των Σέρβων.

Ακόμη και πριν από την 25η Μαρτίου 1821, έχουμε αρκετούς ηγέτες του Σερβικού λαού, (όπως ο “Σέρβος ηγέτης Karadjordjević”), που είχαν ορκιστεί και αποτελούσαν μέλη της Φιλικής Εταιρείας. Όταν ανακηρύχθηκε η (πρώτη) Ελληνική επανάσταση στη Μολδοβλαχία, στις 22 Φεβρουαρίου 1821, οι δυνάμεις του πρίγκιπα Αλέξανδρου Υψηλάντη αποτελούνταν από Έλληνες και Σέρβους αγωνιστές. Μερικοί από αυτούς ήταν ο “Milenko Stojković” και ο “Petar Dobrnjac” οι οποίοι έφτασαν στη Μολδοβλαχία μαζί με Σέρβους στρατιώτες και έθεσαν τις ομάδες τους, κάτω από τις εντολές του πρίγκιπα Υψηλάντη.

Ο Σέρβος “Mladen Milovanović”, (διετέλεσε πρωθυπουργός της Σερβίας και πρώτος υπουργός άμυνας) διέσχισε τον Δούναβη και πήγε να πολεμήσει στο πλευρό του Υψηλάντη, ο “Prodan Gligorijević”, ενώθηκε επίσης με τον στρατό του Υψηλάντη το 1821 στη Βλαχία, ενώ γίνεται αναφορά από τους χρονογράφους, για τη συμμετοχή ενός αρχιμανδρίτη με το όνομα «Σέρβος» (πιθανότατα ήταν το εθνικό του όνομα), ο οποίος έφθασε από τη Σερβία στη Μολδοβλαχία, για να  βοηθήσει την Ελληνική επανάσταση.

Η Ελληνική εξέγερση στις παραδουνάβιες περιοχές, έχοντας να αντιμετωπίσει τον ανταγωνιστικό ρουμανικό εθνικισμό και τους Οθωμανούς, τελικά απέτυχε. Μετά την αποτυχία της Ελληνικής επανάστασης στη Μολδοβλαχία, οι Σέρβοι αγωνιστές μετανάστευσαν στη νότια Ελλάδα, αναζητώντας εργασία, αλλά και να αποφύγουν την τιμωρία των Οθωμανών.  Ένα από αυτά τα πρόσωπα, ήταν η θρυλική αγωνίστρια “Čučuk Stana”, σύζυγος του Έλληνα αγωνιστή “Γεωργάκη Ολυμπίου”, που σκοτώθηκε στη μάχη “του μοναστηριού Σέκου” στη Μολδαβία.

Άλλος ένας Σέρβος, για τον οποίο μαθαίνουμε από τους χρονογράφους, ήταν ο “Κonstantine Nemanja”, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ήταν απόγονος της βασιλικής οικογένειας των “Nemanjić” των Σέρβων μεσαιωνικών ηγεμόνων, και δήλωσε πως θα υπέγραφε την αλληλογραφία του, ως “ο Πρίγκιπας της Σερβίας′′, γι’ αυτό και η σφραγίδα που χρησιμοποιούσε, έφερε τον δικέφαλο αετό (έμβλημα των Σέρβων πριγκίπων). Ο στρατιώτης “Radoš Μαυροβουνιώτης” (δηλ. από το Μαυροβούνιο), μαζί με μια ομάδα αγωνιστών με το επώνυμο «Σέρβος» όπως ο “Θωμάς Σέρβος, Λάμπρος Σέρβος, Λάμπρος (Χρήστου) Σέρβος και ο Θανάσης Σέρβος” καταγράφονται να αγωνίζονται (μαζί με τους πολιορκημένους Έλληνες) στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Γνωρίζουμε επίσης (από τους χρονογράφους), πως ακόμα είκοσι πέντε Σέρβοι αγωνιστές, πολέμησαν υπό τις διαταγές του καπετάνιου “Γιώργου Κοντόπουλου”, στις σημαντικότερες (τότε) ελληνικές πόλεις του  Μοριά και της Ρούμελης.

Από όλους τους Σέρβους που πολέμησαν στην Ελληνική επανάσταση, αυτός που ίσως άφησε τη μεγαλύτερη κληρονομιά, ήταν ο “Vaso Brajević”, γνωστός ως “Βάσος Μαυροβουνιώτης”, ο οποίος έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο σε τριάντα έξι μάχες για την απελευθέρωση της Ελλάδας. Το 1821 ηγείται μιας δύναμης εκατόν είκοσι αγωνιστών Μαυροβουνίων & Ελλήνων, στα πρώτα στάδια της Ελληνικής επανάστασης. Συνεργαζόμενος με τον “Νικόλαο Κριεζώτη”, αρχηγό της Ελληνικής επανάστασης στην Εύβοια, διακρίθηκε σε μάχες στην κεντρική Ελλάδα. Το 1822 συμμετείχε στις μάχες εναντίον των Οθωμανών στην Αθήνα, όπου έδειξε μεγάλη γενναιότητα και τόλμη, αναγνωρισμένος ευρέως ως ένας από τους καλύτερους πολεμιστές της εποχής εκείνης.

Μετά το τέλος των Ελληνικών εμφυλίων πολέμων, ο “Βάσος Μαυροβουνιώτης” αναγορεύθηκε σε στρατηγό, έχοντας στη δικαιοδοσία του περίπου χίλιους πεντακόσιους στρατιώτες.  Μεταξύ των ετών 1826 - 1827, ήταν ένας από τους λίγους επαναστάτες, που δεν ηττήθηκαν ποτέ από τις αιγυπτιακές δυνάμεις, με επικεφαλής τον “Ιμπραήμ πασά”, που κατέκαψε την Πελοπόννησο. Ήταν διαρκώς ανήσυχος, συνεργάστηκε με τον “Χατζημιχάλη Νταλιάνη”, για να συμμετάσχει σε μια τολμηρή, αλλά τελικά αποτυχημένη Ελληνική αποστολή στην Κύπρο και τον Λίβανο, με στόχο να υποκινήσει την επανάσταση, στο μαλακό υπογάστριο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Άλλοι Σέρβοι του Μαυροβουνίου που ακολούθησαν τον “Βάσο Μαυροβουνιώτη”, προέρχονταν από “το Bjelopavlići” και πήραν το ίδιο επώνυμο με αυτόν, (όπως μας αναφέρουν οι χρονογράφοι). Έτσι, υπάρχουν πολλές αναφορές για τους “Ιωάννη Σλαβάνο Μαυροβουνιώτη”, “Ιωάννη Μαυροβούνιο”, οι οποίοι πολέμησαν στην πολιορκία της Τριπολιτσάς και τον “Γρηγόρη (Jurović) Μαυροβουνιώτη”. Ο ιστορικός “William St Clair” στην ιστορία του για την Ελληνική επανάσταση, μας αναφέρει τα παρακάτω: Ένας “στρατηγός του Μαυροβουνίου” με το γερμανικό όνομα του “de Wintz”, ο οποίος πολέμησε υπό τις διαταγές του Ναπολέοντα, μας λέει «ότι επιτέλους η Ελλάδα μπορεί να γίνει ελεύθερη». Ο “de Wintz” προσπάθησε ανεπιτυχώς να συγκροτήσει δύο χιλιάδες ευρωπαίους εθελοντές (μισθοφόρους), για να πολεμήσουν στην Ελλάδα, αλλά εγκατέλειψε την προσπάθεια αυτή,  αφού δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη οικονομική βοήθεια.

Ο “Ρήγας Φεραίος” δολοφονήθηκε από τους Τούρκους σε Σερβικό έδαφος. Συγκεκριμένα, μαζί με τους επτά συντρόφους του εκτελέστηκαν το 1798 στον Σερβικό παραδουνάβιο πύργο “Nebojsa” στο Βελιγράδι, με τα πτώματα τους να ρίχνονται στα νερά του Δούναβη. Ο Ρήγας μιλούσε για μια συνομοσπονδία βαλκανικών λαών, κάτω από την ηγεσία, μιας κυρίαρχης (αλλά καλοπροαίρετης) Ελλάδας, Σε τέτοια συνομοσπονδία λαών, που ονειρεύονταν ο Ρήγας Φεραίος, (που θα συμμετείχε και η Σερβία) συμφωνούσαν και οι Σέρβοι αγωνιστές. Πολλοί απ’ αυτούς πίστευαν ότι ένας τρόπος για να εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία της Σερβίας, ήταν να προωθηθεί η εξέγερση κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στο νότο και κυρίως στην Πελοπόννησο.

 

Πολλοί ήταν ακόμη οι Σέρβοι , οι οποίοι προτίμησαν να ταξιδέψουν εκεί που γίνεται ο πόλεμος, η δράση και εκεί όπου δίνονται τα στρατιωτικά προνόμια. Έτσι γι’ αυτούς η Ελληνική επανάσταση ήταν μια χρυσή ευκαιρία για να πολεμήσουν μαζί με τους Έλληνες αγωνιστές. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι μετά το 1824 πολλοί Σέρβοι αγωνιστές, έλαβαν αξιώματα και θέσεις στον Ελληνικό στρατό, όπως: ο στρατηγός “Χατζή Χρήστος Dagović”, οι διοικητές τάγματος (χιλίαρχοι) “Στέφος και Αναστάσης Dimitrević”, ο χιλίαρχος “Jovo Μαυροβουνιώτης”, οι καπεταναίοι “Ιωάννης και ο Νικόλαος Radović”  από το Μαυροβούνιο, καθώς και μερικοί Σέρβοι (γνωστοί μόνο με τα ονόματά τους) ως “Nikolzo, Kotzo, Ηλίας, Σπύρος και Καραγιώργος”.

Η συντριπτική πλειοψηφία των Σέρβων που επέζησαν μετά το τέλος της Ελληνικής επανάστασης, δεν επέστρεψαν στη Σερβία. Αντίθετα, εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, παντρεύτηκαν ντόπιες γυναίκες και αφομοιώθηκαν στην Ελληνική κοινωνία. Στην Ελλάδα σήμερα, υπάρχουν δημόσια αγάλματα, προς τιμή του “Βάσου Μαυροβουνιώτη”, ο οποίος και υπήρξε και ο διασημότερος Σέρβος αγωνιστής που πολέμησε για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Οθωμανούς.

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε τους Σέρβους, οι οποίοι με γενναιότητα, πολέμησαν μαζί με τους Έλληνες (χριστιανούς ορθόδοξους) αγωνιστές, στην Επανάσταση του 1821, βοηθώντας τους να αποτινάξουν τον Οθωμανικό ζυγό, πράγμα που δείχνει, πως οι δύο ομόθρησκοι λαοί, είχαν από τότε άριστες σχέσεις μεταξύ τους.  

Ενδεικτική βιβλιογραφία: 1)Άρθρο του Γιώργου Ζαχάρη, με θέμα: 1821 επανάσταση, Σέρβοι ομόθρησκοι και συναγωνιστές. (Alpha press, ηλεκτρονική έκδοση).  2)Βικιπαίδεια, Σερβική επανάσταση. 3)Βικιπαίδεια: Ελληνική επανάσταση. 4)Βικιπαίδεια: Γεωργάκης Ολύμπιος. 5) Άρθρο του Dragan Bošković, στη Modenegrina biblioteka, με τίτλο: Vaso Brajović (Mavrovuniotis), grčki junak i heroj, Podgorica, 19.12.2003.

 ΤΖΙΟΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ     

Φιλόλογος - αρχαιολόγος

ΣΤΟΛΙΖΟΝΤΑΣ  ΤΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΕ ΜΙΑ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΣΗΜΑΙΑ

 

Με μία ελληνική σημαία μεγάλων διαστάσεων, τοποθετημένη στην είσοδο του Δημαρχείου, ο Δήμος Φλώρινας τιμά τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821.

Η συμβολική αυτή κίνηση τιμής και μνήμης συμπληρώθηκε και από φωταγώγηση του κτιρίου στα χρώματα της σημαίας, το διήμερο 24 και 25 Μαρτίου.

 

 

ΣΤΟ  ΔΗΜΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ  ΤΙΜΟΥΝ  ΤΟ ΘΕΟΔΩΡΟ  ΖΙΑΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ  ΑΙΜΙΛΙΑΝΟ

 “Φωτίζουμε την Ιστορία μας”

 Συμβολική Δράση για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821

 

Ο Δήμος Γρεβενών, στο πλαίσιο του εορτασμού της 25ης Μαρτίου και με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, υλοποιεί μία συμβολική δράση για την Εθνική μας Παλιγγενεσία που φέρει τον τίτλο “Φωτίζουμε την Ιστορία μας”.

Αναλυτικότερα, η δράση περιλαμβάνει τη δωδεκαήμερη φωταγώγηση με το μπλε χρώμα της Ελλάδας, αγαλμάτων και μνημείων της πόλης των Γρεβενών, η οποία ξεκίνησε το απόγευμα της 24ης Μαρτίου και θα ολοκληρωθεί στις 4 Απριλίου.

Η φωταγώγηση με το μπλε φως της Ελευθερίας, περιλαμβάνει χαρακτηριστικά τοπόσημα και σημεία αναφοράς που δεσπόζουν σε κεντρικά σημεία της πόλης και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής ιστορίας των Γρεβενών.

 

Αυτά είναι:

  • το ιστορικό μας Ρολόι
  • και οι προτομές του Οπλαρχηγού Θεόδωρου Ζιάκα και του Μητροπολίτη Αιμιλιανού

 

Στόχος της συγκεκριμένης δράσης είναι να δοθεί ένα κίνητρο στους δημότες των Γρεβενών όχι μόνο να σταθούν και να προσέξουν την παρουσία των κεντρικών αυτών σημείων και μνημείων αλλά πρωτίστως να μάθουν και να γνωρίσουν τα πρόσωπα και τα γεγονότα που αντιπροσωπεύουν και ταυτόχρονα συνθέτουν την πλούσια και πολυτάραχη ιστορία του τόπου μας.

 

Επιπλέον, με μπλε και λευκό φως φωταγωγήθηκε και το Δημαρχείο των Γρεβενών καθώς οι κτιριακές του εγκαταστάσεις “συνδέουν” τις δυο Κεντρικές μας Πλατείες, Ελευθερίας και Αιμιλιανού.

 

ΤΑΓΑΡΑΣ

Στοιχεια επικοινωνιας

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα ακόλουθα στοιχεία

Εφημερίδα ΘΑΡΡΟΣ Δυτικής Μακεδονίας

  Τσόντζα 2 Κοζάνη

  +30 2461038611

  +30 2461034611

  tharos@otenet.gr

Πρωτοσελιδα Εφημεριδων

Εφημερευοντα Φαρμακεια

Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΚΟΖΑΝΗΣ