Ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συναντήθηκαν στο Παρίσι, επιβεβαιώνοντας ότι η βελτίωση των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία εξαρτάται από την ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό, ενώ συζήτησαν και την ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν.
Κυπριακό και ευρωτουρκικές σχέσεις στο επίκεντρο επαφών
Ο Πρόεδρος της Κύπρου και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συζήτησαν στο Παρίσι τη σύνδεση της προόδου στο Κυπριακό με τα ευρωτουρκικά ζητήματα. Ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συναντήθηκαν στο Παρίσι, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα και τα Ηνωμένα Έθνη. Οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν τη θέση ότι οποιαδήποτε εξέλιξη στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία εξαρτάται άμεσα από την ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό, διατηρώντας μια κοινή γραμμή πλεύσης.
Συντονισμός για το Κυπριακό
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, κατά τη διάρκεια της συνάντησης συμφωνήθηκε πως η επίλυση του Κυπριακού οφείλει να είναι απόλυτα εναρμονισμένη με το διεθνές δίκαιο, καθώς και με τις βασικές αξίες και αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κοινή στάση των δύο πλευρών συνοψίζεται στην απαίτηση για ουσιαστικά βήματα στο εθνικό ζήτημα της Κύπρου, πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση για τα θέματα που απασχολούν την Τουρκία στις σχέσεις της με το ευρωπαϊκό μπλοκ.
Μήνυμα προς τον ΟΗΕ
Η Λευκωσία θεωρεί εξαιρετικά κρίσιμο το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν περιορίζεται πλέον σε τυπικές δηλώσεις υποστήριξης της διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών. Αντιθέτως, συνδέει πλέον τη λύση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η στάση αυτή κρίνεται σημαίνουσα, ειδικά εν μέσω των διαφόρων σεναρίων και διαρροών που κυκλοφόρησαν τις τελευταίες ημέρες σχετικά με πιθανές ιδέες λύσης, ενόψει της προγραμματισμένης άτυπης πολυμερούς διάσκεψης.
Η επίσημη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει σταθερή: Καμία φόρμουλα λύσης δεν μπορεί να παρακάμπτει τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας ή το στάτους της Κύπρου ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Λευκωσία επιδιώκει την ενεργό παρουσία της Ευρώπης στη διαδικασία, ώστε να αποτραπεί η εμφάνιση ενός μοντέλου λύσης που θα απαιτούσε περίπλοκες πολιτικές μανούβρες για να καταστεί συμβατό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Ο ρόλος του Ραφαέλε Φίτο
Η συνάντηση στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τον διορισμό του Ιταλού εκτελεστικού αντιπροέδρου της Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, ως Ειδικού Εκπροσώπου για το Κυπριακό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επίσημα ότι ο Φίτο θα ενισχύσει τη διαδικασία λύσης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, διατηρώντας στενή συνεργασία με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Ο διορισμός ενός εν ενεργεία αντιπροέδρου της Επιτροπής αναβαθμίζει πολιτικά την εμπλοκή των Βρυξελλών. Για τη Λευκωσία, αυτή η εξέλιξη αποτελεί διπλωματικό κέρδος, καθώς ενισχύει το επιχείρημα ότι το Κυπριακό δεν αποτελεί απλώς μια δικοινοτική διαφορά, αλλά ένα ζήτημα εισβολής, κατοχής και σεβασμού της ευρωπαϊκής έννομης τάξης.
Ένταξη στον χώρο Σένγκεν
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε σε ανάρτησή του ότι συζήτησε με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και το ζήτημα της πλήρους ένταξης της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν, μετά την ολοκλήρωση της τεχνικής προεργασίας από την Κυπριακή Δημοκρατία. Το θέμα επιβεβαίωσε και ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Αντωνίου, υπογραμμίζοντας πως στο επίκεντρο βρέθηκαν το Κυπριακό και η πορεία ένταξης στο Σένγκεν.
Η Λευκωσία κινείται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις:
- Ενίσχυση του ευρωπαϊκού ρόλου στο Κυπριακό.
- Ολοκλήρωση των εκκρεμοτήτων για την πλήρη συμμετοχή της Κύπρου στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Απαιτήσεις της Τουρκίας
Το παρασκήνιο καταδεικνύει ότι η Τουρκία επιδιώκει αναθέρμανση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, εστιάζοντας στην οικονομική συνεργασία, την τελωνειακή ένωση, τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Η Λευκωσία, με τη στήριξη των Βρυξελλών, απαντά πως η Άγκυρα δεν μπορεί να αξιώνει ευρωπαϊκά οφέλη όσο παραμένει αμετακίνητη στο Κυπριακό. Το πλαίσιο παραμένει σταδιακό, αναλογικό και αναστρέψιμο. Η Τουρκία θα δει βήματα προόδου μόνο εφόσον υπάρξουν πραγματικές μετακινήσεις από την ίδια. Η επόμενη δοκιμασία θα είναι η άτυπη πολυμερής σύνοδος, όπου θα διαφανεί αν η Τουρκία είναι έτοιμη για αλλαγή στάσης ή αν θα επιμείνει στην αδιάλλακτη γραμμή.
