Σχεδόν το 40% των περιστατικών καρκίνου στην Ευρώπη θα μπορούσαν να αποφευχθούν μέσα από ουσιαστικές πολιτικές πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης. Παρά τα δεδομένα, τα συστήματα υγείας παραμένουν άνισα και συχνά αργά στην εφαρμογή λύσεων. Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου 2026 επαναφέρει το ερώτημα της συλλογικής ευθύνης.
Η ευρωβουλευτής της ΝΔ Ελίζα Βόζεμπεργκ και ο ευρωβουλευτής και συντονιστής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Επιτροπή Δημόσιας Υγείας Τομισλάβ Σόκολ έκαναν αναφορά σε άρθρο τους στην μεγάλη μάχη κατά του καρκίνου.
Η πραγματικότητα πίσω από το 40%
Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου τέσσερις στους δέκα καρκίνους στην Ευρώπη μπορούν να προληφθούν. Δεν πρόκειται για θεωρητική εκτίμηση αλλά για τεκμηριωμένο συμπέρασμα. Ωστόσο, χρόνο με τον χρόνο, πολλοί πολίτες έρχονται αντιμέτωποι με καθυστερήσεις, ανισότητες και κατακερματισμένες υπηρεσίες υγείας που δεν αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητες της πρόληψης.
Η πρόληψη καρκίνου στην Ευρώπη παραμένει κρίσιμο ζητούμενο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι δημογραφικές εξελίξεις και οι πιέσεις στα δημόσια συστήματα υγείας εντείνονται.
Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου 2026: Στιγμή απολογισμού
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου 2026 δεν αποτελεί απλώς έναν ετήσιο συμβολισμό. Είναι μια ευκαιρία αξιολόγησης της προόδου και αναγνώρισης των κενών που εξακολουθούν να υφίστανται. Παρά τις επιστημονικές εξελίξεις, οι διαφορές μεταξύ κρατών μελών στην πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση, ποιοτική θεραπεία και μακροχρόνια φροντίδα παραμένουν σημαντικές.
Οι καινοτομίες συχνά καθυστερούν να ενταχθούν στην καθημερινή ιατρική πρακτική, ενώ οι επιζώντες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην επαγγελματική και κοινωνική τους επανένταξη.
Ο ρόλος της Ομάδας του ΕΛΚ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Η Ομάδα του ΕΛΚ έχει θέσει τη μάχη κατά του καρκίνου ως διαρκή πολιτική προτεραιότητα. Στόχος είναι κάθε Ευρωπαίος πολίτης, ανεξάρτητα από τόπο κατοικίας ή εισόδημα, να έχει πρόσβαση σε πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και υψηλού επιπέδου φροντίδα.
Η εργασία στην Ειδική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Καταπολέμηση του Καρκίνου λειτούργησε ως χώρος επεξεργασίας συγκεκριμένων προτάσεων. Ασθενείς, φροντιστές, γιατροί, ερευνητές και εθνικές αρχές κατέθεσαν εμπειρίες και δεδομένα, τα οποία μετατράπηκαν σε πολιτικές παρεμβάσεις. Η συνέχεια δίνεται πλέον μέσα από την Επιτροπή Δημόσιας Υγείας.
Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση: Οι δύο πυλώνες
Η ενίσχυση πολιτικών για υγιεινή διατροφή, σωματική άσκηση και περιορισμό περιβαλλοντικών κινδύνων αποτελεί βασικό άξονα. Αν και τα αποτελέσματα της πρόληψης δεν είναι άμεσα ορατά, σε βάθος χρόνου αποτρέπουν απώλειες ζωών και μειώνουν το φορτίο στα συστήματα υγείας.
Ο δεύτερος καθοριστικός πυλώνας είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος. Τα προγράμματα screening σώζουν ζωές όταν εφαρμόζονται καθολικά και ισότιμα. Η αναθεώρηση και ο εκσυγχρονισμός των ευρωπαϊκών συστάσεων, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και η πρόσβαση των ευάλωτων ομάδων αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις. Πολλές καθυστερημένες διαγνώσεις δεν οφείλονται σε ιατρικά λάθη, αλλά σε οργανωτικές αδυναμίες.
Καινοτομία, έρευνα και ισότητα
Η Ευρώπη διαθέτει επιστημονικό δυναμικό υψηλού επιπέδου, όμως η μετάβαση από την έρευνα στην κλινική πράξη συχνά καθυστερεί. Ο καλύτερος συντονισμός της έρευνας, η αποτελεσματική αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και η ταχύτερη πρόσβαση σε νέες θεραπείες, με απόλυτη έμφαση στην ασφάλεια, αποτελούν βασικές προτεραιότητες.
Παράλληλα, η αντιμετώπιση των ανισοτήτων είναι καθοριστική. Τα ποσοστά επιβίωσης διαφοροποιούνται αισθητά μεταξύ και εντός κρατών μελών. Η διάγνωση και η θεραπεία δεν μπορεί να εξαρτώνται από τον τόπο κατοικίας. Η ενίσχυση της συνεργασίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η διασυνοριακή περίθαλψη, οι κοινές προμήθειες και η ανταλλαγή καλών πρακτικών ενισχύουν τη συλλογική ανθεκτικότητα.
Οι ασθενείς στο επίκεντρο
Ο καρκίνος δεν είναι μόνο ιατρική διάγνωση, αλλά εμπειρία που επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής. Η ποιότητα ζωής, η ψυχική υγεία και η αποκατάσταση αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της συνολικής πολιτικής. Η επιβίωση δεν πρέπει να συνοδεύεται από διακρίσεις ή αποκλεισμούς.
Η συζήτηση για το αν μπορούμε να προλάβουμε σχεδόν τους μισούς καρκίνους έχει ήδη απαντηθεί από τα δεδομένα. Το ζητούμενο είναι η κοινή δράση, με συνέπεια και πολιτική βούληση.
Η Ελίζα Βόζεμπεργκ είναι επικεφαλής των ευρωβουλευτών της ΝΔ στην Κ.Ο. του ΕΛΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών του ΕΚ.
Ο Τομισλάβ Σόκολ είναι ευρωβουλευτής και συντονιστής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Επιτροπή Δημόσιας Υγείας (SANT).
