Νέα ώθηση στη συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ζητώντας την επιχειρησιακή ενεργοποίηση του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ και τη σύσταση μηχανισμού κοινής χρηματοδότησης. Κατά τη συνάντησή του με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Άμυνας, Andrius Kubilius, ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η άμυνα αποτελεί «δημόσιο αγαθό» που απαιτεί κοινά οικονομικά εργαλεία, όπως ο ευρωπαϊκός δανεισμός, για τη θωράκιση των κρατών-μελών απέναντι σε εξωτερικές απειλές.
Πίεση Μητσοτάκη για ενεργοποίηση του Άρθρου 42 και κοινό ευρωπαϊκό ταμείο
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέχισε το πρέσινγκ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για σαφείς δεσμεύσεις και εργαλεία άμεσης αντίδρασης, εστιάζοντας τόσο στην επιχειρησιακή λειτουργία του Άρθρου 42.7 όσο και στη δημιουργία ενός ισχυρού μηχανισμού κοινής χρηματοδότησης για την άμυνα. Στη συνάντηση που είχε με τον Επίτροπο Άμυνας της ΕΕ, ο πρωθυπουργός ανέδειξε την ανάγκη να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:
«Πιστεύουμε ακράδαντα στην ανάγκη να συζητάμε δημόσια για το Άρθρο 42, παράγραφος 7. Προσβλέπουμε ιδιαίτερα στο να καταστεί αυτό το Άρθρο επιχειρησιακά λειτουργικό, ώστε να ενισχυθεί η αμυντική δέσμευση των κρατών-μελών, σε περίπτωση που ανακύψει ανάγκη υποστήριξης ενός μέλους που δέχεται επίθεση».
Ο πρωθυπουργός έφερε ως παράδειγμα την πρόσφατη στήριξη προς την Κύπρο, τονίζοντας ότι η δέσμευση αυτή αποδείχθηκε στην πράξη, έστω και σε ad hoc βάση, χωρίς την επίσημη ενεργοποίηση του άρθρου. Παράλληλα, έθεσε με σαφήνεια το ζήτημα της χρηματοδότησης: «Πιστεύω ακράδαντα ότι για ορισμένους τομείς που θεωρούμε απόλυτη προτεραιότητα, θα πρέπει να εξετάσουμε το ενδεχόμενο κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος». Πρόσθεσε δε ότι η άμυνα, ως κατεξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, πρέπει να υποστηριχθεί μέσω κάποιου είδους κοινού δανεισμού.
Από την πλευρά του, ο Andrius Kubilius συμφώνησε με τη σημασία της θεσμικής διάστασης, επισημαίνοντας: «Το Άρθρο 42, παράγραφος 7 είναι πραγματικά κρίσιμο. Πέραν της υλικής ετοιμότητας, το ζήτημα είναι η θεσμική αμυντική ετοιμότητα». Επίσης, τόνισε την ανάγκη για πρακτικά εργαλεία εφαρμογής, αναφέροντας ότι η ΕΕ ευελπιστεί στην εκπόνηση ενός «εγχειριδίου» που θα βοηθήσει τα θεσμικά όργανα να κατανοήσουν τις απαραίτητες ενέργειες σε περίπτωση κρίσης.
