Οι ελληνικές επιχειρήσεις δοκιμάζουν την Τεχνητή Νοημοσύνη, όμως μόλις ένα μικρό ποσοστό είναι έτοιμο για πλήρη υιοθέτηση. Παρά το 45% που έχει πειραματιστεί με λύσεις AI, μόνο το 9% διαθέτει θεσμοθετημένους ρόλους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ενώ η έλλειψη γνώσεων και εμπειρίας παραμένει το βασικότερο εμπόδιο.
Η δοκιμαστική φάση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ελλάδα
Οι ελληνικές επιχειρήσεις εισέρχονται σταδιακά στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά δεν έχουν ακόμη πλήρη ετοιμότητα για ενσωμάτωση. Σχεδόν το 45% έχει ήδη υιοθετήσει ή δοκιμάσει λύσεις AI, ωστόσο μόνο το 9% διαθέτει θεσμοθετημένο ρόλο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, σύμφωνα με έρευνα σε περίπου 400 επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, το 50% δηλώνει ότι η έλλειψη γνώσεων και εμπειρίας αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο, ενώ μόλις το 21% έχει συμμετάσχει σε εκπαιδευτικές δράσεις, αναδεικνύοντας ένα σαφές χάσμα μεταξύ ενδιαφέροντος και επιχειρησιακής ωριμότητας.
Η μελέτη του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας, σε συνεργασία με τις BCG, Deloitte, EY-Parthenon και Octane, με τίτλο «AI Playbook: Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας της Ελληνικής Οικονομίας μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης – Απελευθερώνοντας Δυναμική Κλίμακας για την Ελλάδα», εξετάζει τη μεταβατική φάση της ΤΝ και προσφέρει στρατηγικές για την αξιοποίησή της ως μοχλό παραγωγικότητας, ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας. Μέσα από συγκριτική ανάλυση διεθνών παραδειγμάτων και πρωτογενή δεδομένα από την ελληνική αγορά, κατατίθεται ένα εθνικό playbook που στοχεύει στη γέφυρα μεταξύ φιλοδοξίας και εφαρμογής, παρέχοντας πρακτικές οδηγίες για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην παραγωγικότητα, την καινοτομία και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας ενός εθνικού πλαισίου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε η μετάβαση από πειραματισμό σε πλήρη επιχειρησιακό μετασχηματισμό να είναι ομαλή.
Ερευνητική προσέγγιση
Βασικό μέρος της μελέτης αποτέλεσε η έρευνα πεδίου σε περίπου 400 επιχειρήσεις πανελλαδικά, καταγράφοντας εμπειρίες, προτεραιότητες, προβληματισμούς και ανάγκες σχετικά με την υιοθέτηση και ενσωμάτωση εργαλείων ΤΝ. Οι απαντήσεις προσέφεραν πολύτιμα δεδομένα για την ετοιμότητα της ελληνικής οικονομίας στην ψηφιακή εποχή. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών υποστήριξε καθοριστικά την πρωτοβουλία, συμβάλλοντας στην αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Ευρήματα της έρευνας: ενδιαφέρον αλλά με επιφυλάξεις
Η παρουσίαση του οδηγού για την ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης έγινε σε εκδήλωση του ΕΒΕΑ και του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας. Στην ελληνική οικονομία, όπου η πλειοψηφία των επιχειρήσεων είναι μικρομεσαίες και οι διαρθρωτικές αδυναμίες περιορίζουν παραγωγικότητα και κλίμακα, η ΤΝ μπορεί να λειτουργήσει αρχικά ως εξισορροπητής και στη συνέχεια ως επιταχυντής ευκαιριών. Δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να ξεπεράσουν εγγενείς περιορισμούς, να καινοτομήσουν, να αποκτήσουν διεθνείς αγορές και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα.
Οι εφαρμογές της ΤΝ επικεντρώνονται στη βελτίωση αποδοτικότητας μέσω αυτοματοποίησης, στην ενίσχυση εμπειρίας πελάτη και στη μείωση κόστους. Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις ζητούν υποστήριξη σε θέματα κόστους, νομοθεσίας, εκπαιδευτικά προγράμματα, πρακτικές μεθοδολογίες, case studies και δομές όπως ένα εθνικό AI Hub. Οι ανησυχίες αφορούν απασχόληση, πνευματικά δικαιώματα και ασφάλεια δεδομένων.
Οι κύριες προκλήσεις
Η έρευνα αναδεικνύει δομικά εμπόδια:
- Έλλειμμα δεξιοτήτων και γνώσης: Το 50% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι η έλλειψη γνώσεων στην ΤΝ αποτελεί βασικό εμπόδιο, ενώ το 28% δεν διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό. Μόλις το 21% συμμετείχε σε εκπαιδευτικές δράσεις. Η ενημέρωση είναι κυρίως από ΜΜΕ και διαδίκτυο (79%), ενώ μόνο το 31% από συμβούλους και το 12% από εκπαιδευτικούς οργανισμούς. Το 48% θεωρεί ότι η ευθύνη για ανάπτυξη δεξιοτήτων είναι των εργοδοτών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συστηματική εκπαίδευση.
- Οργανωτική και θεσμική ετοιμότητα: Το 48% δεν διαθέτει υπεύθυνο για ψηφιακό μετασχηματισμό ή ΤΝ, το 43% έχει άτυπο υπεύθυνο και μόλις το 9% θεσμοθετημένο ρόλο. Στις επιχειρήσεις κάτω των 10 εργαζομένων, το ποσοστό φτάνει 55%, ενώ στις μεγαλύτερες εταιρείες άνω των 250 εργαζομένων, το 53% διαθέτει εξειδικευμένο υπεύθυνο. Η έλλειψη οργανωτικών μηχανισμών περιορίζει την υλοποίηση και κλιμάκωση έργων.
- Περιορισμένη ενσωμάτωση στον επιχειρησιακό πυρήνα: Το 45% έχει δοκιμάσει λύσεις ΤΝ, κυρίως σε customer-facing λειτουργίες: μάρκετινγκ και ανάλυση δεδομένων (63%), εξυπηρέτηση πελατών (44%), ψηφιακοί βοηθοί (73%), chatbots (39%) και μοντέλα παραγωγικής ΤΝ (44%). Σε κρίσιμες λειτουργίες όπως παραγωγή (27%), οικονομική διεύθυνση (19%) και HR (13%) η χρήση παραμένει περιορισμένη. Το 23% εκφράζει ανησυχίες για ασφάλεια δεδομένων.
- Χρηματοδοτικό περιβάλλον: Παρά τη βελτίωση σταθερότητας, το 71% των επιχειρήσεων έχει κύκλο εργασιών κάτω του 1 εκατ. ευρώ, καθιστώντας τις επενδύσεις προσεκτικές. Το κόστος αποτελεί εμπόδιο για το 26%, ενώ μόνο το 5% θεωρεί τα διαθέσιμα εργαλεία επαρκή. Το 37% δηλώνει ότι στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία θα επιτάχυναν την υιοθέτηση ΤΝ.
- Εμπιστοσύνη και κοινωνική διάσταση: Το 58% θεωρεί την ΤΝ ενισχυτικό εργαλείο εργασίας, μόνο το 7% την βλέπει ως απειλή. Το 47% πιστεύει ότι η ΤΝ δεν κατανοεί καλύτερα τις ανάγκες πελατών από άνθρωπο, ενώ το 35% δεν θα εμπιστευόταν πλήρη αυτονομία ψηφιακού συστήματος. Το 37% ανησυχεί για ηθικά διλήμματα, αναδεικνύοντας την ανάγκη διαφανών διαδικασιών.
- Χάσμα προσδοκιών και αποτελεσμάτων: Το 48% δηλώνει ότι θα επεκτείνει τη χρήση ΤΝ, το 40% το θεωρεί πιθανό. Το 36% είναι πλήρως ικανοποιημένο, το 42% «μάλλον θετικό». Το 6% δεν είδε τα αναμενόμενα, ενώ το 17% δεν έχει ολοκληρωμένη εικόνα. Χωρίς ανασχεδιασμό διαδικασιών, σαφείς δείκτες, οργανωτική υποστήριξη και κατάλληλα δεδομένα, ακόμη και θετικά αποτελέσματα παραμένουν αποσπασματικά.
Η ανάγκη για ένα εθνικό Playbook
Η μελέτη τονίζει τη δημιουργία ενός εθνικού Playbook για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συνδυάζοντας:
- Υποδομές και δεδομένα
- Εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων
- Οργανωτική αναβάθμιση
- Πλαίσιο υπεύθυνης και αξιόπιστης χρήσης ΤΝ
«Σε μια εποχή όπου η τεχνολογική πρωτοπορία συνδέεται με την οικονομική και γεωπολιτική ισχύ, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια της αναμονής. Η επένδυση στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι μόνο τεχνολογική επιλογή, αλλά στρατηγική επιλογή εθνικής ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας και κοινωνικής ευημερίας», καταλήγει η μελέτη.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
