Η ραγδαία εξάπλωση των social media έχει μετατρέψει τις πλατφόρμες σε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας, με 5,66 δισεκατομμύρια χρήστες να αφιερώνουν καθημερινά πολύτιμο χρόνο. Αυτή η ψηφιακή κυριαρχία αναγκάζει την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες κυβερνήσεις να θεσπίσουν αυστηρούς κανόνες προστασίας, περιορίζοντας την πρόσβαση των ανηλίκων και καταπολεμώντας τον εθισμό που προκαλούν τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία.
Καθημερινή χρήση των κοινωνικών δικτύων από τον παγκόσμιο πληθυσμό
Η παγκόσμια χρήση των κοινωνικών δικτύων καταλαμβάνει πλέον σημαντικό μέρος της καθημερινότητας, με τον μέσο χρήστη να αφιερώνει καθημερινά πάνω από δύο ώρες στις πλατφόρμες αυτές. Η εξέλιξη της ψηφιακής επικοινωνίας και η ευρεία πρόσβαση στο διαδίκτυο έχουν οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση του αριθμού των χρηστών, προκαλώντας παράλληλα θεσμικές συζητήσεις για την προστασία των ανηλίκων.
Η καθιέρωση της παγκόσμιας ημέρας κοινωνικών δικτύων
Κάθε χρόνο στις 30 Ιουνίου εορτάζεται η Ημέρα των Κοινωνικών Δικτύων, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2010 από τον ιστότοπο Mashable. Σκοπός της ημέρας είναι η αναγνώριση της σημασίας που έχουν αποκτήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην παγκόσμια επικοινωνία. Δεκαέξι χρόνια μετά, οι πλατφόρμες αυτές δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως χώροι συνομιλίας, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Στατιστικά στοιχεία για τη χρήση των μέσων
Σύμφωνα με την έκθεση DataReportal Digital 2026 Global Overview, ο αριθμός των χρηστών έχει φτάσει τα 5,66 δισεκατομμύρια, καλύπτοντας το 68% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η άνοδος αυτή αποδίδεται στη διάδοση των οικονομικών smartphone και την επέκταση του διαδικτύου.
Η πορεία των χρηστών αποτυπώνεται στα εξής δεδομένα:
- Το 2005 οι χρήστες ήταν λιγότεροι από 500 εκατομμύρια.
- Το 2015 ο αριθμός ανήλθε στα 2,27 δισεκατομμύρια.
- Το 2025 ο αριθμός εκτοξεύτηκε στα 5,66 δισεκατομμύρια.
Σύμφωνα με το DataReportal, ο μέσος ενεργός χρήστης δαπανά 18 ώρες και 36 λεπτά την εβδομάδα σε αυτές τις πλατφόρμες. Αυτό μεταφράζεται σε δύο ώρες και 39 λεπτά καθημερινά, που συνολικά αντιστοιχούν σε περισσότερες από 40 ημέρες ετησίως, όπως αναφέρει το Al Jazeera.
Θεσμικές παρεμβάσεις και προστασία ανηλίκων
Η εκτεταμένη χρήση των μέσων, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, έχει κινητοποιήσει τις αρχές. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει προτάσεις για ελάχιστο όριο ηλικίας 16 ετών και περιορισμούς σε εθιστικά χαρακτηριστικά, όπως η ατελείωτη κύλιση. Αν και δεν υπάρχει ακόμη ενιαίος νόμος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αρκετά κράτη μέλη κινούνται αυτόνομα.
Παγκόσμιες πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της πρόσβασης
Διάφορες χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε νομοθετικά μέτρα για την προστασία των νεότερων χρηστών:
- Η Αυστραλία έγινε τον Δεκέμβριο η πρώτη χώρα που επέβαλε γενική απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 16 ετών.
- Η Ινδονησία εφάρμοσε παρόμοιο περιορισμό τον Μάρτιο, αποτελώντας την πρώτη ασιατική χώρα με τέτοιο μέτρο.
- Η Βραζιλία θέσπισε τον Ψηφιακό Χάρτη για τα Παιδιά και τους Εφήβους, απαιτώντας σύνδεση λογαριασμών με κηδεμόνα και απαγορεύοντας εθιστικά χαρακτηριστικά.
- Το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε τον Ιούνιο σχέδια για απαγόρευση πρόσβασης σε άτομα κάτω των 16 ετών, με την εφαρμογή να αναμένεται την άνοιξη του 2027.
