Η ηλιακή ολική έκλειψη της 12ης Αυγούστου 2026 αποτελεί ένα κορυφαίο αστρονομικό γεγονός, καθώς είναι η πρώτη που θα εμφανιστεί στην ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999. Η NASA επιβεβαιώνει ότι η σκιά της Σελήνης θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο σε περιοχές της Ισπανίας, της Ισλανδίας και της Γροιλανδίας, ενώ η ESA θα μεταδώσει το φαινόμενο ζωντανά μέσω διαδικτύου.
Οι ολικές ηλιακές εκλείψεις είναι πολύ πιο σπάνιες και συμβαίνουν κατά μέσο όρο 66 φορές ανά αιώνα ή περίπου μία φορά κάθε ενάμιση χρόνο
Η ηλιακή έκλειψη της 12ης Αυγούστου 2026 και οι περιοχές θέασης
Η πορεία της ολικής έκλειψης Ηλίου το 2026
Στις 12 Αυγούστου 2026, από τις 15:34 ώρα Γκρίνουιτς, η οποία αντιστοιχεί στις 18:34 ώρα Ελλάδας, η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει με ταχύτητα την Αρκτική περιοχή. Το φαινόμενο θα περάσει πάνω από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και την Ισπανία, προκαλώντας κάλυψη του Ηλίου για χρονικό διάστημα που θα φτάνει έως και τα δύο λεπτά και 18 δευτερόλεπτα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική αστρονομική στιγμή, καθώς η επερχόμενη έκλειψη της Τετάρτης αποτελεί την πρώτη ολική ηλιακή έκλειψη που θα εμφανιστεί στην ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999. Περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι, με την πλειοψηφία τους να βρίσκεται στην Ισπανία, θα έχουν την ευκαιρία να βρεθούν εντός της ζώνης της ολικής έκλειψης. Παράλληλα, μια μερική έκλειψη θα καταστεί ορατή σε μεγάλο τμήμα της Δυτικής Ευρώπης, σε αρκετές περιοχές της Βορειοδυτικής Αφρικής, καθώς και σε ένα μικρό κομμάτι των Ηνωμένων Πολιτειών. Συνολικά, υπολογίζεται ότι περίπου 980 εκατομμύρια άνθρωποι, που αντιστοιχούν σχεδόν στον έναν στους οκτώ κατοίκους του πλανήτη, θα μπορούν να παρατηρήσουν τον Ήλιο να καλύπτεται τουλάχιστον εν μέρει.
Το βίντεο της NASA για την ηλιακή έκλειψη 2026
Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης
Σύμφωνα με όσα εξηγεί το Al Jazeera, μια έκλειψη συμβαίνει όταν ένα ουράνιο σώμα εισέρχεται στη σκιά που δημιουργεί ένα άλλο σώμα. Στην περίπτωση της σεληνιακής έκλειψης, η σκιά της Γης είναι εκείνη που πέφτει πάνω στη Σελήνη. Αντιθέτως, κατά τη διάρκεια μιας ηλιακής έκλειψης, η Σελήνη παρεμβάλλεται ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, εμποδίζοντας το φως του.
Αυτό το φαινόμενο μπορεί να εκδηλωθεί ως μερική, δακτυλιοειδής, ολική ή υβριδική έκλειψη.
- Μερική Η Σελήνη καλύπτει μόνο ένα μέρος της άκρης του Ήλιου.
- Ολική Η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, μετατρέποντας τη μέρα σε σούρουπο και αποκαλύπτοντας την κορώνα, την αχνή εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.
- Δακτυλιοειδής Η Σελήνη βρίσκεται πολύ μακριά από τη Γη για να καλύψει πλήρως τον Ήλιο, αφήνοντας έναν φωτεινό δακτύλιο φωτός.
- Υβριδική Ο πιο σπάνιος τύπος που εναλλάσσεται μεταξύ ολικής και δακτυλιοειδούς κατά τη διάρκεια της πορείας της.
Ο Ήλιος διαθέτει διάμετρο περίπου 400 φορές μεγαλύτερη από τη Σελήνη και βρίσκεται περίπου 400 φορές πιο μακριά, γεγονός που κάνει τους δύο δίσκους να φαίνονται σχεδόν του ίδιου μεγέθους από την επιφάνεια της Γης. Αυτή ακριβώς η σύμπτωση είναι που καθιστά δυνατή την εμφάνιση των ολικών εκλείψεων.
Πόσο συχνά συμβαίνουν ηλιακές εκλείψεις;
Σύμφωνα με τα στοιχεία της NASA, κάθε χρόνο παρατηρούνται στη Γη από δύο έως πέντε ηλιακές εκλείψεις. Ο αριθμός αυτός ενσωματώνει και τους τέσσερις τύπους φαινομένων, δηλαδή τη μερική, τη δακτυλιοειδή, την ολική και την υβριδική έκλειψη. Οι ολικές ηλιακές εκλείψεις αποτελούν πολύ πιο σπάνια γεγονότα και συμβαίνουν κατά μέσο όρο 66 φορές ανά αιώνα, ή περίπου μία φορά κάθε ενάμιση χρόνο. Από το σύνολο των ηλιακών εκλείψεων, περίπου το ένα τρίτο είναι μερικές, το ένα τρίτο δακτυλιοειδείς, λίγο πάνω από το ένα τέταρτο ολικές και περίπου το 5% υβριδικές.
Ποιες χώρες θα δουν την ολική ηλιακή έκλειψη
Στις 12 Αυγούστου, περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ισπανία, την Ισλανδία και σε συγκεκριμένες περιοχές της Γροιλανδίας, της Ρωσίας και της Πορτογαλίας θα βρεθούν εντός της ζώνης ολικής έκλειψης, όπου ο Ήλιος θα καλυφθεί πλήρως. Στη βόρεια και ανατολική Ισπανία, όπου οι συνθήκες παρατήρησης αναμένονται ιδανικές, οι πόλεις Λεόν, Βαγιαδολίδ, Σαραγόσα, Τερουέλ και Βαλένθια βρίσκονται όλες μέσα στη ζώνη της ολικής έκλειψης. Η ολική έκλειψη θα ξεκινήσει περίπου στις 18:27 ώρα Γκρίνουιτς στη δυτική Ισπανία, δηλαδή στις 20:27 τοπική ώρα και 21:27 ώρα Ελλάδας, και θα έχει διάρκεια έως και 110 δευτερόλεπτα, ανάλογα με την ακριβή τοποθεσία του παρατηρητή. Οι πολυπληθείς πόλεις της Μαδρίτης και της Βαρκελώνης βρίσκονται ακριβώς εκτός αυτής της ζώνης, αλλά οι παρατηρητές εκεί θα δουν ούτως ή άλλως τον Ήλιο να καλύπτεται σε ποσοστό άνω του 99%.
Μια μερική έκλειψη θα είναι ορατή σε μια πολύ ευρύτερη γεωγραφική περιοχή. Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης θα παρακολουθήσει μια έντονη μερική έκλειψη το βράδυ, με τον Ήλιο να δύει ενώ θα εξακολουθεί να είναι μερικώς καλυμμένος σε πολλά σημεία. Στο Παρίσι, περίπου το 92% του Ήλιου θα είναι καλυμμένο, στο Λονδίνο το 91% και στο Βερολίνο το 85%. Για τις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις που βρίσκονται πιο ανατολικά, ο Ήλιος δύει πριν η έκλειψη φτάσει στο μέγιστο της, πράγμα που σημαίνει ότι το στάδιο της μέγιστης έκλειψης δεν θα εμφανιστεί ποτέ στον ουρανό.
Η Βόρεια Αφρική αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα. Στο Αλγέρι θα καλυφθεί περίπου το 98% του Ήλιου και στην Καζαμπλάνκα περίπου το 87%, ενώ και στις δύο περιπτώσεις ο Ήλιος θα δύει πριν τελειώσει η έκλειψη. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, δεν υπάρχει πρόβλημα με το ηλιοβασίλεμα, καθώς η έκλειψη θα λάβει χώρα το πρωί και το απόγευμα, αλλά η Βόρεια Αμερική βρίσκεται μακριά από τη ζώνη της έκλειψης και θα δει μόνο μια μικρή μερική κάλυψη του Ήλιου. Στον Καναδά, η βορειοανατολική πόλη του Σεντ Τζονς θα δει κάλυψη περίπου 53%, η οποία θα μειωθεί στο 18% στο Μόντρεαλ και στο 8% στο Τορόντο. Στις ΗΠΑ, σε ορισμένες περιοχές της Αλάσκας θα παρατηρηθεί η μεγαλύτερη έκλειψη της χώρας, με ποσοστό κάλυψης περίπου 37%, ενώ στο υπόλοιπο της χώρας η έκλειψη θα είναι ελάχιστη, από περίπου 28% στο βορειοανατολικό Μέιν έως 10% στη Νέα Υόρκη και σχεδόν μηδενική στις μεσοδυτικές πολιτείες.
Πότε θα είναι η επόμενη ολική ηλιακή έκλειψη
Η επόμενη ολική ηλιακή έκλειψη θα λάβει χώρα στις 2 Αυγούστου 2027 και θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική και την Υεμένη.
Πού θα δούμε live την ηλιακή έκλειψη 2026
Την ηλιακή έκλειψη του 2026 θα μπορούμε να την παρακολουθήσουμε live μέσω του καναλιού της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) στην πλατφόρμα του YouTube.
