Η συζήτηση για το μέλλον της Πτολεμαΐδας 5 δεν μπορεί να συνεχίζεται με όρους ψευδαισθήσεων και αδιεξόδων διλημμάτων. Η κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας αξίζει επιτέλους έναν σοβαρό και ειλικρινή σχεδιασμό για τη μεταλιγνιτική εποχή και όχι διαρκείς παλινωδίες.
Η θέση της Νέας Αριστεράς είναι ξεκάθαρη: όχι στα ορυκτά καύσιμα, ναι στις ΑΠΕ και στην αποθήκευση. Γι’ αυτό, για εμάς δεν υφίσταται δίλημμα για την Πτολεμαΐδα 5 ανάμεσα στον λιγνίτη και το φυσικό αέριο. Και οι δύο επιλογές ανήκουν σε ένα ενεργειακό μοντέλο του παρελθόντος, το οποίο ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τη δεινή κοινωνικοοικονομική κατάσταση της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.
Αυτό που απαιτείται σήμερα είναι να δούμε την επόμενη μέρα με πραγματικό βάθος και στρατηγική. Η πρόταση για μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα αποθήκευσης πράσινης ενέργειας αποτελεί μια ρεαλιστική, βιώσιμη και τεχνολογικά ώριμη λύση. Μάλιστα, η συγκεκριμένη επιλογή περιλαμβανόταν ήδη στην έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας το 2019 για τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική εποχή, αλλά ουδέποτε μελετήθηκε σοβαρά από την κυβέρνηση.
Η κυβέρνηση της ΝΔ φέρει τεράστιες ευθύνες, γιατί αντί να επενδύσει σε ένα σύγχρονο μοντέλο καθαρής ενέργειας και αποθήκευσης, επέλεξε συνειδητά να προωθήσει το λόμπι του φυσικού αερίου. Πρόκειται για άλλη μία περίπτωση παράδοσης κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και δημόσιας περιουσίας σε επιχειρηματικούς ομίλους προσκείμενους στην κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή που κλείνει βίαια τις λιγνιτικές μονάδες στην Ελλάδα, χωρίς σχέδιο για τις τοπικές κοινωνίες και τους εργαζόμενους, συνεχίζεται η εξόρυξη λιγνίτη στην Αχλάδα Φλώρινας και η μεταφορά του λίγα χιλιόμετρα δίπλα για να καίγεται στη Βόρεια Μακεδονία. Πρόκειται για μια πολιτική που συνδυάζει την ενεργειακή υποκρισία με την πλήρη απαξίωση της περιοχής: ούτε προστατεύει το περιβάλλον ούτε διασφαλίζει θέσεις εργασίας ούτε υπηρετεί την ενεργειακή μετάβαση.
Αντίστοιχες ευθύνες για το σκάνδαλο της Πτολεμαΐδας 5, μιας επένδυσης ύψους 1,5 δισ. ευρώ που σχεδιάστηκε εξαρχής πάνω σε ένα ξεπερασμένο μοντέλο, έχουν και όσοι αποφάσισαν τον αρχικό σχεδιασμό της μονάδας χωρίς πρόβλεψη για τις πραγματικές εξελίξεις στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική.
Σύμφωνα με σχετικές αναλύσεις, η μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ είναι όχι μόνο συμβατή με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τις ανάγκες αποθήκευσης της χώρας, αλλά και οικονομικά ανταγωνιστική, αποδεικνύοντας ότι υπάρχουν εναλλακτικές πέρα από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, καθιστά τη λειτουργία της μονάδας ανεξάρτητη από τις διακυμάνσεις των τιμών CO2 και των ορυκτών καυσίμων.
Επιπλέον, η επιλογή της αποθήκευσης μπορεί να διασφαλίσει πολλαπλάσια και ποιοτικότερη απασχόληση για την περιοχή. Οι σχετικές μελέτες δείχνουν ότι το σενάριο μετατροπής της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ μπορεί να δημιουργήσει περίπου τριπλάσιες μόνιμες θέσεις εργασίας σε σχέση με τη μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου. Αυτή είναι η πραγματική διαφορά ανάμεσα σε ένα σχέδιο βιώσιμης μετάβασης και σε μια ακόμη αδιέξοδη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η Δυτική Μακεδονία δεν χρειάζεται άλλη μία λάθος επένδυση σε τεχνολογίες του χθες. Χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα βασίζεται στις ΑΠΕ, στην αποθήκευση, στη δίκαιη μετάβαση και στη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας.
Αντί, λοιπόν, να ανακυκλώνουμε αδιέξοδα διλήμματα, οφείλουμε να δώσουμε πραγματική προοπτική στην περιοχή και στους ανθρώπους της.
