Δεν το λέμε εμείς. Το λένε οι αριθμοί: από το 1,61 δισ. ευρώ του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, μόλις το 9,36% έχει μετατραπεί σε δαπάνες προς πιστοποίηση. Όλα τα υπόλοιπα παραμένουν στα χαρτιά.
Ο κ. Χατζηδάκης και το κυβερνητικό επιτελείο επισκέφθηκαν τη Δυτική Μακεδονία για να μιλήσουν, για ακόμη μία φορά, για την «επιτυχημένη» πορεία της Δίκαιης Μετάβασης. Όμως η απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και στην πραγματικότητα δεν κρύβεται πια πίσω από επικοινωνιακές παρουσιάσεις και κυβερνητικές φιέστες.
Και όσο οι πόροι μένουν στα χαρτιά, η περιοχή χάνει το πολυτιμότερο κεφάλαιό της: τους ανθρώπους της. Ο τόπος που φώτιζε την Ελλάδα επί δεκαετίες σήμερα αδειάζει. Οι νέοι φεύγουν, ο πληθυσμός μειώνεται, το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται, η ανεργία παραμένει η υψηλότερη στη χώρα και η παραγωγική βάση αποδυναμώνεται. Αντί για μεγάλες παραγωγικές επενδύσεις, οι πόροι σκορπίζονται σε καταρτίσεις, συμβουλευτικές και τεχνική υποστήριξη ή κατευθύνονται σε επενδύσεις που υπηρετούν ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές ήταν οι κυβερνητικές απαντήσεις για την ίδια την ενεργειακή μετάβαση. Η κυβέρνηση τη βαφτίζει «οικονομική πραγματικότητα», μια πραγματικότητα δική της που έφτιαξε μέσω της επιλογής επιτάχυνσης της απολιγνιτοποίησης χωρίς δίχτυ ασφαλείας για τον τόπο μας και για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας. Και όταν η πραγματικότητα γίνεται άβολη, από την Οδύσσεια που περνάμε, ερχόμαστε στους Μύθους του Αισώπου. Μόνο έτσι μπορεί να εκλάβει κανείς την προσπάθεια του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Νίκου Τσάφου να κλείσει τη συζήτηση για τα φορτηγά που μεταφέρουν λιγνίτη προς τη Βόρεια Μακεδονία, λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από τη γειτονική χώρα.
Όμως οι αβελτηρίες της κυβέρνησης αποτυπώνονται και στην τηλεθέρμανση της Κοζάνης. Στα τέλη Ιουλίου, το Υπουργείο δηλώνει ξεκάθαρα ότι η τηλεθέρμανση θα λειτουργεί με το πιο κοστοβόρο και ρυπογόνο πετρέλαιο και μας λέει ότι ακόμη αναζητά πόρους για να καλύψει το κόστος του, χωρίς να επιβεβαιώνει ούτε το ποσό ούτε τον τρόπο χρηματοδότησης. Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ αναφέρει ότι οι νέοι λέβητες θα είναι έτοιμοι τον Οκτώβριο και θα λειτουργούν «Οκτώβριο – Νοέμβριο», ενώ η θερμαντική περίοδος αρχίζει το αργότερο στις 15 Οκτωβρίου. Θα αφήσουν τα νοικοκυριά της Κοζάνης χωρίς θέρμανση μέσα στο χειμώνα; Αυτό είναι το σχέδιό τους; Οι πολίτες δεν μπορούν να θερμαίνονται με το «ελπίζουμε» και το «σύντομα». Το ερώτημα είναι απλό: γιατί δεν παρατείνουν τη λειτουργία του Αγίου Δημητρίου μέχρι να εξασφαλιστεί βιώσιμη λύση και ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν την αντικατάσταση των θέσεων εργασίας και της οικονομικής δραστηριότητας που χάνονται;
Η περιβαλλοντική πρόοδος δεν χτίζεται πάνω στον οικονομικό και δημογραφικό αφανισμό μιας ολόκληρης Περιφέρειας. Δίκαιη μετάβαση χωρίς τους ανθρώπους της Δυτικής Μακεδονίας δεν υπάρχει.
Το ΠΑΣΟΚ καταθέτει σχέδιο για τους πολίτες:
- Ρεαλιστικό και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ενεργειακής μετάβασης, με αξιοποίηση των απώτατων χρονικών ορίων για τη χρήση λιγνίτη που δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως κάνει η Γερμανία, συνδεδεμένο με νέες θέσεις εργασίας, ενεργειακή επάρκεια και πλήρη διασφάλιση των τηλεθερμάνσεων πριν από κάθε απόσυρση μονάδας.
- Προτεραιότητα στον ηλεκτρικό χώρο για ενεργειακές κοινότητες, δήμους, αγρότες, κτηνοτρόφους, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και πολίτες, όχι για τα καρτέλ ενέργειας που απολαμβάνουν την προνομιακή μεταχείριση του κ. Μητσοτάκη.
- Ρήτρα μετάβασης παντού: σε κάθε δημόσια πολιτική, χρηματοδοτικό πρόγραμμα, πρόσληψη και επένδυση που αφορά την περιοχή, με ετήσιο απολογισμό και δημόσια λογοδοσία.
- Ανακατεύθυνση των πόρων σε μεγάλες παραγωγικές και βιομηχανικές επενδύσεις και ουσιαστική στήριξη των τοπικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Σίγουρες δουλειές με διάρκεια, νέο εισόδημα, πραγματική παραγωγή.
- Ολοκληρωμένο περιφερειακό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, που συνδέει την καθαρή ενέργεια με τη βιομηχανία, τον πρωτογενή τομέα, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, την καινοτομία και τις σύγχρονες υποδομές, φτιαγμένο στα μέτρα της περιοχής και των κατοίκων της.
Η Δυτική Μακεδονία δεν ζητά χάρη. Ζητά αυτά που της υποσχέθηκαν και αυτά που της χρωστούν.
