Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης διοργάνωσε με απόλυτη επιτυχία, στο πλαίσιο του εορτασμού για τη Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2026, μια πρωτότυπη βιωματική δράση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής. Σε στενή συνεργασία με το ΚΑΠΗ Αιανής, η εκδήλωση προσέφερε στους συμμετέχοντες μια μοναδική ευκαιρία να μοιραστούν αναμνήσεις και ιστορίες για τη ζωή στον ιστορικό λόφο Μεγάλη Ράχη.
Μια βιωματική γέφυρα ανάμεσα στο χθες και το σήμερα
Η συγκεκριμένη πολιτιστική πρωτοβουλία, η οποία εντάχθηκε στο πλαίσιο του παγκόσμιου εορτασμού με κεντρικό μήνυμα «Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο», έλαβε χώρα το πρωί της Δευτέρας 18 Μαΐου 2026. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής μετατράπηκε σε έναν ζωντανό χώρο συνάντησης, όπου οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν στις μόνιμες συλλογές. Η θεματική ξενάγηση εστίασε στις πτυχές του δημόσιου και ιδιωτικού βίου των αρχαίων κατοίκων της περιοχής, ενώ αμέσως μετά, η δράση μεταφέρθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων. Εκεί αναπτύχθηκε ένας γόνιμος διάλογος, με στόχο τη μεταφορά της βιωματικής μνήμης και τη σύνδεση των ιστορικών περιόδων με τη σύγχρονη καθημερινότητα.
Η ζεστή φιλοξενία και η καταγραφή των τοπικών μαρτυριών
Η ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε ήταν ιδιαίτερα θερμή και συγκινητική, συνοδευόμενη από παραδοσιακούς ήχους και τοπικά κεράσματα που προσέφεραν μια αίσθηση οικειότητας. Μέσα σε αυτό το ευχάριστο κλίμα, οι παρευρισκόμενοι άρχισαν να διηγούνται προσωπικές ιστορίες και εμπειρίες από το παρελθόν, τις οποίες κατέγραψαν με προσοχή τα στελέχη της Εφορείας, διασώζοντας έτσι την άυλη πολιτιστική κληρονομιά.
Οι συζητήσεις περιστράφηκαν γύρω από καίριες θεματικές ενότητες της παραδοσιακής ζωής:
- Τις τοπικές πηγές νερού, τις μεθόδους άντλησης και την καθημερινή πρόσβαση σε αυτές.
- Τις παραδοσιακές τεχνικές οικοδόμησης και τα υλικά που χρησιμοποιούσαν οι παλαιότεροι μάστορες.
- Τη χωροταξική οργάνωση των σπιτιών και τις καθημερινές οικιακές πρακτικές.
- Τον κομβικό ρόλο των αλόγων και των υπόλοιπων ιπποειδών ως μέσων μεταφοράς, μετακίνησης και στήριξης των αγροτικών και κτηνοτροφικών εργασιών.
- Τη σχέση των σύγχρονων κατοίκων με τον αρχαίο οικισμό και τον λόφο της Μεγάλης Ράχης, ο οποίος αποτελούσε σημείο αναφοράς πολύ πριν ξεκινήσει η συστηματική αρχαιολογική έρευνα κατά τη δεκαετία του 1980.
Η νέα γενιά στο μουσείο και οι συντελεστές της επιτυχίας
Παράλληλα με τη δράση του ΚΑΠΗ, το μουσείο πλημμύρισε από τις φωνές των μαθητών του 4ου Δημοτικού Σχολείου Πτολεμαΐδας, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στους εκθεσιακούς χώρους και να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου τους.
Η άρτια οργάνωση και η υλοποίηση του προγράμματος ήταν αποτέλεσμα της συστηματικής εργασίας των αρχαιολόγων της Εφορείας, Σίας Τουλιοπούλου και Λάμπρου Μαστρογιαννόπουλου, σε συνεργασία με τον Προϊστάμενο του Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, Θεοχάρη Τσάμπουρα, και την Προϊσταμένη της Εφορείας, Αρετή Χονδρογιάννη-Μετόκη. Για το εξαιρετικό αυτό αποτέλεσμα εργάστηκε με ζήλο και το υπόλοιπο προσωπικό της Εφορείας, προσφέροντας πολύτιμη υποστήριξη σε κάθε στάδιο της διοργάνωσης.
Εκφράσεις ευγνωμοσύνης προς τους υποστηρικτές και τα ΜΜΕ
Οι διοργανωτές εκφράζουν τις θερμές τους ευχαριστίες σε όλους όσοι τίμησαν με την παρουσία τους την εκδήλωση, καθώς και στον Γιώργο Δ. Βλάχο για την ευγενική χορηγία των εμφιαλωμένων νερών.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην κρατική τηλεόραση και συγκεκριμένα στην ΕΡΤnews και τους συντελεστές της ενημερωτικής εκπομπής Update, καθώς και στη δημοσιογράφο της ΕΡΤ Κοζάνης, Δέσποινα Αμαραντίδου. Η τηλεοπτική και δημοσιογραφική κάλυψη συνέβαλε καθοριστικά στην πανελλαδική προβολή του Αρχαιολογικού Μουσείου Αιανής και των σημαντικών πρωτοβουλιών του κατά τη διάρκεια αυτής της εορταστικής ημέρας.
