Η τελευταία συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου αποκάλυψε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη ζοφερή πραγματικότητα που βιώνει σήμερα η Δυτική Μακεδονία. Μια περιοχή που μετατρέπεται βίαια σε απέραντο ενεργειακό πεδίο εγκαταστάσεων, την ώρα που ο πρωτογενής τομέας οδηγείται σε ασφυξία και η κοινωνία αισθάνεται ότι δεν έχει πλέον φωνή στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον της.
Από τα 14 θέματα της ημερήσιας διάταξης του Περιφερειακού Συμβουλίου συζητήθηκαν τελικά μόλις δύο. Όχι επειδή δεν υπήρχαν άλλα ζητήματα, αλλά επειδή η αγωνία των πολιτών για τα μεγάλα προβλήματα της περιοχής δεν μπορούσε πλέον να αγνοηθεί.
Δύο θέματα κυριάρχησαν:
- η ανεξέλεγκτη επέκταση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων
- και η παράταση της καραντίνας στην κτηνοτροφία.
Δύο διαφορετικά ζητήματα τα οποία όμως οδηγούν στο ίδιο συμπέρασμα: η Δυτική Μακεδονία αλλάζει βίαια χωρίς σχέδιο, χωρίς διάλογο και χωρίς σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.
Στην περίπτωση της Γαλατινής, οι κάτοικοι βλέπουν τον τόπο τους να περικυκλώνεται από φωτοβολταϊκά έργα τεράστιας κλίμακας. Σύμφωνα με τους σχετικούς χάρτες, ολόκληρη η περιοχή μετατρέπεται σταδιακά σε μια βιομηχανική ενεργειακή ζώνη.
Βοσκότοποι εξαφανίζονται, παραγωγικές εκτάσεις χάνονται και δημόσιες γαίες που αποτελούσαν ζωτικό χώρο για την τοπική οικονομία παραχωρούνται σε μεγάλες εταιρείες. Όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς ουσιαστική ενημέρωση και χωρίς πραγματική διαβούλευση με τους κατοίκους.
Οι καταγγελίες που ακούστηκαν στο Περιφερειακό Συμβούλιο ήταν ιδιαίτερα σοβαρές: πιέσεις προς ιδιοκτήτες γης για να πουλήσουν τις περιουσίες τους, παρεμβάσεις εταιρειών και της ΔΕΠΑ και μια διάχυτη αίσθηση ότι οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί ερήμην της κοινωνίας.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της περιοχής του Ασκίου αποτελεί προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 και φιλοξενεί σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους. Παρ’ όλα αυτά, οι ενεργειακοί σχεδιασμοί προχωρούν σαν να μην υπάρχει ούτε περιβάλλον ούτε ιστορία.
Η Περιφερειακή Αρχή, εδώ και δυόμισι χρόνια, περιορίζεται σε γενικές αναφορές για «επαφές» και «πρωτοβουλίες». Στην πράξη όμως η Δυτική Μακεδονία συνεχίζει να δέχεται πιέσεις από ενεργειακούς σχεδιασμούς που υλοποιούνται χωρίς κοινωνική συναίνεση και χωρίς έναν πραγματικό αναπτυξιακό σχεδιασμό για την περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η κτηνοτροφία –ένας από τους τελευταίους ζωντανούς παραγωγικούς πυλώνες της περιοχής– βρίσκεται σε οριακό σημείο.
Η παράταση της καραντίνας στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης έως τον Ιούνιο έχει οδηγήσει εκατοντάδες κτηνοτρόφους σε απόγνωση. Το θέμα εισήχθη στο Περιφερειακό Συμβούλιο με πρωτοβουλία και υπογραφές των παρατάξεων της Αντιπολίτευσης, ακριβώς γιατί η κατάσταση πλέον δεν είναι διαχειρίσιμη.
Οι κτηνοτρόφοι ζητούν το αυτονόητο:
- να μπορούν να βγάζουν τα κοπάδια τους για βοσκή,
- να μην χαθεί η κρίσιμη περίοδος του Πάσχα με απαγορεύσεις στη σφαγή αμνοεριφίων
- και να υπάρξει ουσιαστική οικονομική στήριξη για τις τεράστιες απώλειες που έχουν υποστεί από τα μέτρα για την ευλογιά.
Συγκλονιστική ήταν η παρέμβαση κτηνοτρόφου από την Αιανή, ο οποίος περιέγραψε πως η οικογένειά του δραστηριοποιείται στην κτηνοτροφία εδώ και γενιές και πώς μαζί με τα παιδιά του επένδυσαν σημαντικά ποσά για τον εκσυγχρονισμό της μονάδας τους. Παρ’ όλα αυτά, τα παιδιά του τού ανακοίνωσαν ότι σκέφτονται πλέον να φύγουν στο εξωτερικό για να εργαστούν ως εργάτες.
Αυτή είναι η πραγματική εικόνα της υπαίθρου σήμερα:
οι νέοι φεύγουν όχι γιατί δεν αγαπούν τον τόπο τους, αλλά γιατί δεν βλέπουν καμία προοπτική να ζήσουν από τη δουλειά τους.
Και ενώ η κοινωνία ζητά λύσεις, στο Περιφερειακό Συμβούλιο εξελίχθηκε μια ανούσια μικροπολιτική αντιπαράθεση για το ποιος φέρει την ευθύνη. Οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι αναγκάστηκαν να παρέμβουν ζητώντας να σταματήσουν οι μικροκομματικές αντιδικίες και να δοθούν άμεσα λύσεις.
Ως Παράταξη, μαζί με τις υπόλοιπες παρατάξεις της Αντιπολίτευσης, ζητήσαμε:
- την άρση της παράτασης των περιοριστικών μέτρων στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης, καθώς δεν τεκμηριώνεται επαρκώς από τα πραγματικά δεδομένα,
- την πλήρη κάλυψη των οικονομικών απωλειών των κτηνοτρόφων με βάση τα πραγματικά κόστη,
- την ενεργοποίηση της Ρήτρας Μετάβασης ώστε να στηριχθούν κατά προτεραιότητα οι κτηνοτρόφοι της Δυτικής Μακεδονίας, που ήδη δοκιμάζονται από τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης.
Οι προτάσεις αυτές έγιναν τελικά αποδεκτές από τον Περιφερειάρχη και η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου ήταν ομόφωνη.
Η ευθύνη πλέον βρίσκεται ξεκάθαρα στα χέρια της Κυβέρνησης.
Οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα δεν ζητούν ελεημοσύνη. Ζητούν το αυτονόητο δικαίωμα να μπορούν να δουλεύουν και να ζουν από τον κόπο τους.
Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή.
Αν συνεχιστεί αυτή η πορεία, η περιοχή κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια απέραντη ενεργειακή ζώνη χωρίς παραγωγή, χωρίς νέους ανθρώπους και χωρίς προοπτική.
Και τότε η ευθύνη θα έχει ονοματεπώνυμο.
Βασιλική Μαλέα
Περιφερειακή Σύμβουλος Π.Ε. Καστοριάς
Παράταξη «ΕΛΠΙΔΑ»
