Η ΑΑΔΕ καταργεί την τελωνειακή ατέλεια για εισαγόμενα αγαθά χαμηλής αξίας, επιβάλλοντας ειδικό δασμό τριών ευρώ ανά στίχο διασάφησης. Το μέτρο αφορά αγορές από χώρες όπως η Κίνα, με στόχο τον εξορθολογισμό των εισαγωγών και την ενίσχυση της διαφάνειας. Οι καταναλωτές καλούνται να είναι προσεκτικοί, καθώς η χρέωση καθορίζεται από την ημερομηνία εισόδου του δέματος στο τελωνείο.
Ελλάδα: Τέλος στην τελωνειακή ατέλεια για δέματα από Κίνα
Αλλαγές στις εισαγωγές από χώρες εκτός ΕΕ φέρνουν επιπλέον χρεώσεις σε μικρά δέματα, προκαλώντας ακυρώσεις παραγγελιών από τους καταναλωτές πριν την 1η Ιουλίου. Η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε μέσω εγκυκλίου ότι καταργείται η τελωνειακή ατέλεια για εισαγόμενα αγαθά χαμηλής αξίας έως 150 ευρώ, επηρεάζοντας άμεσα τις ηλεκτρονικές αγορές από το εξωτερικό. Από την ερχόμενη Τετάρτη, στα τελωνεία της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επιβάλλεται ειδικός κατ’ αποκοπή δασμός τριών ευρώ ανά γραμμή διασάφησης στις εξ αποστάσεως πωλήσεις B2C.
Κατάργηση ατέλειας και νέες χρεώσεις
Το μέτρο έχει ήδη αποτρεπτικό χαρακτήρα, καθώς πολλοί καταναλωτές ματαιώνουν τις αγορές τους βλέποντας το συνολικό κόστος να αυξάνεται σημαντικά. Για παράδειγμα, μια παραγγελία αξίας έξι ευρώ μπορεί να επιβαρυνθεί με επιπλέον εννέα ευρώ λόγω του κατ’ αποκοπήν τέλους για τρία διαφορετικά προϊόντα. Η τελική χρέωση φτάνει έτσι τα 15 ευρώ, καθιστώντας τις αγορές από χώρες όπως η Κίνα ή οι ΗΠΑ λιγότερο ελκυστικές από ό,τι στο παρελθόν.
Η βασική αλλαγή έγκειται στην κατάργηση της απαλλαγής δασμού για εισαγωγές έως 150 ευρώ, με την επιβολή δασμού τριών ευρώ ανά ξεχωριστό είδος και ανά στίχο διασάφησης. Ο νέος αυτός ειδικός δασμός είναι προσωρινός και θα ισχύει έως την 1η Ιουλίου 2028, οπότε και όλα τα εμπορεύματα ηλεκτρονικού εμπορίου θα υπάγονται στον κανονικό δασμολογικό συντελεστή, ανεξάρτητα από την αξία τους.
Οι τελωνειακές αρχές και οι οικονομικοί φορείς εφαρμόζουν ήδη το νέο πλαίσιο. Είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι, αν μια παραγγελία περάσει από το τελωνείο μετά την 1η Ιουλίου, ο κούριερ ενδέχεται να ζητήσει πρόσθετη χρέωση για την παράδοση, ακόμα και αν η αρχική αγορά έγινε χωρίς την πρόβλεψη αυτού του κόστους. Οι αρχές διευκρινίζουν ότι κάθε δέμα αντιμετωπίζεται ως χωριστή αποστολή.
Αυτό σημαίνει ότι αν ένας καταναλωτής παραγγείλει τρία προϊόντα σε ένα δέμα, η χρέωση είναι τρία ευρώ, ενώ αν τα προϊόντα αποσταλούν σε τρία διαφορετικά δέματα, το κόστος ανέρχεται σε εννέα ευρώ. Το τελωνείο δεν εξετάζει τον χρόνο της παραγγελίας, αλλά τον τρόπο δήλωσης και διακίνησης κάθε δέματος, αποτρέποντας έτσι την πρακτική του τεχνητού διαχωρισμού των αποστολών.
Υπεύθυνοι για την καταβολή του δασμού
Η ευθύνη για την ορθή απόδοση του δασμού βαραίνει τον διασαφιστή, ο οποίος είναι συνήθως η πλατφόρμα, ο πωλητής ή ο τελωνειακός αντιπρόσωπος. Οι εταιρείες ταχυμεταφοράς ενδέχεται να χρεώσουν το ποσό αυτό στον τελικό καταναλωτή, λειτουργώντας ως άμεσοι ή έμμεσοι αντιπρόσωποι. Ωστόσο, όταν χρησιμοποιείται το σύστημα IOSS για την είσπραξη του ΦΠΑ κατά την αγορά, η διαδικασία είναι πιο απλή, καθώς δεν προκύπτει νέα οφειλή κατά την παράδοση.
Υποχρεωτική χρήση κωδικών προϊόντος
Για την πάταξη των ψευδών δηλώσεων σχετικά με το περιεχόμενο των δεμάτων, καθιερώνονται τα αναγνωριστικά προϊόντος, γνωστά ως Product Identifiers ή PID. Αυτοί οι κωδικοί θα επιτρέπουν στις τελωνειακές αρχές να πραγματοποιούν ακριβέστερους ελέγχους και να διασφαλίζουν την ιχνηλασιμότητα των εμπορευμάτων. Το σύστημα θα σκανάρει τους κωδικούς που αναγράφονται στις πλατφόρμες και στις αποθήκες των καταστημάτων.
Η υποχρεωτική εφαρμογή των κωδικών PID ξεκινά την 1η Νοεμβρίου 2026. Προηγουμένως, από την 1η Ιουλίου 2026 έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος κατά την οποία η χρήση τους θα είναι εθελοντική και χωρίς την επιβολή κυρώσεων. Μετά το πέρας αυτής της περιόδου, η συμμόρφωση καθίσταται υποχρεωτική για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Στρατηγική αποθηκών εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης
Μια πιθανή αντίδραση των μεγάλων ηλεκτρονικών ομίλων είναι η δημιουργία αποθηκών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παράκαμψη των τελωνειακών ελέγχων. Μεταφέροντας μαζικά προϊόντα σε αποθήκη κράτους-μέλους, οι εταιρείες μπορούν να τα εκτελωνίζουν ως χονδρική εισαγωγή και στη συνέχεια να τα διαθέτουν εντός της ΕΕ. Έτσι, η τελική αποστολή στον καταναλωτή δεν θα θεωρείται εισαγωγή από τρίτη χώρα.
Αυτή η τάση μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση των αποθηκών εντός της Ελλάδας, διασφαλίζοντας ταχύτητα στις παραδόσεις. Αν και οι αρχικές τιμές των προϊόντων ενδέχεται να αυξηθούν ελαφρώς για να καλυφθεί το κόστος αποθήκευσης και εκτελωνισμού, ο ανταγωνισμός με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αναμένεται να παραμείνει ισχυρός, διατηρώντας τις επιλογές των καταναλωτών σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Η στάση των μεγάλων πλατφορμών
Οι μεγάλες πλατφόρμες όπως το Amazon και το eBay ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις. Το Amazon διαθέτει ήδη μηχανισμό προκαταβολικού εκτελωνισμού, επιτρέποντας στον πελάτη να γνωρίζει το συνολικό κόστος κατά το checkout. Αντίθετα, στο eBay, οι αγορές από ιδιώτες ή μικρούς πωλητές εκτός ΕΕ υπόκεινται στο νέο καθεστώς, καθώς δεν υπάρχει ενδιάμεση αποθήκη που να απορροφά τις τελωνειακές διαδικασίες.
Το σύστημα πλέον περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια για τριγωνικές μεταφορές και άλλες τεχνητές παρακάμψεις. Χάρη στον ηλεκτρονικό εντοπισμό και τα υποχρεωτικά προϊόντα-ταυτότητες, η διαδρομή του κάθε δέματος γίνεται πλήρως διαφανής. Οι καταναλωτές πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η ημερομηνία εισόδου στο τελωνείο είναι εκείνη που καθορίζει την εφαρμογή του νέου καθεστώτος, ανεξάρτητα από τον χρόνο της παραγγελίας.
Διαχείριση επιστροφών και επιπλέον χρεώσεις
Σε περίπτωση που ένας παραλήπτης αρνηθεί να παραλάβει το δέμα λόγω της επιβολής του νέου δασμού, η επιστροφή του προϊόντος δεν εγγυάται την πλήρη επιστροφή των χρημάτων. Τα έξοδα εκτελωνισμού, αποθήκευσης και διαχείρισης καθορίζονται από τις συμβάσεις των εταιρειών μεταφοράς. Η ΑΑΔΕ έχει καλέσει τους εμπλεκόμενους να ενημερώνουν με σαφήνεια τους καταναλωτές για τις ενδεχόμενες επιπλέον χρεώσεις.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι πέρα από τα τρία ευρώ ανά είδος, οποιαδήποτε άλλη επιβάρυνση δεν αποτελεί επίσημη χρέωση τελωνείου. Οι καταναλωτές οφείλουν να γνωρίζουν ότι οι τελωνειακές αρχές διαθέτουν πλέον ρήτρα κατά των καταχρήσεων, η οποία τους επιτρέπει να εξετάζουν την ουσία της συναλλαγής. Αν διαπιστωθεί προσπάθεια αποφυγής των δασμών, οι αρχές μπορούν να απαιτήσουν επανυπολογισμό ή την ακύρωση της διασάφησης.
Συνοπτικά δεδομένα για το νέο πλαίσιο εισαγωγών:
- Κατάργηση της τελωνειακής ατέλειας για δέματα έως 150 ευρώ από την 1η Ιουλίου.
- Επιβολή ειδικού δασμού τριών ευρώ ανά στίχο διασάφησης.
- Υποχρεωτική χρήση κωδικών προϊόντος PID από την 1η Νοεμβρίου 2026.
- Εφαρμογή του δασμού βάσει της ημερομηνίας εισόδου στο τελωνείο.
- Δυνατότητα των αρχών για επανυπολογισμό δασμών σε περιπτώσεις καταχρηστικών πρακτικών.
Με αυτά τα μέτρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να εξορθολογίσει τις εισαγωγές από τρίτες χώρες, διασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού και διαφάνεια στις συναλλαγές, ενώ παράλληλα περιορίζει τις πρακτικές που χρησιμοποιούνταν για την αποφυγή των τελωνειακών επιβαρύνσεων στις ηλεκτρονικές αγορές από το εξωτερικό.
