Ένα σημαντικό κεφάλαιο ιστορικής μνήμης έκλεισε σήμερα με την επιστροφή στην Ελλάδα σπάνιου φωτογραφικού υλικού που αφορά τους εκτελεσμένους της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της μεταβίβασης κυριότητας της φωτογραφικής συλλογής των 200 της Καισαριανής στο ελληνικό Δημόσιο, δύο εβδομάδες ακριβώς αφότου εντοπίστηκε η συλλογή να εκτίθεται προς πώληση από Βέλγο συλλέκτη σε διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών.
262 φωτογραφίες, 16 έγγραφα και 4 χαρτονομίσματα επέστρεψαν στην Ελλάδα
Αρμόδια στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού, με τη συνδρομή της ελληνικής πρεσβείας στο Βέλγιο, παρέλαβαν το σύνολο της συλλογής, η οποία αποτελείται από 262 φωτογραφίες, 16 ιστορικά έγγραφα και 4 παλαιά χαρτονομίσματα. Κρίσιμη ήταν η απόφαση να μην επιτραπεί ο διαχωρισμός της συλλογής, ώστε να μεταβιβαστεί εξ ολοκλήρου στο ελληνικό Δημόσιο, διασφαλίζοντας έτσι την ακεραιότητα ενός ανεκτίμητου ιστορικού αρχείου.
Η υπουργός Μενδώνη περιέγραψε με λεπτομέρεια το πολύπλοκο εγχείρημα που υλοποιήθηκε σε ελάχιστο χρόνο: «Το Υπουργείο Πολιτισμού αντέδρασε με εξαιρετική ταχύτητα και έφερε σε πέρας ένα δύσκολο έργο, το οποίο περιελάμβανε την τεκμηρίωση της αυθεντικότητας της συλλογής, τον χαρακτηρισμό της ως μνημείο, την τεκμηρίωση της προέλευσής της, τη διαπραγμάτευση, ώστε αυτή να μην διασπασθεί και να μεταβιβασθεί εξ ολοκλήρου στο ελληνικό Δημόσιο».
Ο χαρακτηρισμός ως μνημείο και η ταχύτητα του ΥΠΠΟ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η φωτογραφική συλλογή της Καισαριανής χαρακτηρίστηκε επίσημα ως μνημείο, γεγονός που έδωσε στο ελληνικό κράτος το νομικό έρεισμα για να κινηθεί άμεσα και αποτελεσματικά. Η όλη διαδικασία, από την εντόπιση της συλλογής έως την παραλαβή της, ολοκληρώθηκε μέσα σε δύο εβδομάδες — ένας χρόνος εντυπωσιακά σύντομος για την πολυπλοκότητα των διαδικασιών που απαιτήθηκαν. Η υπουργός απηύθυνε ευχαριστίες σε όλα τα στελέχη και τους εξωτερικούς συνεργάτες του Υπουργείου που ανταποκρίθηκαν στο σύνθετο αυτό εγχείρημα.
Τεκμήρια ήθους και πατριωτισμού για την ιστορική μνήμη
Οι φωτογραφίες αυτές δεν είναι απλά αρχειακό υλικό. Αποτελούν ιστορικά τεκμήρια που απεικονίζουν το πρόσωπο και την ψυχή εκείνων που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στην Καισαριανή, μια από τις πιο τραγικές σελίδες της Εθνικής Αντίστασης. Όπως τόνισε η Λίνα Μενδώνη, πρόκειται για «τεκμήρια του ήθους και του πατριωτισμού των εκτελεσμένων Ελλήνων στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944», τα οποία είναι πλέον κτήμα του Ελληνικού Δημοσίου και, κατ’ επέκταση, της συλλογικής εθνικής μνήμης.
Πηγή: Ανακοίνωση Υπουργείου Πολιτισμού / ΥΠΠΟ
