Εντός του Φεβρουαρίου ολοκληρώνεται η διαδικασία υπογραφής των τεσσάρων συμβάσεων υδρογονανθράκων της Chevron και της HELLENiQ Energy με το Ελληνικό Δημόσιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την κύρωσή τους από τη Βουλή και τη μετάβαση στο επόμενο στάδιο των ερευνών.
Υπογραφές και κύρωση από τη Βουλή
Το επόμενο δεκαήμερο θεωρείται καθοριστικό, καθώς οι ανάδοχες εταιρείες και το Ελληνικό Δημόσιο αναμένεται να προχωρήσουν στις τελικές υπογραφές για τις συμβάσεις που αφορούν τα θαλάσσια οικόπεδα «Νότια της Πελοποννήσου», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ». Οι συγκεκριμένες συμβάσεις έχουν ήδη λάβει το «πράσινο φως» από το Ελεγκτικό Συνέδριο και, αμέσως μετά την υπογραφή τους, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προγραμματίζει την κατάθεσή τους στη Βουλή για κύρωση.
Αρμόδιες πηγές τονίζουν ότι η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων είναι κρίσιμη, καθώς μόνο μετά την κύρωση μπορεί να ξεκινήσει το ουσιαστικό σκέλος των ερευνητικών εργασιών. Παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι υπογραφές να γίνουν χωρίς φυσική παρουσία στελεχών της Chevron στην Αθήνα και χωρίς ειδική τελετή.
Γεωπολιτικό πλαίσιο και διεθνείς εξελίξεις
Οι εξελίξεις δρομολογούνται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με τις συμφωνίες να υπογράφονται στο φόντο της επιδείνωσης των σχέσεων Ευρώπης – Ηνωμένων Πολιτειών, όπως αυτή αποτυπώθηκε και στις πρόσφατες συζητήσεις γύρω από τη Γροιλανδία, επηρεάζοντας ακόμη και το κλίμα στη φετινή Διάσκεψη του Νταβός.
Τα επόμενα βήματα στα θαλάσσια οικόπεδα
Μετά την κύρωση των συμβάσεων, η κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ Energy θα προχωρήσει στην εξειδίκευση του ερευνητικού προγράμματος ανά οικόπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις σεισμικές έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, όπου εντοπίζεται το μεγαλύτερο γεωλογικό ενδιαφέρον.
Τα δεδομένα που θα προκύψουν από τις σεισμικές καταγραφές θα καθορίσουν την επιλογή των πιο ώριμων στόχων για πιθανές ερευνητικές γεωτρήσεις σε επόμενη φάση. Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 τοποθετείται ως κομβικό σημείο για την εξέλιξη των ερευνών.
Σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις
Την περίοδο αυτή, εξειδικευμένα σκάφη της Chevron αναμένεται να αναπτύξουν δραστηριότητα νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, με αντικείμενο τη σεισμική αποτύπωση των γεωλογικών δομών. Παράλληλα, στο Ιόνιο προβλέπεται η μετακίνηση του πλωτού γεωτρύπανου που χρησιμοποιεί η Energean στις εργασίες της στο Ισραήλ, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε πιο προχωρημένο στάδιο του ερευνητικού προγράμματος.
Αλλαγές στο μετοχικό σχήμα
Άμεσα αναμένεται να ολοκληρωθεί και η αναδιάρθρωση του μετοχικού σχήματος στην παραχώρηση του Ιονίου, με την ExxonMobil να αποκτά πλειοψηφικό ποσοστό 60%, μέσω εξαγοράς συμμετοχών από την Energean και την HELLENiQ Energy. Η συμφωνία αυτή υπεγράφη τον Νοέμβριο στο Ζάππειο, παρουσία δύο Αμερικανών υπουργών, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο για τις έρευνες στην περιοχή.
Η Energean, διατηρώντας τον ρόλο του διαχειριστή κατά την ερευνητική περίοδο, προετοιμάζει αίτημα για παράταση του ερευνητικού προγράμματος, ώστε να εξασφαλιστεί ο αναγκαίος χρόνος για την προετοιμασία και εκτέλεση ερευνητικής γεώτρησης. Το σχετικό αίτημα αναμένεται να κατατεθεί εντός του επόμενου μήνα.
Σε αναμονή η απόφαση της ExxonMobil
Την ίδια στιγμή, εκκρεμεί η απόφαση της ExxonMobil για την παραχώρηση «Δυτικά της Κρήτης», καθώς τον Απρίλιο λήγει η δεύτερη παράταση του ερευνητικού προγράμματος. Η αμερικανική εταιρεία καλείται να αποφασίσει αν θα ζητήσει νέα παράταση, πέραν του συμβατικού πλαισίου, ή αν θα επιστρέψει την παραχώρηση στο Ελληνικό Δημόσιο. Τυχόν νέο αίτημα παράτασης θα απαιτήσει έγκριση είτε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου είτε μέσω νομοθετικής ρύθμισης.
Ενεργειακή και γεωστρατηγική σημασία
Η πιθανή έναρξη ερευνητικών γεωτρήσεων στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027 εκτιμάται ότι θα σηματοδοτήσει την ουσιαστική κλιμάκωση της ερευνητικής δραστηριότητας υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Η παρουσία διεθνών ενεργειακών ομίλων, όπως η Chevron και η ExxonMobil, ενισχύει το γεωστρατηγικό αποτύπωμα της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο και αναβαθμίζει τη θέση της στον περιφερειακό ενεργειακό χάρτη.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχει επισημάνει ότι σε περίπτωση εμπορικής ανακάλυψης κοιτασμάτων, τα οφέλη για το Δημόσιο θα είναι σημαντικά, τόσο σε επίπεδο δημοσίων εσόδων όσο και σε όρους ενεργειακής ασφάλειας, υπογραμμίζοντας τον μακροπρόθεσμο χαρακτήρα της επένδυσης και τις πολλαπλές οικονομικές και γεωπολιτικές της διαστάσεις.
