Tharos

Tharos

Σε τέσσερις πυλώνες η υλοποίησή του - Υπεγράφη η συμφωνία χρηματοδότησης της Ελλάδας από την Κομισιόν

Τη δημιουργία 180.000 - 200.000 θέσεων εργασίας προβλέπει το Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», το οποίο περιλαμβάνει 106 επενδύσεις και 68 μεταρρυθμίσεις κατανεμημένες σε 4 πυλώνες. Το σχέδιο χρησιμοποιεί ευρωπαϊκούς πόρους 31,16 δισ. ευρώ (18,43 δισ. ευρώ ενισχύσεις και 12,73 δισ. ευρώ δάνεια) για να κινητοποιήσει 60 δισ. ευρώ συνολικές επενδύσεις στη χώρα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Σήμερα στις Βρυξέλλες υπογράφηκε η συμφωνία χρηματοδότησης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που αφορά στις ενισχύσεις ύψους 17,8 δισ. ευρώ που έχει αιτηθεί η Ελλάδα στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».

Η συμφωνία αφορά στα πρώτα 13.515.279.418 ευρώ, καθώς η διάθεση των υπολοίπων ενισχύσεων προβλέπεται στον σχετικό κανονισμό ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την προβλεπόμενη αναθεώρηση του 2023.

Με αφορμή την υπογραφή της συμφωνίας, υπεθυμίζεται ότι το «Ελλάδα 2.0» αποτελείται από τέσσερις πυλώνες: 1) Πράσινο, 2) Ψηφιακό, 3) Απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική συνοχή (υγεία, παιδεία, κοινωνική προστασία), 4) Ιδιωτικές επενδύσεις και οικονομικός και θεσμικός μετασχηματισμός.

Για την υλοποίησή του η Ελλάδα ζητά το σύνολο των πόρων που μπορεί να λάβει στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Δηλαδή 17,8 δισ. ευρώ επιδοτήσεις και 12,7 δισ. ευρώ δάνεια.

1. Ως προς την πράσινη μετάβαση, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις του Σχεδίου περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

● Διασύνδεση των ελληνικών νησιών, η οποία θα μειώσει σημαντικά το ενεργειακό κόστος νοικοκυριών και επιχειρήσεων και θα επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση του δυναμικού της χώρας σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Υπογειοποίηση του δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος σε αστικές και δασικές περιοχές για την προστασία του από ακραία καιρικά φαινόμενα και την αποτροπή πυρκαγιών. Εκτεταμένο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, κτιριακών υποδομών επιχειρήσεων και δημοσίων κτιρίων και υποδομών.

● Μεταρρύθμιση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

● Ανάπτυξη σε όλη τη χώρα και πρόσβαση του κοινού σε σταθμούς φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα.

● Μεταρρύθμιση του πολεοδομικού σχεδιασμού με την εκπόνηση πολεοδομικών σχεδίων που θα πληροφορούν έγκυρα και άμεσα για τις δυνατότητες χρήσης γης για σχεδόν τα 4/5 της χώρας.

● Προώθηση στρατηγικών αστικών αναπλάσεων υψηλής αναπτυξιακής και περιβαλλοντικής αξίας.

● Μεγάλες επενδύσεις σε αρδευτικά και αντιπλημμυρικά έργα που υλοποιούνται κυρίως μέσω ΣΔΙΤ, συνοδευόμενα από μέτρα για βιώσιμη διαχείριση νερού (δράσεις εξοικονόμησης νερού, εγκατάσταση ψηφιακών μετρητών και τηλεμετρίας, συστήματα τηλεχειρισμού κ.λπ.).

● Νέο Εθνικό Σχέδιο Αναδάσωσης σε συνδυασμό με αναμόρφωση των δασικών χαρτών.

● Εμβληματικά έργα όπως η ανάπλαση των πρώην βασιλικών κτημάτων Τατοΐου.

● Πρωτοβουλίες για προστασία της βιοποικιλότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν μονοπάτια και διαδρομές πεζοπορίας σε ολόκληρη την Ελλάδα και την ίδρυση Εθνικού Συστήματος Μόνιμης Παρακολούθησης ειδών και βιοτόπων και επιτήρησης των προστατευόμενων περιοχών.

● Μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές και εξοπλισμό της Πολιτικής Προστασίας μέσω ΣΔΙΤ κ.ά.

2. Για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις του Σχεδίου περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

● Προεγκατάσταση υποδομής οπτικών ινών στα κτίρια για τη διευκόλυνση της μετάβασης στη χρήση δικτύων οπτικών ινών από επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

● Σύνδεση της ηπειρωτικής χώρας με σύγχρονα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών με τα ελληνικά νησιά και την Κύπρο.

● Ανάπτυξη διαδρόμων δικτύου 5G στους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους.

● Ψηφιακό μετασχηματισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με απόκτηση εξοπλισμού, υπηρεσιών cloud και διαδικτυακών υπηρεσιών, όπως οι νέες τεχνολογίες ηλεκτρονικών πληρωμών, η εργασία από απόσταση, το ψηφιακό γραφείο κ.λπ.

● Ψηφιοποίηση καίριων αρχείων σε διάφορους τομείς (δικαιοσύνη, πολεοδομίες, κτηματολόγιο, μετανάστευση, ΕΦΚΑ κ.ά.) και ενσωμάτωσή τους σε αντίστοιχα πληροφοριακά συστήματα.

● Διασφάλιση της διασύνδεσης και διαλειτουργικότητας συστημάτων και επιμέρους μητρώων και μεμονωμένων εφαρμογών μεταξύ φορέων του Δημοσίου.

● Αναβάθμιση της κεντρικής υποδομής και των υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους (Cloud Computing).

● Επέκταση του υπό υλοποίηση συστήματος διαχείρισης εγγράφων και του Εθνικού Δικτύου του Δημόσιου Τομέα (ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ).

● Πληροφοριακό σύστημα για τη διαχείριση συναλλαγών της Δημόσιας Διοίκησης με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις (CRM).

● Εκσυγχρονισμό και ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).

● Μεταρρύθμιση για τη διαχείριση δεδομένων στο δημόσιο και τη διασφάλιση συμμόρφωσης με τον ΓΚΠΔ (GDPR).

● Πρόγραμμα επανακατάρτισης και κατάρτισης σε ψηφιακές δεξιότητες των στρατεύσιμων κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας.

● Μεγάλες επενδύσεις σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης της ψηφιακής υποδομής της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης, της ψηφιοποίησης των δήμων, του έργου «έξυπνες πόλεις» κ.λπ.

3. Ως προς τον πυλώνα απασχόλησης, δεξιοτήτων και κοινωνικής συνοχής, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις του Σχεδίου περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

● Μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, που ενισχύει τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη διατήρησή τους σε περιόδους κρίσης.

● Προώθηση σύγχρονων Ενεργητικών και Παθητικών Πολιτικών για την Αγορά Εργασίας (Active and Passive Labour Market Policies), αποσκοπώντας στην ενεργοποίηση της αγοράς εργασίας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και δικτύου προστασίας κατά της ανεργίας.

● Νέα στρατηγική για την κατάρτιση και επανακατάρτιση που προβλέπει συστηματική και διαρκή αξιολόγηση των παρόχων, συνδέει την αμοιβή τους και την αμοιβή των καταρτιζομένων με πιστοποιημένη απόκτηση δεξιοτήτων.

● Επιπρόσθετα μεγάλα προγράμματα κατάρτισης με στόχο την αύξηση της απασχόλησης με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη «πράσινων» και ψηφιακών δεξιοτήτων.

● Μεταρρύθμιση στα συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και μαθητείας.

● Μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που ενισχύουν την απόδοση των ελληνικών πανεπιστημίων στην έρευνα και την καινοτομία, προωθούν ερευνητικά προγράμματα συγχρηματοδοτούμενα από τον ιδιωτικό τομέα, και ενισχύουν την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρεται στους φοιτητές, όσον αφορά τις δεξιότητες και τη συνάφεια με την αγορά εργασίας.

● Ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης όσον αφορά το πρόγραμμα σπουδών, τις υποδομές και τις υπηρεσίες.

● Ψηφιακό εξοπλισμό στα σχολεία που επιτρέπει διαδραστικές ψηφιακές τάξεις και προμήθεια αναβαθμισμένου εργαστηριακού εξοπλισμού.

● Κουπόνια (voucher) για την αγορά του απαραίτητου εξοπλισμού για μαθητές που προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

● Μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις προς ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας, προκειμένου να παρέχει υπηρεσίες υγείας υψηλής ποιότητας, όπως:

- Η ανακαίνιση των υποδομών, ο εκσυγχρονισμός του εξοπλισμού και η ψηφιοποίηση των νοσοκομείων και των κέντρων υγείας.

- Το ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης «Σπύρος Δοξιάδης» (εθνικά προγράμματα για την σωματική άσκηση και τη διατροφή, τους εμβολιασμούς, τις προληπτικές εξετάσεις για καρκίνο του μαστού, τον προληπτικό έλεγχο νεογνών κ.ά.).

- Η αναβάθμιση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

- Η εισαγωγή θεραπευτικών πρωτοκόλλων στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, καθώς και η δημιουργία ατομικού ηλεκτρονικού φακέλου υγείας για κάθε ασθενή.

- Μεταρρύθμιση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας με έμφαση στους ασθενείς με άνοια και νόσο Alzheimer, στα άτομα με διαταραχή φάσματος αυτισμού, στους ασθενείς στην ηλικιακή ομάδα παιδιών, εφήβων και νεαρών ενηλίκων.

Τέλος, μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που ενδυναμώνουν την κοινωνική δικαιοσύνη και το δίκτυο κοινωνικής προστασίας, μέσω προγραμμάτων ενίσχυσης της οικονομικής και κοινωνικής ένταξης ευάλωτων ομάδων, ενίσχυσης της παιδικής προστασίας, προώθησης των ίσων ευκαιριών και στήριξης της διαφορετικότητας, ένταξης προσφύγων στην αγορά εργασίας, με ταυτόχρονη θωράκιση του συστήματος των κοινωνικών παροχών από αθέμιτες πρακτικές.

4. Σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικές επενδύσεις και τον θεσμικό μετασχηματισμό, το Σχέδιο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:

● Σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, που περιλαμβάνουν περαιτέρω ψηφιοποίηση των φορολογικών υπηρεσιών, κωδικοποίηση και εκσυγχρονισμό της φορολογικής νομοθεσίας, κανόνων και διαδικασιών.

● Δράσεις κατά του λαθρεμπορίου.

● Χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη διευκόλυνση των φορολογικών ελέγχων.

● Κίνητρα για την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

● Μεταρρύθμιση για τον εκσυγχρονισμό του Δημοσίου που προβλέπει, μεταξύ άλλων, ολοκληρωμένο πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων των εργαζομένων και θέσπιση συστήματος ανταμοιβών και κινήτρων απόδοσης.

● Ανάπτυξη ενός σύγχρονου Συστήματος Ενδοεπιχειρησιακού Σχεδιασμού (ERP) για την υποστήριξη της δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής διαχείρισης της Κεντρικής Κυβέρνησης και των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και στο δημόσιο.

● Μια φιλόδοξη ατζέντα για τη βελτίωση της ταχύτητας και αποτελεσματικότητας στην απονομή της δικαιοσύνης, με μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις, ψηφιοποίηση και προγράμματα κατάρτισης τόσο των δικαστών όσο και των δικαστικών υπαλλήλων.

● Στήριξη της ανάπτυξης της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και νέες δράσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους.

● Αναβάθμιση των ερευνητικών υποδομών της χώρας, υποστήριξη της βασικής και της εφαρμοσμένης έρευνας και χρηματοδότηση της καινοτομίας.

● Επιλεγμένα έργα υποδομής για τη βελτίωση της συνδεσιμότητας όπως το βόρειο τμήμα του Ε65 και ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης (και τα δύο αποτελούν μέρος του Διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ).

● Ένα μεγάλο πρόγραμμα για την οδική ασφάλεια.

● Εκσυγχρονισμό μέσω ΣΔΙΤ του δικτύου σιδηροδρόμων.

● Προαστιακό σιδηρόδρομο στη Δυτική Αττική.

● Τα ηλεκτρονικά διόδια.

● «Έξυπνες» υποδομές.

● Πολιτικές για ενίσχυση του πολιτισμού όπως η μεταρρύθμιση της απασχόλησης στον πολιτιστικό τομέα, η αξιοποίηση του πολιτισμού ως μοχλού ανάπτυξης, υποδομές για την συνδρομή του πολιτισμού στην «ασημένια οικονομία».

● Δημιουργία του Μουσείου Ενάλιων Αρχαιοτήτων.

● Ανάπτυξη πολιτιστικών και φυσικών διαδρομών, πρόγραμμα προστασίας εμβληματικών μνημείων από την κλιματική αλλαγή.

● Επενδύσεις για την ανάπτυξη και διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος με παρεμβάσεις για τον ορεινό τουρισμό, τον τουρισμό υγείας και την αξιοποίηση ιαματικών πηγών, τη γαστρονομία, την αναβάθμιση των τουριστικών λιμανιών, τον καταδυτικό τουρισμό, την προσβασιμότητα στις παραλίες, καθώς και ειδικά προγράμματα κατάρτισης για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού των τουριστικών επιχειρήσεων.

● Επενδύσεις στην ανάπτυξη επιχειρηματικών πάρκων και στην ενίσχυση της έξυπνης μεταποίησης.

● Χρηματοδότηση έργων που προωθούν φιλικές προς το περιβάλλον διαδικασίες και καινοτόμες τεχνολογίες στη γεωργία και εκσυγχρονισμό της παραγωγής υδατοκαλλιέργειας.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μέχρι το 2035 το μερίδιο των αυτόνομων αυτοκινήτων επιπέδου 4 και 5 μπορεί να αγγίξει το 14%, με την Κίνα να σημειώνει τη μεγαλύτερη αύξηση, φτάνοντας περίπου στο 34%. Αυτή είναι άποψη των αναλυτών της εταιρείας McKinsey, οι οποίοι επισημαίνουν ότι μετά το τέλος της πανδημίας και την ομαλοποίηση της αγοράς με τη διαθεσιμότητα των ημιαγωγών και των chips, η τεχνολογία της αυτόνομης οδήγησης θα ανέβει κατακόρυφα. Σύμφωνα με την έκθεση PwC, ο αντίκτυπος της κρίσης στον αυτοματισμό θα είναι ορατός βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Βραχυπρόθεσμα, μειώνοντας την παραγωγή και τις πωλήσεις και μακροπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μειώνοντας τις επενδύσεις.

Σήμερα, η οδήγηση αυτόνομων αυτοκινήτων δεν επιτρέπεται στις περισσότερες χώρες για λόγους ασφαλείας, αλλά και γιατί δεν το επιτρέπει το νομικό καθεστώς αρκετών χωρών. Όλα αυτά όταν αυτοκίνητα επιπέδου 4 έχουν πάρει προσωρινά άδεια κυκλοφορίας για να μετακινούνται σε καθορισμένες ζώνες στη Γερμανία. Αυτοκίνητα επιπέδου 3 είναι ήδη διαθέσιμα στην Ιαπωνία, ενώ ορισμένες πολιτείες στις ΗΠΑ και στην Κίνα έχουν νόμους που επιτρέπουν τη δοκιμή αυτόνομων αυτοκινήτων σε δημόσιους δρόμους.

Όλα αυτά όταν σήμερα αρκετά σύγχρονα μοντέλα διαθέτουν συστήματα αυτόνομης οδήγησης επιπέδου 3 και πολύ σύντομα πολλά από αυτά θα μπορούν να περάσουν στο επόμενο στάδιο, μέσα από την μαζική παραγωγή. Φυσικά για να γίνει αυτό, θα περάσουν αρκετά χρόνια, ώστε όλη αυτή η τεχνολογία να βγουν μαζικά στα αυτοκίνητα. Πρώτα θα πρέπει να ξεπεραστούν πολλά εμπόδια τα οποία δεν είναι μόνο τεχνολογικά, αλλά νομικά και κυρίως κοινωνικά και έχουν να κάνουν με την έλλειψη εμπιστοσύνης στην τεχνητή τεχνολογία. Ωστόσο, οι αλλαγές στις μεθόδους μετακινήσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας έχει οδηγήσει έναν αυξανόμενο αριθμό ατόμων να εκφράζουν την επιθυμία τους να ταξιδέψουν με ένα αυτοκινούμενο ταξί ή στο δικό τους αυτοκινούμενο αυτοκίνητο.

Η πανδημία οδήγησε πολλούς ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις δημόσιες συγκοινωνίες ή τα ταξί και να επιλέξουν τα δικά τους μεταφορικά μέσα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Κίνα, μία από τις εταιρείες τεχνολογίας χρησιμοποίησε 104 αυτόνομα οχήματα για την απολύμανση δρόμων και τη μεταφορά τροφίμων και προμηθειών σε νοσοκομεία. Η ικανότητα διατήρησης της απόστασης, της άνεσης και των συστημάτων ασφάλειας καθιστούν τα αυτόνομα αυτοκίνητα πιο δημοφιλή σήμερα. Η Αμερικανική Ένωση Τεχνολογίας Καταναλωτών αναφέρει ότι το 26% των καταναλωτών που ερωτήθηκαν θεωρούν εξαιρετική την ιδέα της αυτόνομης μετακίνησης, ενώ σύμφωνα με την έκθεση κινητικότητας των καταναλωτών της Motional, το 62% των ατόμων που ρωτήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι τα αυτόνομα αυτοκίνητα είναι το μέλλον.

Κυριάκος Παρασίδης

του Philip Stevens (*)

Η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον έχει νέες προτάσεις για το εμπόριο με τη Βόρεια Ιρλανδία. Το μήνυμα προς την ΕΕ είναι σαφές. Ο βρετανός πρωθυπουργός δεν έχει καμιά διάθεση να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει με το ιρλανδικό πρωτόκολλο.

Πρόσφατα, ο Τζόνσον χαρακτήρισε τη συμφωνία που έχει συνάψει με τις Βρυξέλλες «λαμπρή». Τώρα την αποκηρύσσει. Με τον τρόπο αυτό δείχνει ότι η υπογραφή της Βρετανίας στις διεθνείς συνθήκες δεν έχει καμιά αξία.

Ο στόχος της συμφωνίας για το Brexit ήταν να διατηρηθούν τα ανοιχτά σύνορα ανάμεσα στη Βόρεια Ιρλανδία και την Ιρλανδική Δημοκρατία που προβλέπονται από τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής. Το νόμιμο συμφέρον της ΕΕ ήταν να εξασφαλιστεί η ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς της και να μη γίνει η Βόρεια Ιρλανδία κέντρο παράνομου εμπορίου. Η επιμονή του Τζόνσον να εγκαταλείψει η Βρετανία την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση εμπόδισε την ύπαρξη μιας καθαρής λύσης.

Το μόνο που μπορούσε να γίνει ήταν μια συμφωνία για τον έλεγχο του εμπορίου μεταξύ Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας μέσω ντε φάκτο συνόρων στην Ιρλανδική Θάλασσα. Ο Τζόνσον συνειδητοποίησε τις συνέπειες μιας τέτοιας συμφωνίας όταν την υπέγραψε, αλλά δεν τις ανέδειξε. Και τώρα που δέχεται πυρά από τους σκληρούς οπαδούς του Brexit, διακηρύσσει ότι θα την ακυρώσει.

Η στρατηγική του - αν αυτή είναι η σωστή λέξη για την απόφαση να υπαναχωρήσει από την τήρηση μιας διεθνούς συμφωνίας - είναι να μην κάνει τίποτα. Η κυβέρνηση απέρριψε πρόταση των Βρυξελλών να ευθυγραμμιστούν τα βρετανικά διατροφικά κριτήρια με εκείνα της ΕΕ ώστε να μη χρειάζεται να γίνονται ιδιαίτεροι έλεγχοι. Και τώρα θα αρνηθεί να κάνει τους μεθοριακούς ελέγχους που απαιτούνται.

Επιπλέον, η Βρετανία θέλει να καταργήσει τις διατάξεις που επιτρέπουν στην ΕΕ να εποπτεύει το εμπόριο στην Ιρλανδική Θάλασσα. Τις διατάξεις αυτές τις διαπραγματεύθηκε ο Λόρδος Ντέιβιντ Φροστ, ο σημερινός υπουργός του Brexit. Είναι ο ίδιος άνθρωπος που χαρακτηρίζει σήμερα αυτές τις διατάξεις προσβολή για τη βρετανική κυριαρχία.

Το Λονδίνο θεωρεί ότι αν αποσυρθεί από τη συμφωνία θα αναγκάσει την ΕΕ να την επαναδιαπραγματευθεί. Αν όμως οι φόβοι των Ενωτικών της Βόρειας Ιρλανδίας ότι οι υπέρμετρες ευρωπαϊκές επεμβάσεις θα ενθαρρύνουν τον εθνικισμό είναι δικαιολογημένοι, ο Τζόνσον κλιμακώνει την ένταση για να ασκήσει πίεση στην ΕΕ. Αν επιμείνετε στην εφαρμογή του πρωτοκόλλου - λέει στις Βρυξέλλες - θέτετε σε κίνδυνο την ειρήνη. Με τον τρόπο αυτό, ο βρετανός πρωθυπουργός παίζει με τη φωτιά. Και θέτει σε κίνδυνο τις σχέσεις της χώρας του με τις ΗΠΑ, που ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής.

Όμως ο Τζόνσον αδιαφορεί. Πρότυπό του είναι ο Τσόρτσιλ. Οταν ήταν υπουργός Εξωτερικών, στεκόταν μπροστά στον καθρέφτη και μιμούνταν τις κινήσεις του. Δεν τον απασχολεί λοιπόν τι λέει ο Μπάιντεν.

Όλα αυτά προκαλούν μια βαθιά θλίψη - όπως και η διαχείριση της πανδημίας από την Ντάουνινγκ Στριτ. Η κυβέρνηση έχει διατυπώσει μια πρόταση που ξέρει ότι η ΕΕ δεν θα δεχθεί. ΟΙ Βρυξέλλες διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να εμπιστευθούν το Λονδίνο. Ο κίνδυνος είναι ότι το τίμημα θα το πληρώσει η Βόρεια Ιρλανδία.

(*) O Φίλιπ Στίβενς είναι αρθρογράφος των Financial Times

(Πηγή: Financial Times)

ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΕΝΟΥΝ ΣΤΟ ΣΩΜΑ  ΜΑΣ ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΜΕΡΙΚΕΣ ΜΕΡΕΣ

Τα εμβόλια έναντι της COVID-19 δεν μπορούν να αλλάξουν τα γονίδιά μας και δεν μένουν στο σώμα μας για περισσότερο από μερικές ημέρες, αναφέρουν οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), δίνοντας απάντηση στον "αβάσιμο φόβο" ότι αυτά τα νέα εμβόλια "δεν είναι πραγματικά εμβόλια, αλλά ότι θα αλλάξουν κάπως τα γονίδια μας ή θα εισαχθούν στο DNA των κυττάρων μας'. Είναι αρκετά συχνό, αναφέρουν οι δύο Καθηγητές, ειδικά στα μέσα κοινωνικά δικτύωσης να αναφέρεται ότι "αυτά τα εμβόλια είναι ένα είδος γονιδιακής θεραπείας, και αν και εν μέρει αυτό δεν είναι εντελώς λανθασμένο, παραλείπονται ορισμένες σημαντικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο δράσης των εμβολίων: δεν μπορούν να αλλάξουν τα γονίδιά μας και δεν μένουν στο σώμα μας για περισσότερο από μερικές ημέρες. Υπάρχουν πολλές διαστρεβλώσεις σχετικά με τον μηχανισμό δράσης από άτομα και οργανώσεις που δεν έχουν σχέση με την επιστήμη ή δεν έχουν σχετικές γνώσεις, ονομάζουν τα εμβόλια ως «γονιδιακή θεραπεία» , υποστηρίζουν ότι «δεν είναι πραγματικά εμβόλια» και ότι «προκαλούν την παραγωγή τοξίνης από τον οργανισμό».

Οι Καθηγητές του ΕΚΠΑ Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος αναφέρουν ότι σε σημαντικό βαθμό αυτές οι παρανοήσεις οφείλονται στο γεγονός ότι αν και τα εμβόλια έναντι της COVID βασίζονται σε στέρεα επιστημονικά δεδομένα και σε πραγματικά νεότερες επιστημονικές προόδους, αυτές μπορεί να ακούγονται περίπλοκες για τους περισσότερους ανθρώπους που δεν έχουν ειδική εκπαίδευση ή ενασχόληση με τον τομέα.

Εξηγούν ότι τα εμβόλια που σχεδιάστηκαν και παράγονται από την Pfizer και τη Moderna χρησιμοποιούν μικροσκοπικούς «φακέλους» από λιπίδια που ονομάζονται λιπιδικά νανοσωματίδια για να εισάγουν ένα μόνο κομμάτι γενετικού υλικού που ονομάζεται messenger RNA (mRNA - αγγελιαφόρο RNA) στα κύτταρα μας. Αυτό περιέχει την πληροφορία για την οικοδόμηση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού. Το εμβόλιο της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξφόρδης είναι ελαφρώς διαφορετικά. Χρησιμοποιούν ένα δίκλωνο μόριο DNA που εισάγεται σε έναν κοινό, αλλά αδρανή ιό που ονομάζεται αδενοϊός. Αυτό το κομμάτι DNA περιέχει επίσης τις οδηγίες για την οικοδόμηση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού. Μόλις μπει μέσα στο κύτταρο, αυτές οι οδηγίες διαβάζονται και μεταφράζονται σε mRNA.

"Τελικά αυτά τα κομμάτια mRNA πηγαίνουν στο κυτταρόπλασμα που αποτελεί το «σώμα» των κυττάρων μας. Αδρά θα λέγαμε ότι το κυτταρόπλασμα μοιάζει με ένα ζελατινώδες υγρό που περιέχει μικρά οργανίδια με διάφορες λειτουργίες απαραίτητες για το κύτταρο. Εκεί, στο κυτταρόπλασμα, μεταφράζονται και συναρμολογούνται περίπου 200.000 άλλα κομμάτια αγγελιαφόρου RNA (mRNA) που βρίσκονται επίσης στο κυτταρόπλασμα κάθε κυττάρου, καθώς τα κύτταρα μας παράγουν πρωτεΐνες και ένζυμα συνεχώς.

Οι αλυσίδες του mRNA είναι βασικά ένα κωδικός που περιγράφει τις οδηγίες για την παραγωγή των πρωτεϊνών. Στην περίπτωση των εμβολίων περιέχει τις οδηγίες για την παραγωγή των πρωτεϊνών-ακίδων με τις οποίες ο κορονοϊός προσδένεται στα κύτταρα μας για να τα μολύνει. Η πρωτεΐνη-ακίδα είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του ιού από το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Τα κύτταρα μας διαβάζουν αυτό το mRNA και το χρησιμοποιούν για τη συναρμολόγηση των ακίδων. Οι ακίδες στην συνέχεια μεταναστεύουν στο εξωτερικό περίβλημα των κυττάρων μας όπου αναγνωρίζονται από ανοσοποιητικό μας σύστημα το οποίο πλέον αποκτά μνήμη για αυτές (τις «θυμάται»).

Αυτές οι ακίδες, από μόνες τους, δεν είναι επικίνδυνες. Δεν μπορούν να προκαλέσουν νόσο, και συνήθως δεν είναι πλήρεις (κυρίως μικρά κομμάτια τους βγαίνουν στην επιφάνεια του κυττάρου). Πρόκειται ουσιαστικά για «αποτυπώματα» του ιού που βοηθούν το ανοσοποιητικό να αναγνωρίσει και να καταπολεμήσει τον πραγματικό ένοχο (το ιό SARS-CoV-2) όταν εισβάλλει. Οι αλυσίδες mRNA από τα εμβόλια έχουν μικρή διάρκεια ζωής και παραμένουν μόνο για δύο μέρες προτού διαλυθούν και τα κομμάτια τους ανακυκλωθούν από το σύστημα διάθεσης απορριμμάτων των κυττάρων.

Επειδή όμως αγγελιαφόρο RNA είναι γενετικό υλικό, υπό την έννοια αυτή, τα εμβόλια είναι μια θεραπεία με βάση στις αρχές της γενετικής και όχι βέβαια μια γονιδιακή θεραπεία. Έτσι και ο FDA τα ταξινομεί ως εμβόλια, όχι ως γονιδιακή θεραπεία".

Όμως πολλοί άνθρωποι ακούν ή διαβάζουν την έκφραση «γενετική» ή «γονιδιακή και πιστεύουν ότι θα αλλάξει το DNA τους, σημειώνουν οι Καθηγητές. Υπογραμμίζουν ότι "αυτό δεν είναι δυνατό. Προκειμένου τα εμβόλια να αλλάξουν τα γονίδια ενός ατόμου, οι οδηγίες που περιέχονται στο mRNA θα πρέπει να εισέλθουν στο κέντρο ελέγχου του κυττάρου, δηλαδή στον πυρήνα. Ο πυρήνας χωρίζεται από το υπόλοιπο κύτταρο από τη δική του μεμβράνη. Για να ξεπεράσει αυτή τη μεμβράνη, το mRNA θα πρέπει να έχει ένα ειδικό ένζυμο το οποίο όμως δεν έχει. Αλλά ακόμα και αν μπορούσε να μπει στον πυρήνα, το μονόκλωνο μόριο του mRNA θα πρέπει να μεταφραστεί ξανά σε ένα δίκλωνο μόριο DNA.

Ορισμένοι ιοί όπως ο HIV, ο ιός που προκαλεί το AIDS, μπορεί να το κάνει αυτό. Το πετυχαίνει χρησιμοποιώντας ένα ένζυμο που ονομάζεται αντίστροφη μεταγραφάση για να εισαχθεί στα χρωμοσώματά. Όμως, το mRNA που περιέχεται στα εμβόλια στερείται αυτού του ενζύμου, οπότε δεν μπορεί να μεταγραφεί σε DNA. Ο αδενοϊός DNA που χρησιμοποιείται στα εμβόλια της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξφόρδης εισέρχεται στον πυρήνα των κυττάρων μας, αλλά ποτέ δεν ενσωματώνεται στα χρωμοσώματά μας.

Ακόμα όμως και μετά από αυτά τα δύο βήματα, υπάρχει ένα τρίτο τείχος προστασίας μεταξύ των εμβολίων και των γονιδίων μας: Ένα άλλο ένζυμο, που ονομάζεται ιντεγκράση, θα χρειαζόταν για τη συρραφή του νέου DNA στο DNA των κυττάρων μας. Αυτό επίσης δεν υπάρχει στα εμβόλια. Συνεπώς, οι πιθανότητες να συμβεί ενσωμάτωση του mRNA των εμβολίων στο γενετικό μα υλικό είναι μηδενικές" .

Είναι αλήθεια, τονίζουν οι Καθηγητές, ότι αυτά είναι μερικά από τα πρώτα εμβόλια που δρουν με αυτόν τον τρόπο, αλλά η τεχνολογία αυτή υπάρχει εδώ και αρκετά χρόνια. Όμως, τα δισεκατομμύρια που δόθηκαν στην έρευνα έδωσαν μια τελική ώθηση στην περαιτέρω ανάπτυξη της. Σήμερα τα εμβόλια αυτά έχουν χορηγηθεί σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι μερικά από τα πιο αποτελεσματικά για την πρόληψη των σοβαρών επιπλοκών της COVID ενώ μέχρι στιγμής είναι αποτελεσματικά σε όλες τις παραλλαγές του ιού.

Ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν συνδεθεί με τα εμβόλια είναι πολύ σπάνιες, ο FDA έχει ξεκαθαρίσει ότι το όφελος από τη λήψη ενός τέτοιου εμβολίου υπερτερεί αυτών των σπάνιων κινδύνων για τους περισσότερους ανθρώπους. Αλλά υπάρχουν ακόμα περισσότερα να μάθουμε. Για παράδειγμα, χρειαζόμαστε ειδικές μελέτες για να κατανοήσουμε πραγματικά πόσο διαρκεί η προστασία αλλά και πόσο καλά μπορεί να προσαρμόζεται αυτή η τεχνολογία και σε άλλους ιούς, καταλήγουν οι δύο Καθηγητές του ΕΚΠΑ.

Ε.Φ.

 

και τα ταξίδια «όνειρο ζωής» μετά την καραντίνα

    Ανάρπαστα έχουν γίνει από τους Βορειοελλαδίτες, μετά τη λήξη της πολύμηνης καραντίνας, τα εισιτήρια για εξωτικά μέρη του πλανήτη, αλλά και για προορισμούς που αποτελούν «όνειρο ζωής», όπως για παράδειγμα η Κόστα Ρίκα και το Βιετνάμ, με τα σχετικά πακέτα να «κλείνουν» μάλιστα μέσα σε λίγα 24ωρα από τη στιγμή που θα διατεθούν από τα τουριστικά γραφεία.
    'Οπως ανέφερε ο πρόεδρος της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Μακεδονίας - Θράκης, Βύρων Θεολόγης, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό του Αθηναϊκού - Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, «Πρακτορείο 104,9 FM», «τα ταξίδια αυτά γίνονται sold out και ο κόσμος τρέχει να τα προλάβει».
    «Βλέπουμε ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται για τέτοιου είδους ταξίδια, μετά την καραντίνα. Τα αγκαλιάζουν και σπεύδουν να κλείσουν γρήγορα θέσεις, παρά το γεγονός ότι δεν είναι φθηνά και ότι χρειάζονται μίνιμουμ 12 - 13 διανυκτερεύσεις. Και πάλι η εκδρομή για Βιετνάμ είναι "sold out", όπως είχε συμβεί με το ταξίδι στη Κόστα Ρίκα, που οι θέσεις έκλεισαν σε λίγες ώρες» είπε χαρακτηριστικά.
    Πρόσθεσε επίσης πως μια ακόμη κατηγορία πολιτών δεν έχει κάνει «βήμα πίσω» αναφορικά με τα ταξίδια είναι οι νεόνυμφοι, που συνεχίζουν να ετοιμάζουν βαλίτσες για εξωτικούς προορισμούς, προκειμένου να χαρούν τις στιγμές από τον μήνα του μέλιτος.
    Με αφορμή τη ζήτηση για ταξίδια, που ξεφεύγουν από τα κλασικά, όπως είπε ο κ.Θεολόγης σχεδιάζεται από το επόμενο διάστημα να ξεκινήσουν και πάλι οι πτήσεις από Θεσσαλονίκη για τον Αρκτικό Κύκλο και το Ροβανιέμι, καθώς και αυτό αποτελεί ένα ταξίδι «όνειρο ζωής» για αρκετούς γονείς, που θέλουν να ταξιδέψουν στο χωριό του Αϊ Βασίλη, μαζί με τα παιδιά τους, ακόμη κι αν αυτά έχουν ενηλικιωθεί. 
    Ο πρόεδρος της 'Ενωσης Τουριστικών Γραφείων Μακεδονίας - Θράκης υποστήριξε πως οι εμβολιασμοί, αλλά και η τήρηση των μέτρων προστασίας, οδηγούν φέτος αρκετούς Βορειοελλαδίτες να ταξιδέψουν, σε σύγκριση με το περσινό καλοκαίρι. Κι αν τα ταξίδια στο εξωτερικό το καλοκαίρι του 2021 παρουσιάζουν μια μείωση της τάξης του 70%, σε σύγκριση με το 2019, όπως είπε ο κ.Θεολόγης, στους νησιωτικούς προορισμούς στο εσωτερικό της χώρας δύσκολα παρατηρείται κάποια ακύρωση. 
    «Φέτος ο κόσμος δείχνει ότι θέλει να ταξιδέψει. ‘Εχουν το ψυχολογικό προβάδισμα οι εμβολιασμένοι και όσοι τηρούν τα μέτρα. Οι πληρότητες στα πλοία από Θεσσαλονίκη και Καβάλα είναι ικανοποιητικές, ενώ έχουμε καλές συνδεσιμότητες από το αεροδρόμιο "Μακεδονία" για όλα τα νησιά. Τα εισιτήρια είχαν προπωληθεί από τους προηγούμενους μήνες και δεν βλέπουμε προοπτική ακυρώσεων» δήλωσε, συμπληρώνοντας πως στις εκδρομές επέστρεψαν το φετινό καλοκαίρι και τα άτομα του γκρουπ της τρίτης ηλικίας, που εμβολιάστηκαν από τους πρώτους.

* Τη συνέντευξη πήραν Σ.Κυριακίδης - Α.Καρυπίδου

 

Τις δραματικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής εξακολουθεί να υπενθυμίζει ο Mitch Dobrowner· ο Αμερικανός φωτογράφος, ο οποίος με τον φακό του αποτυπώνει σε μαυρόασπρες φωτογραφίες ακραία καιρικά φαινόμενα ταξιδεύει εδώ και λίγες εβδομάδες στην περιοχή Northern Plains για να καταγράψει την σεζόν των καταιγίδων.

Ο Dobrowner, ο οποίος ζει μεταξύ Λος Άντζελες και Λόουν Πάιν της Καλιφόρνιας, στήνει τον φακό του μπροστά σε αποκαλυπτικών διαστάσεων και έντασης καταιγίδες που λυσσομανούν πάνω από αγροτικές περιοχές στις Πολιτείες Οκλαχόμα, Κάνσας και Βόρεια Ντακότα. Εμπνεόμενος από σπουδαίους φωτογράφους σαν τον Minor White και τον Ansel Adams, βάζει στο κάδρο αστραπές, πελώρια στροβιλιζόμενα σύννεφα και πυκνές κουρτίνες βροχής ώστε, με ευρυγώνιες ή πανοραμικές λήψεις, να αντιπαραθέσει τα ακραία καιρικά φαινόμενα με τα αχανή, απόμακρα τοπία

Η Ρένια Λουιζίδου έδωσε συνέντευξη στο 7 Μέρες Tv και στον Γιάννη Βίτσα κι αναφέρθηκε σε όλες τις τελευταίες εξελίξεις που αφορούν τον εμβολιασμό κατά του Covid-19.

Εσείς εμβολιαστήκατε;

«Ναι. Δεν το έκανα ελαφρά τη καρδία, με τεράστια χαρά ή χωρίς φόβο αλλά θεωρώ ότι είναι χρέος μας απέναντι στους συνανθρώπους μας! Είναι μονόδρομος. Το αναφέρω γιατί γίνεται μια τεράστια συζήτηση.

Τον τελευταίο καιρό έχει ξεσπάσει ένας καινούριος διχασμός μεταξύ εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων.

Ούτε εμείς κάναμε το εμβόλιο γλεντώντας αλλά ήταν μια απόφαση που πήραμε για λόγους κοινωνικής υπευθυνότητας. Είναι καλό να προχωρήσουμε λίγο πιο γρήγορα, διαφορετικά φοβάμαι ότι θα μας περιμένει ένας ακόμα δύσκολος χρόνος.»

Έχετε χάσει ανθρώπους του περιβάλλοντός σας από την πανδημία;

«Βεβαίως, άνθρωποι που γνώριζα έφυγαν από τη ζωή. Δυστυχώς, όλοι μας ξέρουμε κάποιον που έφυγε από Covid.

Η χώρα μετρά πάνω από δέκα χιλιάδες νεκρούς. Επίσης πολλοί φίλοι μου νόσησαν και ταλαιπωρήθηκαν απίστευτα μέχρι να το ξεπεράσουν».

Αυτή η πρωτόγνωρη για όλους συνθήκη μάς έκανε να συνειδητοποιήσουμε την ασημαντότητα των πραγμάτων. Σας σοκάρει αυτό;

«Τα πράγματα δεν αρχίζουν και τελειώνουν μόνο στο σοκ. Πολλές φορές σε αυτό το διάστημα αισθάνθηκα εκτεθειμένη ή ελλιπώς ενημερωμένη. Μήνες τώρα δεν καταλαβαίνω τι ακριβώς κάνουμε, πότε ανοίγουμε, πότε κλείνουμε και με ποιο κριτήριο. Τα πράγματα έχουν μπερδευτεί πάρα πολύ. Αυτό το γεγονός δίνει ακόμα περισσότερο χώρο στο αντιεμβολιαστικό κίνημα.

Προσθέτει πατήματα και επιχειρήματα εκεί που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν αυτήν την στιγμή. Με έχει αγχώσει όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας. Με σοκάρει αλλά τη δεδομένη στιγμή δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να οδηγηθούν σε ψυχολογική αναταραχή. Οφείλουμε να σφίξουμε τα δόντια και να κάνουμε αυτά που πρέπει σοβαρά και οργανωμένα όλοι μαζί.

Εμείς πετάξαμε τις μάσκες και σε μία εβδομάδα ανακαλύψαμε τη μετάλλαξη Δ’. Δε νιώθω πολύ ασφαλής ως πολίτης όταν μου συμβαίνει αυτό. Πρέπει να προφυλάξουμε τους εαυτούς μας, να καταφέρουμε να επιβιώσουμε από αυτό. Έπειτα θα βγάλουμε τα συμπεράσματά μας».

Πέντε μυθιστορήματα σε πολύ καλές μεταφράσεις προτείνει για το καλοκαίρι το ΑΠΕ-ΜΠΕ, διαβάζοντας και υπενθυμίζοντας βιβλία τα οποία κυκλοφόρησαν από τους τελευταίους μήνες του 2020 μέχρι και πολύ πρόσφατα. Διαφορετικοί σε ηλικία, ταυτότητα, ιστορική περίοδο, εθνικότητα και τεχνοτροπία συγγραφείς έρχονται να μας κάνουν συντροφιά, καλύπτοντας ένα μεγάλο χρονικό και λογοτεχνικό φάσμα.

Με το «Λύκος ανάμεσα σε λύκους» (μετάφραση Ιωάννα Αβραμίδου, εκδόσεις Gutenberg), ο γερμανός μυθιστοριογράφος του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, Χανς Φάλαντα, θα μας μεταφέρει σε μια καθημαγμένη, φοβισμένη και πάμφτωχη Γερμανία. Είναι η Γερμανία αμέσως μετά την ήττα της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την υπογραφή της Συνθήκης των Βερσαλλιών, που θα τη ρίξει στο τρομακτικό φάσμα του πληθωρισμού και του τρόμου για την έκρηξη των τιμών, κάτι το οποίο θα οδηγήσει αργότερα στην άνοδο του Χίτλερ και του ναζισμού. Ο Φάλαντα δεν κάνει λόγο για τον Χίτλερ, μολονότι ο κίνδυνος είναι κιόλας ορατός, αλλά ξεδιπλώνοντας τη δράση τόσο στο Βερολίνο όσο και στην επαρχία καταφέρνει να δείξει με εξαιρετικά αποκαλυπτικό τρόπο τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι ηττημένοι Γερμανοί άρχισαν από τα πρώτα ήδη χρόνια της ισχύος της Συνθήκης των Βερσαλλιών να χάνουν τον κόσμο κάτω από τα πόδια τους.

«Άνδρας με κόκκινο μανδύα» (μετάφραση Κατερίνα Σχινά, εκδόσεις Μεταίχμιο) τιτλοφορείται το μυθιστόρημα του Βρετανού Τζούλιαν Μπαρνς, ο οποίος μας ταξιδεύει στο Λονδίνο του 1885, όπου καταφτάνουν τρεις Γάλλοι για ψώνια. Οι δύο είναι αριστοκράτες και o τρίτος ένας κοινός θνητός με διάσημο όνομα. Πρόκειται για τον γυναικολόγο Πότσι, που έμεινε διάσημος για το ελεύθερο πνεύμα και τις προσωπικές του περιπέτειες, και ο οποίος μετατρέπεται εδώ σε σύμβολο και κέντρο της Μπελ Επόκ. Μια εποχή όχι μόνο ακμής και λάμψης, αλλά και ναρκισσισμού ή βίας. Αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά θέλει να αποκαλύψει στο βιβλίο του ο Μπαρνς, παραπέμποντας εμμέσως πλην σαφώς στον 21ο αιώνα, χωρίς πάντως και να κρύβει ή να αμαυρώνει την Μπελ Επόκ και την αδιαμφισβήτητη γοητεία την οποία άσκησε σε άσημους και σε διάσημους.

«Υπόθεση 40 / 61. Η δίκη του Άιχμαν» (μετάφραση Μαργαρίτα Μπονάτσου, εκδόσεις Καστανιώτη) είναι ο τίτλος του βιβλίου του αυστρουγγρικής και ολλανδικής καταγωγής Χάρι Μούλις, ο οποίος ταξίδεψε το 1961 στο Ισραήλ για να καλύψει ένα από τα μεγαλύτερα δικαστικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής. Το βιβλίο αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από απλό ρεπορτάζ. Με ρυθμούς δικαστικού θρίλερ, αλλά και με μια εδραία δοκιμιακή σκέψη, ο Μούλις γράφει στην πραγματικότητα ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για τη δαιμονική προσωπικότητα του Άντολφ Άιχμαν, του ανθρώπου που μολονότι ισχυρίστηκε πως απλώς εκτελούσε υπηρεσιακές εντολές, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους υπεύθυνους για τον εξανδραποδισμό του Ολοκαυτώματος.

Με το μυθιστόρημά του «Ο μεγάλος απατεώνας» (μετάφραση Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδόσεις Πατάκη), ο αμερικανός συγγραφέας του 19ου αιώνα Χέρμαν Μέλβιλ, που πέρασε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του σε φαλαινοθηρικά πλοία, αποφασίζει να διαπλεύσει τον Μισισιπή. Τι ακριβώς, όμως, έρχεται να εκπροσωπήσει ο ήρωας που πρωταγωνιστεί; Είναι ένας απατεώνας, όπως διατείνεται ο τίτλος του βιβλίου, είναι κάποιος που απλώς αλλάζει συνεχώς την ταυτότητά του, παριστάνοντας άλλοτε τον ζητιάνο, άλλοτε τον κοσμοπολίτη και άλλοτε τον επιτυχημένο επιχειρηματία; Γράφοντας μία δεκαετία προτού ξεσπάσει ο Εμφύλιος, ο Μέλβιλ στήνει ένα κλίμα το οποίο μπορεί να ευνοήσει ή να υποστηρίξει την οποιαδήποτε αλήθεια. Ο συγγραφέας σατιρίζει την κοινωνία της εποχής του, δίχως να επιφυλάσσει ούτε στάλα ελέους για τους μέσους όρους ή για τους αντιπροσωπευτικούς χαρακτήρες της.

Ας κλείσουμε με αστυνομική λογοτεχνία και με το βιβλίο του γάλλου μυθιστοριογράφου και ψυχίατρου Μορίς Ατιά «Το κόκκινο και το φαιό» (μετάφραση Ειρήνη Παπακυριακού, εκδόσεις Πόλις) που μας πηγαίνει στο 1978 και στην απαγωγή του Άλντο Μόρο από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες. Ο γνωστός και από άλλα βιβλία του Ατιά, ντετέκτιβ Πάκο Μαρτίνεθ, εργάζεται τώρα ως δημοσιογράφος, αλλά δεν έχει ξεχάσει το παλαιό του επάγγελμα. Οδεύοντας στη Ρώμη για να καλύψει το γεγονός της απαγωγής, όλα αλλάζουν και ταυτοχρόνως συμπλέκονται. Διερμηνείς και πληροφοριοδότες, αποσπάσματα από τα ημερολόγια και τις επιστολές του Μόρο κατά τη διάρκεια της κράτησής του, ύποπτα τροχαία δυστυχήματα, καταχωνιασμένα χειρόγραφα και οικογενειακά μυστικά επιστρατεύονται για να δημιουργήσουν μιαν ατμόσφαιρα έντονης αγωνίας και δράσης, με τον συγγραφέα να κάνει λόγο όχι μόνο για την τρομοκρατία, αλλά και για τη φιλία, τον έρωτα και την οικογένεια, σε έναν διαρκή ύμνο για τη ζωή.

 

Η τροφοδοσία της αυτοκινητοβιομηχανίας με ολοκληρωμένα κυκλώματα ίσως αποκατασταθεί τις επόμενες εβδομάδες, όμως οι ελλείψεις μπορεί να επεκταθούν σύντομα και σε καταναλωτικές συσκευές όπως τα κινητά τηλέφωνα, προειδοποιούν παράγοντες της αγοράς ημιαγωγών.

Η Ταϊβάν καλύπτει μέχρι σήμερα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ζήτησης, όμως τα περιοριστικά μέτρα λόγω Covid-19 επηρέασε τα εργοστάσια και τη λειτουργία των λιμένων στο ασιατικό νησί, δήλωσε στο Reuters η Άιρις Πανγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της ING Greater China,

Το θετικό είναι ότι οι ταϊβανέζικες εταιρείες ημιαγωγών μεταφέρουν μέρος της παραγωγής σε νέα εργοστάσια που κατασκεύασαν στην Κίνα.

«Η Κίνα κέρδισε 5% σε ΑΕΠ λόγω της έλλειψης τσιπ» είπε η Πανγκ.

«Οι ταϊβανέζικες εταιρείες ημιαγωγών στρέφονται στην παραγωγή τσιπ για αυτοκίνητα, οπότε η έλλειψη ίσως αντιμετωπιστεί στις αυτοκινητοβιομηχανίες τις επόμενες εβδομάδες, όμως η έλλειψη θα συνεχιστεί όσον αφορά άλλες ηλεκτρονικές συσκευές» ανέφερε, και προέβλεψε ότι οι παραδόσεις ορισμένων νέων μοντέλων κινητών μπορεί να καθυστερήσουν.

Οι μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, όπως η TSMC, η ASML και η Intel πασχίζουν τώρα να αυξήσουν την παραγωγή.

Οι ελλείψεις θα διαρκέσουν τουλάχιστον μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2020, εκτίμησε ο Άνταμ Καν της AKHAN Semiconductor, αν και προειδοποίησε ότι η εκτίμηση αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί υπεραισιόδοξη.

Η πανδημία αύξησε τη ζήτηση για ημιαγωγούς καθώς ο κόσμος έσπευσε να προμηθευτεί υπολογιστές και άλλες συσκευές λόγω της τηλεργασίας και του εγκλεισμού στο σπίτι.

Και αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε νέες επενδύσεις και ανάπτυξη του κλάδου. Σύμφωνα με τον Νταν Χάτσεσον, διευθύνοντα σύμβουλο της VLSI Research, η αγορά ημιαγωγών θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 21 με 25 τοις εκατό το 2021.

Νέα έρευνα δείχνει ότι το 40% των τροφίμων καταλήγει στα σκουπίδια, με πάνω από τις μισές ποσότητες να πετιούνται στην παραγωγή, πολύ πριν φτάσουν στο καλάθι του καταναλωτή. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι βαρύ.

Αυτή τη στιγμή, περίπου 800 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα της πείνας και σχεδόν το 1/3 (30,4%) του παγκόσμιου πληθυσμού με επισιτιστική ανασφάλεια.

Την ίδια ώρα, μια νέα έκθεση έρχεται να καταδείξει ότι το 40% του συνόλου των παραγόμενων τροφίμων -αρκετά παραπάνω από το έως τώρα υπολογιζόμενο- καταλήγει στα σκουπίδια.

Ανατρέποντας τα δεδομένα, η έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) κάνει λόγο για συνολικά 2,5 δισεκατομμύρια τόνους χαμένων ποσοτήτων τροφίμων -φυτικής και ζωικής προέλευσης-, κάθε χρόνο.

Πρόκειται για μία τεράστια αύξηση άνω 1 δισεκατομμυρίου τόνων και για σχεδόν διπλάσια ποσότητα από αυτή που ανέφερε ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), στην τελευταία σχετική έκθεσή του, προ δεκαετίας.

Σε αντίθεση, δε, με την έως τώρα εικόνα για τους βασικούς υπευθύνους, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της κατασπατάλησης δεν γίνεται από τα νοικοκυριά.

Διπλάσια σπατάλη

Από τα τρόφιμα που δεν καταναλώνονται, οι 1,2 δισεκατομμύρια τόνοι πετιούνται στην «πηγή», στο στάδιο της παραγωγής σε αγροκτήματα και σε φάρμες.

Είτε γιατί ποσότητες προϊόντων μένουν αδιάθετες και σαπίζουν. Είτε γιατί παρουσιάστηκε κάποιο πρόβλημα, που δεν αντιμετωπίστηκε, πριν απο τη συγκομιδή ή τη σφαγή.

Άλλοι 931 εκατομμύρια τόνοι καταλήγουν στα σκουπίδια από το λιανεμπόριο (καταστήματα τροφίμων, εστιατόρια κλπ) και από τους καταναλωτές.

Οι υπόλοιπες ποσότητες καταστρέφεται κατά τη μεταφορά, την αποθήκευση ή τη μεταποίηση.

Αυτή η σπατάλη, εν τω μεταξύ, δεν αφορά μόνο στα τρόφιμα, αλλά και σε όλους τους φυσικούς πόρους και στην ενέργεια που καταναλώθηκαν για την παραγωγή τους.

Βαρύ, το περιβαλλοντικό «αποτύπωμα» υπολογίζεται στο 10% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Σχεδόν όσο το διπλάσιο των ετήσιων εκπομπών ρυπογόνων αερίων από όλα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη.

«Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι η απώλεια και σπατάλη τροφίμων είναι ένα τεράστιο πρόβλημα που μπορεί να περιοριστεί, μειώνοντας κατά συνέπεια και τον αντίκτυπο των συστημάτων τροφίμων στη φύση και στο κλίμα», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Πιτ Πίερσον, επικεφαλής της παγκόσμιας πρωτοβουλίας για την απώλεια και σπατάλη τροφίμων του WWF.

Όμως «αυτή η έκθεση δείχνει ότι το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από ό,τι θεωρούσαμε»…

Πώς φτάσαμε εδώ

Για να γίνει ακόμη καλύτερα αντιληπτό το μέγεθος των απωλειών τροφίμων στις πηγές της παραγωγής, η έκθεση της WWF (που συντάχθηκε σε συνεργασία με τη βρετανική αλυσίδα σούπερ μάρκετ Tesco) κάνει δύο πολύ αποκαλυπτικούς παραλληλισμούς.

Για να παραχθούν αυτοί οι 1,2 δισεκατομμύρια τόνοι τροφίμων -επισημαίνει- απαιτούνταν συνολικά 4,4 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα γης: όση η έκταση της ινδικής υποηπείρου.

Και το πιο πιθανό είναι σημαντικό μέρος αυτών των καλλιεργήσιμων εκτάσεων να προέκυψε με την αποψίλωση δασών.

Παράλληλα, υπολογίζεται ότι δαπανήθηκαν 760 κυβικά χιλιόμετρα (km3) νερού: όσο χρειάζεται για να γεμίσουν 304 εκατομμύρια ολυμπιακών διαστάσεων πισίνες.

Σε αυτή την κατασπατάληση συμβάλλουν διάφοροι παράγοντες: αστάθμητοι -όπως ο καιρός- και μη. Όπως οι ανθρώπινες αποφάσεις.

Έχουν να κάνουν με την εκάστοτε γεωργική πολιτική και τις καλλιέργειες που πριμοδοτούνται.

Με τις καταναλωτικές τάσεις και πολιτιστικές παραμέτρους.

Με την οικονομική ή και γνωστική αδυναμία πολλών αγροτών και κτηνοτρόφων να εφαρμόσουν νέες τεχνολογίες και τεχνικές.

Με το γεγονός ότι οι ίδιοι, στη συντριπτική πλειονότητά τους, δεν έχουν τη δυνατότητα να καθορίσουν τις τιμές των προϊόντων τους ή να καταφύγουν σε βιώσιμες εναλλακτικές, όταν γίνεται μία ξαφνική ακύρωση παραγγελίας ή μία εσφαλμένη συνεννόηση, συνήθως λόγω μεσαζόντων.

Με αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και την προτεραιότητα που συνήθως δίνεται σε προϊόντα προς εξαγωγή.

Νέα δεδομένα, ίδιες λύσεις;

Το 58% της απώλειας τροφίμων στην παραγωγή καταγράφεται σε πλούσιες χώρες στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αμερική και στην Ασία, παρά το γεγονός ότι αντιστοιχούν μόνο στο 37% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Συνδυαστικά, τα συμπεράσματα της έκθεσης αλλάζουν τα δεδομένα, εκτιμά το WWF.

Προς το παρόν, ωστόσο, στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης που έχει θέσει ο FAO προβλέπεται η μείωση κατά 50%, έως το 2030 της σπατάλης τροφίμων μόνο από το στάδιο του λιανεμπορίου και μετά, μέχρι το πιάτο του καταναλωτή.

Κατά τον Πιτ Πιέρσον, απαιτείται πλέον μία ολιστική προσέγγιση στο θέμα.

Μεταξύ άλλων, αναφέρει, πρέπει να ληφθούν μέτρα στήριξης αγροτών και κτηνοτρόφων για να αναπροσαρμόσουν την παραγωγή και να μειωθούν τα απορρίμματα τροφίμων στην «πηγή».

Καλεί επίσης σε εξάλειψη του χάσματος στην εφοδιαστική αλυσίδα μεταξύ παραγωγών και καταναλωτή.

«Όλοι μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην αντιμετώπιση των άμεσων παραγόντων, που οδηγούν στη σπατάλη τροφίμων», υπογραμμίζει.

«Μη κυβερνητικές οργανώσεις και πολυμερείς οργανισμοί. Παράγοντες της αγοράς και της αλυσίδας εφοδιασμού, Κυβερνήσεις και πολίτες».

 

Σελίδα 1 από 1378

ΤΑΓΑΡΑΣ

Στοιχεια επικοινωνιας

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα ακόλουθα στοιχεία

Εφημερίδα ΘΑΡΡΟΣ Δυτικής Μακεδονίας

  Τσόντζα 2 Κοζάνη

  +30 2461038611

  +30 2461034611

  tharos@otenet.gr

Πρωτοσελιδα Εφημεριδων

Εφημερευοντα Φαρμακεια

Εφημερεύοντα Φαρμακεία ΚΟΖΑΝΗΣ