Αγαπητέ μου πρώην μαθητή που τώρα πλέον είσαι ουσιαστικά πρωτοετής φοιτητής αφού τα πήγες αρκετά καλά στις πανελλαδικές εξετάσεις. Ήμουν ακριβώς στην θέση σου πριν από 47 χρόνια, πρωτοετής φοιτητής στο Χημικό Ιωαννίνων.
του Χαράλαμπου Παπαδόπουλου
Ξέρεις, δεν είναι αυτονόητο ότι επειδή είσαι φοιτητής σε μια πανεπιστημιακή σχολή ότι θα γίνεις και καλός επιστήμονας. Ας αφήσουμε αυτούς που εγκαταλείπουν τελικά τις σπουδές τους (άκουσα ότι το κάνουν οι μισοί φοιτητές !), και απ’ αυτούς που παίρνουν τελικά πτυχίο ελάχιστοι αξιοποίησαν σε σημαντικό βαθμό τις σπουδές τους.
Δεν φτάνει απλώς να παρακολουθείς τα μαθήματα, δεν φτάνει να περνάς τις εξεταστικές, χρειάζονται πολύ περισσότερα για να φτάσεις να γίνεις καλός επιστήμονας. Πρέπει όλο σου το είναι, όλος σου ο εαυτός, όλες σου οι σκέψεις να είναι στις σπουδές σου.
Συμβούλευε τους φοιτητές του ο Serway που είναι από τους καλύτερους δασκάλους φυσικής στον κόσμο, να διαβάζουν κάθε φορά το παρακάτω μάθημα (καλά άκουσες, το παρακάτω μάθημα), να έχουν επιχειρήσει να λύσουν ασκήσεις (του παρακάτω μαθήματος) και να έχουν σημειώσει τις απορίες που θα ρωτήσουν τον καθηγητή. Δυστυχώς πολλοί φοιτητές δεν διαβάζουν ούτε το μάθημα της ημέρας.
Συμβουλεύει τους φοιτητές ο Στέφανος Τραχανάς που είναι από τους καλύτερους Καθηγητές κβαντικής φυσικής στην Ελλάδα, «μη περιμένεις να μάθεις τέλεια την θεωρία για να λύσεις ασκήσεις, λύνοντας ασκήσεις θα καταλάβεις την θεωρία». Δυστυχώς πολλοί φοιτητές δεν επιχειρούν να λύσουν μόνοι τους ούτε μια άσκηση.
Ο άγιος Λουκάς που ήταν καθηγητής της Ιατρικής στην πρώην Σοβιετική Ένωση και από τους καλύτερους χειρουργούς, σαν φοιτητής κατέβαινε μόνος του στο νεκροτομείο και μελετούσε τα πτώματα. Δυστυχώς πολλοί φοιτητές δεν κάμνουν ούτε τα υποχρεωτικά από μόνοι τους.
Πιστεύω να κατάλαβες αγαπητέ μου πρωτοετή ότι δεν είναι τόσο εύκολο, ούτε αυτονόητο, ότι θα γίνεις καλός επιστήμονας επειδή απλά θα βρίσκεσαι στον χώρο του Πανεπιστημίου. Χρειάζεται πολύ δουλειά και πολύς χρόνος από μέρους σου πέρα από τα υποχρεωτικά που θα σας βάζουν οι Καθηγητές σας. Πρέπει να φτάσεις στο σημείο ακόμα και όταν ξεκουράζεσαι να σου έρχονται άθελά σου γνώσεις από τα μαθήματά σου.
Πολλοί και πολλά θα προσπαθήσουν να σε πάρουν από τον στόχο σου. Χίλιες δυο οργανώσεις δραστηριοποιούνται στον χώρο του Πανεπιστημίου, πολιτικές, θρησκευτικές, αθλητικές … πολλές παρέες θ’ αγωνιστούν να σε τραβήξουν με το μέρος τους δήθεν για το καλό της κοινωνίας. Πίστεψέ με, μόνο αν γίνεις καλός επιστήμονας θα μπορέσεις πραγματικά να βοηθήσεις την κοινωνία, όλα τ’ άλλα είναι κούφια λόγια για να σ’ εμποδίσουν.
Ήταν Νοέμβριος του 1979 όταν έπεσε στο χέρι μου ένα φυλλάδιο με τίτλο «Μήνυμα στον πρωτοετή φοιτητή» από μια θρησκευτική οργάνωση που είχε παρακλάδι και στο Πανεπιστήμιο. Περιείχε πολύ όμορφα λόγια και συμβουλές για τους πρωτοετείς φοιτητές και δυστυχώς τους πίστεψα ότι δήθεν θα βοηθήσουμε την κοινωνία, και το μόνο που κατάφερα ήταν να βλάψω τον εαυτό μου.
Δεν εννοώ βέβαια να είσαι σαν τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο τον Θεολόγο που σαν φοιτητές στην Αθήνα ήξεραν μόνο τον δρόμο για την Εκκλησία και τον δρόμο για το Πανεπιστήμιο. Όμως να είσαι στον δρόμο του Θεού, να προσεύχεσαι, να εξομολογείσαι, να κοινωνείς, να εκκλησιάζεσαι, αλλά μέχρι εκεί, τίποτα παραπάνω, και το μυαλό στις σπουδές σου.
Λέει ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, όταν σταματάμε την προσευχή για να μελετήσουμε την επιστήμη μας κατεβαίνουμε επίπεδο επειδή η προσευχή είναι ανώτερη από την επιστήμη, ενώ ο κοσμικός όταν ξεκινάει να μελετήσει την επιστήμη ανεβαίνει επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι οι πιστοί είμαστε σε πλεονεκτικότερη θέση να αποδώσουμε στις σπουδές μας.
Συγχαρητήρια και πάλι για την επιτυχία σου και συγχώρεσέ με για τις «συμβουλές» που τόλμησα να σου δώσω. Πίστεψέ με, το έκανα επειδή δεν αντέχω τον πόνο να βλέπω τόσα χρόνια μαθητές μου να μπαίνουν στο Πανεπιστήμιο με τις καλύτερες προοπτικές και τελικά να γίνονται μετριότητες στην επιστήμη τους.
