Τελευταίως γράφονται και συζητούνται για τους ανθρώπους που εκτέλεσαν οι Ναζί προ 80 ετών. Θα αναφερθώ σε έναν Κοζανίτη που εκτελέστηκε αδίκως από τους Ναζί το 1944 και δεν έχει αναφερθεί από κανέναν, τουλάχιστον να τιμηθεί η μνήμη του.
Ευτυχώς που υπάρχει το Βιβλίο του Καθηγητή Φόρη Τιτέλη με τίτλο «Ιστορία Ψυχής» Ύμνος για τον Κ. Βέλλιο , το έγραψε το 1945. στον πρόλογό του γράφει «θα προσπαθήσω να διατυπώσω από το βαθύτερο μου «ΕΙΝΑΙ» ό,τι σκέφτομαι και αισθάνομαι για τον συμπατριώτη μου, αδικοσκοτωμένο Κώστα Βέλλιο». Ο Κώστας γεννήθηκε ν 1η Μαϊου το 1908, η μάνα του Θεοδώρα-Ζιώλια Καζανιστί, ήταν το γένος Μουμουζιά, αδελφή του γιατρού Ν. Μουμουζιά, και ο πατέρας του Κώστα, Δημήτριος Βέλλιος της μεγάλης οικογένειας της Κοζάνης, έφυγε νωρίς.
Τον σπούδασε ο γιατρός, πήρε πτυχίο από τη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1934. Έφυγε όμως το 1936 και ο Θείος ο γιατρός, Ν. Μουμουζιάς, φτωχός και ανεπάγγελτος, ασχολήθηκε με τη μελέτη των Κλασικών Γερμανών και Άγγλων,. Ήταν Κάτοχος τη Γαλλικής, Γερμανικής ,αρχαίας Ελληνικής, Λατινικής, είχε αρχίσει να μαθαίνει και Ρωσικά.
Τις είχε μάθει μόνος του ,όχι μόνο γλώσσα μα και φιλολογία, ένας άνθρωπος με σπάνια Ιδιοφυΐα, διάβαζε Γκαίτε,Schiller,Kleist, Tiek, Novalis, όπως επίσης, τις εκδόσεις του Zweig, του Cundolf, του Kητς, του Σελλεϋ, του Βύρωνος, του Σαίξπηρ, ιστορίες της Γερμανικής και Αγγλικής Λογοτεχνίας, είχε συγκεντρωθεί στη Βιβλιοθήκη του κι είχαν περάσει μέσα από το δυνατό του μυαλό .
Δεν σταμάτησε ο Τιτέλης να τον υμνεί, τον Βέλλιο. Και συνεχίζει , μελετούσε τα κλασικά έργα του Μάρξ, του Λένιν, του Έγκελς, του Πλεχάνωφ, του Καρδάτου και την κριτική του Μαρξισμού και το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Ειλικρινά χωρίς όρια ο Βέλλιος ασχολείτο με της κορυφές του Πνεύματος , Αισχύλου, Πλάτωνος, Χριστού παλαιά και Κοινή διαθήκη , και κυρίως το Βιβλίο του Ιώβ, το Άσμα Ασμάτων και το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, ιδιαίτερα θαύμαζε και μελετούσε Δάντη, Σαίξπηρ,Γκαίτε , Μάρξ , Νίτσε και άλλους.
Ο Τιτέλης λέει, η περιγραφή μου είναι πενιχρή , μα πολύ πενιχρή και φτωχή………Δεν μπορεί η γλώσσα τις περισσότερες φορές να εκφράσει , να παραστήσει κοινό αισθάνεται ,που ζει κανείς με ολόκληρη την ύπαρξή του, με όλο του το «Είναι»…… ένα όν
«θαυμαστέ» και «άτοπο» (με τη σημασία των λέξεων του συμποσίου του Πλάτωνα).Προσωπικά εμένα τουλάχιστον μου γεννούσε κάπου—κάπου ένα συναίσθημα ανάλογο με κείνο που περιγράφει ο Πλάτωνας στο Συμπόσιό του: Πολλές φορές «δραπετεύω αυτόν και φεύγω, και όταν ίδω, αισχύνομαι τα ωμολεγημένα και πολλάκις μεν ιδέως αν ίδοιμι αυτόν μη όντα εν ανθρώποις εί δ’αύ τούτο γένοιτο, εϋ οίδα ότι πολύ μείζον αν αχθοίμην, ώστε ουκ έχω ότι χρήσιμο τούτω τω Ανθρώπω».
Ο βαθύς πόνος του Τιτέλη και οι πλούσιες γνώσεις του Βέλλιου τον ανύψωσε πνευματικά μέχρι τον Ουρανό εκεί ψηλά ήταν η θέση του, και συνεχίζει να τον παρουσιάζει . Ήταν ψηλός , πρώτο Μπόϊ με σπάνια αντρίκεια ομορφιά, με περήφανα και γλυκά μάτια και στοχαστικά που καθρέφτιζαν ψυχή μεγαλοφυϊας με μιά Ελληνική κατανομή, με ένα μέτωπο υπέροχο, που διέβλεπες πως ο Ζευς (για να μεταχειριστώ την εικόνα πώχει ο Schiller στη Μπαλάντα του” Das Cluck’, έβαλε τη σφραγίδα της Μεγαλοφυϊας, απλός και πολύ ευγενικός, περήφανος με μεγαλοπρέπεια που του ήταν χαρισμένη απ’ τη φύση, κι αγέρωχος. Θαυμαστής του Καρλάϋλ.
Τον συνέλαβαν την 24 το Μάη , κλείστηκε στο στρατόπεδο Κοζάνης και εκτελέστηκε ενώ ήταν αθώος , σε αντίποινα εναντίον επιθέσεως σε Γερμανικό αυτοκίνητο κοντά στη Σιάτιστα, μαζί με 7 άλλους στις 2-Ιουλιου -1944.
Όταν έμαθα τον άδικο σκοτωμό του με κατέλαβαν ακράτητα δάκρυα. Έκλαιγα πραγματικά , σα μικρό παιδί, ¨όταν κλείστηκα στο δωμάτιον μου η ψυχή μου είχε σφιχτεί και δεν ήξερα τι ήταν εκείνο, που προσπαθούσε να με πνίξει. ……..αν απολύτρωση μούρθε , το θλιβερό τραγούδι που έχει ο Γκαίτε στο Β΄μέρος του Φάουστ , στο Θάνατο του Ευφορίωνα (Βύρωνα).Το διάβασα ανοιχτά μια φορά, δυό φορές, πολλές φορές για να συνέλθω απ’ την ανέκφραστη πνιχτική κατάσταση στην οποία βρισκόμουν και με το διάβασμα εύρισκα ανακούφιση.. και συνεχίζει στο τέλος λοιπόν της μικρής αυτής βιογραφίας , κάνω χρονιάτικο μνημόσυνο (2- Ιουλίου1944- Ιούλιος 1945) της υπέροχης μορφής του αδικοσκωτομένου συμπατριώτη και φίλου, νομίζω πως δεν υπάρχει τίποτε άλλο καλλίτερο να παραθέσω απ΄το ίδιο εκείνο τραγούδι του Γκαίτε. Γιατί κατά τη γνώμη μου μέσα στο πένθιμο αυτό τραγούδι , στο μοιρολόϊ αυτό υπάρχει πλέρια η προσωπικότητα του Βέλλιου.
Σημείωση : Προσπάθησα να μεταφέρω μέρος από τον ύμνο του πονήματος Τιτέλη, και, στη ημερινή εποχή είναι απαραίτητο προς ενημέρωση ότι υπήρξαν αφανείς και πνευματική άνθρωποι που έφυγαν αδίκως, χωρίς να αναφέρονται από τους δήθεν αγωνιστές που αυτοδιαφημίζονται ως ήρωες.
Και η μάνα του Ζιώλια- Θεοδώρα έμεινε με τον πόνο και την εκτέλεση του παιδιού της μόνη στην απελπισία σαν την καλαμιά ανεμόδαρτη στη ζωή της,, αφού είχε χάσει από χρόνια και τον άνδρα της και τον αδελφό της γιατρό Ν. Μουμουζιά που τη στήριζε . Έμεινε δίπλα της ο άλλος αδελφό της Μανώλης και όπως μου έλεγε ο γιός του Μάκης δικηγόρος και φίλος, τη φροντίζαμε . Χαροκαμένη μάνα από τον πόνο και τη δυστυχία έχει διπλώσει το σώμα της, τη βάλαμε στο γηροκομείο για να δει φως και να έχει συντροφιά για παρηγοριά , στο Παλιό σπίτι δεν είχε ούτε ηλεκτρικό φώς και θα την τρώγανε τα ποντίκια. ο Φίλος μου Μάκης μου είπε πολλούς επαίνους για τον ξάδελφο του τον Κώστα. Απεβίωσε η μάνα του το1960 ,16 χρόνια μετά την εκτέλεση του γιου της Κώστα. Η Μάνα του βίωσε ότι χειρότερο μπορεί να συμβεί σε μια γυναίκα , μόνιμα πονεμένη, με θλίψη και κατάρρευση ως άνθρωπος,, ζώντας χωρίς να νοιώθει την ανθρώπινη ζωή, ένα όν που το περιέβαλε η δυστυχία συντροφιά με τον πόνο και τη Λύπη.
Σημείωση: Ο Κώστας Βέλλιος σύχναζε στο Ζαχαροπλαστείο Παλλάδιο . ήταν κάτω από το ξενοδοχείο Μητρόπολης του Θύμιου Ταρτάρα, στον πεζόδρομο. Το Φεβρουάριο του 1944 καθόταν στο Ζαχαροπλαστείο τρεις Γερμανοί αξιωματική, καθώς και 4 Κοζανίτες χωριστά , μεταξύ αυτών και ο πατέρας μου. Τους λέει ο Βέλλιος, ο οποίος ήξερε Γερμανικά, ότι οι Γερμανοί λέγανε θα γίνουν συλλήψεις, ένας, ένας να φύγετε. Πράγματι έγιναν συλλήψεις και τους μετέφεραν Στη Βιέννη ως βοηθητικό προσωπικό. Το 1945 μετά τη λήξη του πολέμου Μάϊος το 1945 επέστρεψαν όλοι και διηγούνταν πόσο ταλαιπωρηθήκαν. Χάρη λοιπόν στο Βέλλιο απέφυγαν τη σύλληψη ο πατέρας μου και οι άλλοι της παρέας.
Το πόνημα περιήλθε στα χέρια μου από τον αείμνηστο Φόρη Τιτέλη καθηγητής και Δ/ντης της Εμπορικής σχολής. το Πόνημα Είναι πολύτιμο από κάθε άποψη, να το διαβάσουν όλοι μαθητές και φοιτητές για να γνωρίσουν την περιπέτεια ενός άνθρωπο, τι υπέστη στη ζωή του που ήταν ένα τραγικό δυστύχημα , ει δυνατόν να Δημοσιευθεί στον τοπικό τύπο.
Γιάννης Κορκάς
